60 năm “sửa đổi lối làm việc”

Một trong số những cuốn sách quí nhất và cũ nhất trong tủ sách nhà tôi là cuốn “Sửa đổi lối làm việc” của Bác Hồ với tên tác giả ghi là X.Y.Z, do Nhà xuất bản Sự thật xuất bản lần thứ 3 năm 1949. Cuốn sách in trên thứ giấy làm từ nứa tại chiến khu Việt Bắc, cả bìa lẫn giấy trong sách đều mềm, bở, khi đọc phải nhẹ nhàng lần giở từng trang. Cuốn sách đã nằm trong ba lô của bố tôi suốt cuộc kháng chiến chống Pháp, cho đến khi tôi vào đại học trong những năm kháng chiến chống Mỹ

Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Internet

Sau này và mãi đến tận hôm nay, cứ giở cuốn sách cũ hoặc đọc trong các bản in mới rõ ràng hơn nhiều, không bao giờ tôi có thể thấy nhẹ nhàng, thanh thản. Cuốn sách luôn bắt người đọc phải trăn trở. Từng chữ, từng đoạn của cuốn sách đều chứa đựng sự trăn trở của Bác Hồ; bởi bất cứ giai đoạn nào của cách mạng, của thời cuộc đều có yêu cầu, đòi hỏi mới đối với mọi tổ chức Đảng, chính quyền, mỗi cán bộ, đảng viên; bởi những khuyết điểm - căn bệnh như Bác nói - của bộ máy, của cán bộ, đảng viên là thực tế cuộc sống, biểu hiện, biến diễn mỗi lúc, mỗi nơi một khác và không thể cho qua, không thể dễ gì khắc phục ngày một ngày hai.

Tròn 60 năm trước, tháng 10-1947, Bác viết xong cuốn “Sửa đổi lối làm việc”. Thời điểm ấy, quân Pháp bắt đầu mở các cuộc hành quân lớn tiến công từ nhiều hướng lên căn cứ địa Việt Bắc hòng tiêu diệt đầu não kháng chiến của ta, vậy mà vừa phải lo tránh và đánh trả, cầm cự và phản công quân giặc, Bác vẫn canh cánh với những phần việc xây dựng, củng cố, sửa đổi tổ chức và phương pháp làm việc của bộ máy, của cán bộ. Nghĩa là, chỉ sau hai năm Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa ra đời; hai năm bộ máy chính quyền kiểu mới đi vào hoạt động, những non kém ấu trĩ, những bất cập và khuyết điểm của phương pháp vận hành tổ chức và con người đã bộc lộ mà Bác đã sớm nhìn nhận thấy rất rõ ràng và Người không thể không viết ra để sửa đổi, uốn nắn, rèn luyện cán bộ.

“Vừa kháng chiến vừa kiến quốc” - thực chất đó là quá trình được Đảng, Nhà nước ta tiến hành liên tục trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ 30 năm. Các công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, quân đội, cơ chế kinh tế, hành chính luôn luôn được Bác và Đảng ta coi trọng và đó là yếu tố hàng đầu quyết định mọi thành công của cách mạng nước ta cả trong chiến tranh lẫn thời kỳ hòa bình, cả ở tiền tuyến lẫn hậu phương. Thành công có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới hơn hai mươi năm qua trên đất nước ta cũng bắt nguồn từ đó.

Đương nhiên, đằng sau những thắng lợi, rõ ràng luôn có những yếu kém, khuyết điểm, trong đó có những loại hình và mức độ chưa bao giờ có. Đảng ta đã nêu thẳng những yếu kém, khuyết điểm mới nặng nề trong sự sa sút, thoái hóa về tư tưởng, đạo đức và lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, sự trì trệ, thiếu hiệu lực của bộ máy công quyền, hạn chế của pháp luật và phương pháp quản lý kinh tế - xã hội cùng những căn bệnh tham nhũng, lãng phí, quan liêu… trong xã hội. Tất cả những yếu kém, tiêu cực đó làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín, đe doạ đến sự sống còn của Đảng, của Nhà nước.

So với số lượng, mức độ của hàng chục loại khuyết điểm (căn bệnh) mà Bác viết trong cuốn sách, dễ dàng thấy rằng khuyết điểm của cán bộ ta, xã hội ta bây giờ nhiều hơn, đa dạng, tinh vi hơn và nặng nề, nghiêm trọng hơn.

60 năm sau ngày Bác hoàn thành cuốn “Sửa đổi lối làm việc”, thách thức mới của cuộc sống đòi hỏi chúng ta phải thực hiện quyết liệt, sâu sắc một công cuộc “Sửa đổi lối làm việc” mới, một công cuộc đòi hỏi một ý chí mạnh mẽ, một phương pháp khoa học. Bác từng vạch ra chủ nghĩa cá nhân là nguyên nhân đầu tiên của mọi khuyết điểm của cán bộ, bây giờ điều đó vẫn là số một. Bác nhận định việc xa dân, xa thực tiễn, lười biếng tu dưỡng, học tập là những căn bệnh vi phạm tư cách, phẩm chất cán bộ, đảng viên - điều này bây giờ vẫn là một trọng bệnh. Bác từng nêu lên “có cán bộ tốt việc gì cũng xong”, điều đó bây giờ vẫn là nguyên lý. Bác còn căn dặn phải “uống thuốc phê bình” để chữa bệnh, bây giờ điều đó vẫn là nguyên tắc hàng đầu.

Năm 2007, Đảng ta đã tổ chức “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong Đảng, trong dân; việc học đã đạt được nhiều, việc làm theo cũng có kết quả nhưng các căn bệnh vẫn tồn tại, hoành hành. Có tổ chức nào, cá nhân nào dám tự nhận mình đã làm tròn trách nhiệm? “Tổ chức, tổ chức và tổ chức” - sức mạnh của quyết tâm và khoa học tổ chức đã làm nên mọi thắng lợi những thời kỳ qua là đòn bẩy thời kỳ hiện nay. Niềm tin vào thành quả đổi mới hôm nay và khát vọng vươn lên phía trước của toàn dân tộc là động lực, là chỗ dựa để chúng ta tự sửa đổi, xây dựng bộ máy, xây dựng con người.

MẠNH HÙNG