Để giữ bí mật, bảo đảm an toàn cho công tác vận chuyển, việc chọn địa điểm trú đậu, nhận hàng và xuất phát của các con tàu được hết sức coi trọng và tính toán rất kỹ. Đồ Sơn (Hải Phòng)-vị trí địa quân sự đặc biệt, nhân dân nơi đây có truyền thống cách mạng, đã sớm được lựa chọn làm căn cứ xuất phát của Đoàn tàu không số.

Để những con tàu sắt trọng tải lớn thực hiện nhiệm vụ vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam, Quân ủy Trung ương chỉ đạo gấp rút, bí mật xây dựng một cầu tàu tại Bến K15, Đồ Sơn. Cầu tàu được thiết kế theo hình chữ T, mặt rộng 6m, dài 60m, phần ngang rộng 6m, dài 12m, kết cấu bê tông cốt thép khung dầm, ván lát mặt cầu là gỗ lim. Ngày 17-3-1963, từ Bến K15, chiếc tàu sắt đầu tiên mang số hiệu Tàu 43 do đồng chí Đinh Đạt làm thuyền trưởng, chở hơn 44 tấn vũ khí, hành trình hàng nghìn hải lý, vượt qua sự bao vây, phong tỏa của kẻ thù, cập bến Trà Vinh an toàn. 

leftcenterrightdel
Đài tưởng niệm tại Bến tàu không số (K15) Đồ Sơn (Hải Phòng). Ảnh: QUANG MINH 

Là điểm xuất phát, “cột mốc số 0” của Đường Hồ Chí Minh trên biển, từ Bến K15, hàng trăm chuyến tàu đã xuất phát, chở vũ khí, phương tiện và người chi viện cho nhiều hướng chiến trường, nhiều địa bàn trọng yếu, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Nhờ sự đùm bọc, che chở, bảo vệ của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương, cầu tàu ở Bến K15 vẫn tuyệt đối an toàn, bí mật, kể cả các giai đoạn bị địch phong tỏa, đánh phá ác liệt.

Hiện nay, di tích Bến K15 chỉ còn lại 15 trụ bê tông cầu cảng nằm cách bờ khoảng 30m trong quần thể khu du lịch sinh thái, tâm linh của Đồ Sơn. Khác với sự thầm lặng ra đi của những chuyến tàu không số ngày ấy, Bến K15 bây giờ tấp nập tàu chở khách ra tham quan Hòn Dấu-địa danh du lịch nổi tiếng của Đồ Sơn, “mắt ngọc” của Hải Phòng. Hòn Dấu gây ấn tượng bởi vẻ hoang sơ, tĩnh lặng với thảm thực vật nguyên sinh độc đáo và nét huyền bí, linh thiêng bao phủ bởi sự tích về ngôi đền thờ Nam Hải Đại Vương-vị thần che chở cho ngư dân trên biển, nơi có ngọn hải đăng gần 100 năm tuổi mà khi lên đó ta có thể thưởng thức trọn vẹn khung cảnh Đồ Sơn núi non, biển nước mênh mông hữu tình.

Trong chiến tranh, cha ông ta đã biết khai thác lợi thế của biển để đánh thắng quân thù, ngày nay, chiến lược phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng, an ninh luôn được Hải Phòng coi trọng. Với vị trí trọng điểm của vùng duyên hải Bắc Bộ, Hải Phòng trở thành địa phương mạnh về biển, giàu từ biển, là một trong những trọng điểm phát triển kinh tế biển của cả nước. Hải Phòng đã xác định cụ thể 6 ngành, lĩnh vực biển trọng tâm của thành phố: Du lịch biển, kinh tế hàng hải, khai thác dầu khí và khoáng sản, nuôi trồng và khai thác thủy sản, công nghiệp ven biển, phát triển năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới.

Những giá trị to lớn của tuyến vận tải chiến lược trên biển nói chung, Bến K15 nói riêng tiếp tục được Hải Phòng phát huy, vận dụng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội xây dựng quê hương giàu mạnh.

Đại tá NGUYỄN MINH QUANG (Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP Hải Phòng)