Hơn 2.000 giờ bay của người thầy tâm huyết

Hơn 35 năm gắn bó với lực lượng không quân, Đại tá Lại Công Hoan đã trải qua nhiều cương vị, từ phi công trực tiếp làm nhiệm vụ đến giảng viên bay, cán bộ chỉ huy và quản lý giáo dục. Từ năm 1995 đến năm 2005, anh đảm nhiệm phi công, giảng viên bay tại các trung đoàn làm nhiệm vụ đào tạo kỹ thuật lái cho học viên, trực tiếp bồi dưỡng lý thuyết và thực hành bay. Sau này, anh gắn bó với Trung đoàn 910 (Trường Sĩ quan Không quân), trải qua nhiều cương vị, sau đó được giao trọng trách Trung đoàn trưởng. Những năm tháng vừa trực tiếp bay, vừa tham gia đào tạo đã giúp anh tích lũy kinh nghiệm thực tiễn phong phú, làm hành trang quý trong công tác huấn luyện, đào tạo sau này.

Trong quá trình công tác, anh từng được đào tạo, huấn luyện và làm chủ các loại máy bay như MiG-21, L-39 và Iak-130. Mỗi loại gắn với một chặng đường trưởng thành của người phi công cấp 1 với 2.096 giờ bay. Trong đó, MiG-21 để lại cho anh nhiều ấn tượng đặc biệt. Đây là dòng máy bay tiêm kích có những đặc điểm kỹ, chiến thuật riêng, đòi hỏi phi công phải có trình độ, bản lĩnh và khả năng xử trí tình huống tốt. Quá trình huấn luyện, khai thác MiG-21 giúp anh tích lũy những kinh nghiệm nền tảng của nghề bay: Nắm chắc lý thuyết, hiểu sâu phương tiện, thuần thục yếu lĩnh động tác và tuyệt đối không chủ quan.

Đại tá Lại Công Hoan tặng hoa chúc mừng các học viên thả bay đơn thành công năm 2023.

Sau này, khi lực lượng không quân được trang bị phương tiện mới, anh được cử đi học tập ở nước ngoài để khai thác, làm chủ máy bay Iak-130. Đây là loại máy bay hiện đại, có nhiều điểm khác biệt so với những dòng máy bay anh từng khai thác. Quá trình học tập, chuyển loại giúp anh cảm nhận sâu sắc rằng, đối với người phi công, kinh nghiệm rất quý, nhưng muốn làm chủ phương tiện mới phải luôn sẵn sàng học tập, thay đổi cách tiếp cận và thích nghi. Với tinh thần đó, anh từng bước làm chủ Iak-130 và trực tiếp tham gia bay biểu diễn trong dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Những bài học sâu sắc nhất của nghề bay nhiều khi đến từ những tình huống ngoài dự kiến. Đại tá Lại Công Hoan vẫn nhớ một ban bay huấn luyện năm 2014, khi chiếc máy bay anh điều khiển cùng một giảng viên trẻ bất ngờ mất áp suất thủy lực hệ thống chính do hỏng bơm. Trước tình huống nguy hiểm, anh bình tĩnh đánh giá, chuyển sang hệ thống thủy lực khẩn cấp, thực hiện thả càng, cánh tà, tắt máy và sử dụng phanh khẩn cấp, đưa máy bay hạ cánh an toàn.

Chính những trải nghiệm từ buồng lái trở thành hành trang để anh truyền lại cho các thế hệ học viên. Với anh, kiến thức trên giảng đường chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành bản lĩnh trong buồng lái. Vì thế, trước những chuyến bay đơn hay bài bay khó, anh luôn nhắc học viên giữ vững tâm lý, thuần thục yếu lĩnh động tác và sẵn sàng xử trí mọi tình huống. “Người phi công trước hết phải học tập thật nghiêm túc, nắm vững lý thuyết để vận dụng linh hoạt, hiệu quả trong thực hành bay; đồng thời không ngừng học tập, trau dồi kiến thức, kể cả khi đã là một phi công giỏi”, Đại tá Lại Công Hoan chia sẻ.

Lan tỏa tình yêu bầu trời

Từ tháng 2-2020 đến nay, trên cương vị Phó hiệu trưởng phụ trách huấn luyện-đào tạo, Đại tá Lại Công Hoan cùng Đảng ủy, Ban giám hiệu Trường Sĩ quan Không quân đề ra nhiều chủ trương, giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, huấn luyện bay và nghiên cứu khoa học; chú trọng cụ thể hóa phương châm “chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.

