Chiếc xe bán tải đưa đoàn công tác chúng tôi bon bon trên Quốc lộ 9. Đại tá Hồ Công Lĩnh, Tổng biên tập Báo Quân khu 4 giới thiệu cho chúng tôi nghe về tuyến đường nổi tiếng trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Nói về mảnh đất Quảng Trị, bao giờ anh cũng kể với sự hào hứng đặc biệt. Trong câu chuyện, anh nhắc nhiều về con người và mảnh đất Quảng Trị, đến Trung đoàn 19 anh hùng.

Cũng phải, bởi cách đây 26 năm về trước, anh tốt nghiệp Trường Sĩ quan Lục quân 1 và vinh dự về Trung đoàn 19 nhận công tác. Từng trải qua các chức vụ Trung đội trưởng, Phó đại đội trưởng về chính trị, Trợ lý Tuyên huấn trung đoàn, rồi Trợ lý Tuyên huấn Sư đoàn 968. Hơn 8 năm sinh sống và công tác nơi mảnh đất được mệnh danh là “Miền đất lửa”, mảnh đất lắm nắng, nhiều mưa, giông bão như con người nơi đây kiên cường, bất khuất, nồng hậu để lại trong anh nhiều kỷ niệm sâu sắc.

leftcenterrightdel

Trung đoàn 19, Sư đoàn 968 (Quân khu 4) tưng bừng tổ chức ra quân huấn luyện năm 2023. Ảnh Thanh Hải

Anh bất ngờ hỏi tôi: “Cậu đã tìm đọc tiểu thuyết Những bức tường lửa của nhà văn Khuất Quang Thụy chưa?”. Tôi lúng túng chưa kịp trả lời thì anh nói tiếp: "Đó là tiểu thuyết nói về sự chiến đấu dũng cảm, ngoan cường của quân và dân ta trên tuyến lửa Quảng Trị và quá trình dựng xây, phát triển của Trung đoàn 19 trong 51 năm qua, trong đó, có 36 năm đóng quân trên vùng đất Quảng Trị anh hùng, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã vượt qua nắng lửa, bão dông, khó khăn bộn bề để kết nên “Bức tường lửa” trên “Miền đất lửa”.

Sự nhạy cảm trong nghề giúp tôi hiểu anh đang liên hệ "Những bức tường lửa" của những chiến sĩ quân giải phóng năm xưa với “Những bức tường lửa” của tinh thần đoàn kết, vượt khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 19. Anh muốn một phóng viên trẻ như tôi cảm nhận có chiều sâu về lịch sử truyền thống 51 năm của đơn vị, để cho ra đời những sản phẩm tinh thần tròn trịa.

leftcenterrightdel
 Các chiến sĩ trên thao trường bãi tập.

Say sưa với câu chuyện “Những bức tường lửa”, xe tới đơn vị lúc nào chẳng hay. Lần đầu tiên đặt chân tới Trung đoàn 19, tôi ngỡ ngàng bởi không gian sáng, xanh, sạch, đẹp. Khuôn viên đơn vị rực rỡ với bồn hoa, cây cảnh và băng cờ, khẩu hiệu tưng bừng rực rỡ. Hoa giấy! Hoa ngũ sắc màu đỏ, hồng, trắng… khoe mình dưới nắng dịu của những ngày đầu hè như chào đón khách đến thăm đơn vị.

Trung tá Lê Khắc Ngọc Anh, Chính ủy trung đoàn nói với tôi: “Hoa giấy là "đặc sản" của trung đoàn. Bởi hoa giấy sinh trưởng mạnh mẽ nơi đất khô cằn này, nên nó là biểu tượng cho tinh thần bền bỉ, vượt khó, giống khí chất của con người nơi mảnh đất khắc nghiệt lắm nắng, nhiều mưa”.

leftcenterrightdel
 Phân đội hỏa lực, luyện tập ngắm bắn mục tiêu cố định.

Giữa hai hàng hoa giấy, rảo bước trên đoạn đường bê tông phẳng lỳ dẫn chúng tôi đến với phòng Hồ Chí Minh Tiểu đoàn 4. Tại buổi giáo dục truyền thống của đơn vị, tôi đã đem chính câu hỏi mình vừa mới cảm nhận để “truyền lửa” cho các chiến sĩ: “Các đồng chí đã ai đọc cuốn tiểu thuyết Những bức tường lửa của nhà văn Khuất Quang Thụy chưa?”.

Các chiến sĩ xì xào bàn tán. Một cánh tay giơ lên: “Báo cáo thủ trưởng. Trong ba lô em hiện đang giữ cuốn sách ấy. Đây là món quà ông nội tặng ngày em lên đường nhập ngũ. Ông nội em từng là chiến sĩ tham gia chiến đấu bảo vệ Thành cổ, ông nhắn nhủ rằng: Cuốn sách là một bản hùng ca cách mạng, ca ngợi về lòng dũng cảm, hy sinh của Bộ đội Cụ Hồ trong cuộc đọ sức với quân đội Mỹ, ngụy. Trong cuộc chiến ấy, bằng lòng dũng cảm, tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", cán bộ, chiến sĩ đã xây đắp nên Những bức tường lửa, "thiêu cháy" quân thù. Ông nội cũng nhắc thêm, hôm nay trên mảnh đất ấy đã sạch bóng quân thù, nhưng khí hậu, thiên tai khắc nghiệt, ông mong cháu và đồng đội hãy ra sức học tập, luyện rèn, xứng đáng là Những bức tường lửa trước khó khăn, thử thách”. Sau câu trả lời chững chạc của chiến sĩ trẻ, những tiếng vỗ tay tán dương vang lên mãi không dứt.

leftcenterrightdel
Quyết tâm giành hoa điểm 10. 

Mang theo niềm vui từ những bài học truyền thống ấy ra thao trường huấn luyện chiến sĩ mới của Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 19. Ngay từ xa, tiếng hô xung phong, tiếng lách cách của bệ khóa nòng, tiếng hát của bộ đội trong giờ giải lao như át đi tiếng gió, xua đi cái nắng, cái nóng khắc nghiệt.

Hòa mình cùng với khí thế luyện quân cùng thế hệ chiến sĩ hôm nay, chúng tôi cảm nhận được không khí thi đua hiện hữu trên từng gương mặt nghiêm nghị, khẩu lệnh, tác phong chững chạc, động tác thuần thục, nhanh nhẹn và tâm hồn yêu đời, trẻ trung của những chiến sĩ chỉ mới trải qua hơn một tháng trong môi trường quân ngũ. Mọi người đang tích cực luyện giỏi, rèn nghiêm quyết tâm trở thành “Những bức tường lửa” chiến thắng sự khắc nghiệt của thiên nhiên, chiến thắng bản thân để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

leftcenterrightdel

Chỉ huy các cấp thường xuyên gần gũi, trò chuyện, động viên bộ đội. 

Trung tá Nguyễn Văn Quyết, Trung đoàn trưởng kể cho chúng tôi nghe về những “bài luyện quân” trên “đất lửa”, đó là những cuộc hành trú quân, chiến đấu dài ngày của Trung đoàn. Thời điểm của những cuộc “luyện quân” này bao giờ cũng là những lúc nắng nóng lên đến cực điểm.

Những cuộc hành quân như vậy nhằm rèn luyện ý chí kiên cường, tinh thần chịu đựng, sức bền bỉ, dẻo dai cho cán bộ, chiến sĩ. Bàn chân của nhiều cán bộ, chiến sĩ phồng rộp, tứa máu vì những cuộc hành quân dài ngày, nắng nóng như nung chảy Đường 9, thiêu đốt đất đá đèo Cùa... mọi khó khăn không làm nản lòng chiến sĩ, mà càng làm cho cán bộ, chiến sĩ thêm đồng lòng, nỗ lực vươn lên phía trước. Đó là hiện thân “Những bức tường lửa” trong lòng người chiến sĩ trung đoàn, sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

leftcenterrightdel
 Thi đua giành chiến công trong diễn tập thực binh. Ảnh Thanh Hải

Thế hệ lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ trung đoàn hôm nay hầu hết đều sinh ra trong thời bình, hơn ai hết, họ thấu hiểu, càng trân trọng những cống hiến máu xương của thế hệ cha anh đi trước. Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 19 luôn nhắc nhở nhau phải sống sao cho xứng đáng với những hy sinh và công lao của thế hệ đi trước. Quyết tâm xây dựng mỗi cán bộ, chiến sĩ là một “viên gạch lửa”, toàn trung đoàn là “bức tường lửa” vững chắc trước mọi khó khăn, thử thách.

Bài, ảnh: HOÀNG THÁI