Anh trực tiếp tham mưu, chỉ đạo đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình và phương pháp giảng dạy. Từ năm 2020 đến nay, nhà trường đã rà soát, đổi mới, nghiệm thu và đưa vào giảng dạy 18 chương trình đào tạo và khung chương trình các chuyên ngành; biên soạn, xuất bản 84 giáo trình, tài liệu dạy học chuẩn hóa. Với anh, đổi mới không chỉ nằm ở những trang giáo trình mà quan trọng hơn là giúp học viên sau khi tốt nghiệp có đủ kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh để nhanh chóng thích nghi, làm chủ phương tiện và hoàn thành nhiệm vụ tại đơn vị.

Nhiều năm trực tiếp làm nhiệm vụ bay, Đại tá Lại Công Hoan đặc biệt coi trọng huấn luyện thực hành, rèn kỹ năng điều khiển, xử trí tình huống, bản lĩnh tâm lý và ý thức chấp hành nghiêm quy trình, quy định an toàn bay. Trước sự phát triển của khoa học, công nghệ và trang bị mới, nhà trường đồng thời chú trọng nâng cao trình độ ngoại ngữ, năng lực số, khả năng tiếp cận công nghệ và thích ứng với phương tiện hiện đại cho học viên.

 Đại tá Lại Công Hoan báo cáo đề tài “Nghệ thuật sử dụng lực lượng bảo đảm dẫn đường cho không quân trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc” tại Hội đồng nghiệm thu cấp Bộ Quốc phòng.

Cùng với đổi mới chương trình, anh dành nhiều tâm huyết xây dựng đội ngũ nhà giáo; khuyến khích cán bộ, giảng viên học tập, nghiên cứu khoa học, cập nhật kiến thức mới và đổi mới phương pháp giảng dạy. Đến năm 2025, tỷ lệ giảng viên có trình độ sau đại học của nhà trường đạt 62,3%, trong đó 8,5% có trình độ tiến sĩ. Những năm gần đây, công tác tuyển sinh quân sự luôn đạt 100% chỉ tiêu; tỷ lệ học viên tốt nghiệp hằng năm đạt từ 98,6% đến 99,2%, trong đó khá, giỏi từ 76,5% đến 81,2%. Riêng học viên phi công quân sự, 100% đạt yêu cầu trở lên, tỷ lệ khá, giỏi hơn 75%.

Dù đảm nhiệm công tác quản lý, Đại tá Lại Công Hoan vẫn thường xuyên bám sát hoạt động huấn luyện bay; trực tiếp tham gia đào tạo chỉ huy bay, giảng viên bay; chỉ huy, điều hành huấn luyện và thả đơn học viên. Trong huấn luyện trên máy bay Iak-130, anh trực tiếp tham gia chỉ huy các ban bay, tổ chức nhiệm vụ diễn tập ném bom, bắn đạn thật cho phi công chuyển loại tốt nghiệp, bảo đảm an toàn về người và khí tài.

Năm 2025, bên cạnh nhiệm vụ huấn luyện thường xuyên, anh còn tham gia theo dõi, phối hợp chỉ huy bay phục vụ Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Những nhiệm vụ ấy tiếp tục khẳng định kinh nghiệm, bản lĩnh và trách nhiệm của anh trong tổ chức, chỉ huy hoạt động bay.

Đại tá Lại Công Hoan còn dành nhiều tâm huyết cho nghiên cứu khoa học. Anh là tác giả của 9 bài báo, công trình khoa học; trực tiếp làm chủ nhiệm 2 đề tài nghiên cứu khoa học, đều được nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc. Tiêu biểu là đề tài cấp Bộ Tổng Tham mưu về xây dựng đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục ở Trường Sĩ quan Không quân và đề tài cấp Bộ Quốc phòng “Nghệ thuật sử dụng lực lượng bảo đảm dẫn đường cho không quân trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc”.

Với Đại tá Lại Công Hoan, niềm vui của người thầy là được chứng kiến học viên trưởng thành từ những giờ học đầu tiên, những chuyến bay có giáo viên kèm cặp đến ngày đủ bản lĩnh tự mình làm chủ buồng lái. Hơn 35 năm gắn bó với lực lượng không quân, những giờ bay, những loại máy bay đã đánh dấu từng chặng đường công tác; còn kiến thức, bản lĩnh và tình yêu bầu trời anh trao cho học viên vẫn tiếp tục theo những cánh bay vươn xa. Mỗi thế hệ phi công trưởng thành, vững vàng nhận nhiệm vụ tại đơn vị là phần thưởng quý giá, tiếp thêm động lực để anh tiếp tục cống hiến, chắp cánh những ước mơ bay, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc.