Phát triển khoa học, công nghệ để thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp

Các đồng chí đồng chủ trì hội nghị.

Hội nghị với sự tham dự của hơn 450 đại biểu đại diện các cơ quan Trung ương, bộ, ngành, địa phương, các đơn vị thuộc Bộ, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, hợp tác xã, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức trong nước và quốc tế, cơ quan báo chí, truyền thông.

Theo thông tin tại hội nghị, giai đoạn 2021-2025, toàn ngành đã chủ trì, phối hợp triển khai 1.373 nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Kết quả có 225 giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản và lâm nghiệp mới được công nhận và đưa vào sản xuất; 150 tiến bộ kỹ thuật được ban hành; 158 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích được cấp phép; bước đầu xác định được 19 sản phẩm cơ bản đáp ứng tiêu chí sản phẩm công nghệ chiến lược.

Trong chuyển đổi số, toàn ngành đã hoàn thành xây dựng và từng bước vận hành 25 cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin chuyên ngành, đồng thời kết nối, liên thông trực tiếp với 12 cơ sở dữ liệu quốc gia. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để mở rộng ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy chuyển đổi phương thức sản xuất nông nghiệp.

Riêng tại khu vực miền Bắc, một số kết quả nghiên cứu, ứng dụng đã giải quyết những vấn đề thực tiễn, tiêu biểu là phát triển các bộ giống lúa thuần chất lượng cao, chịu rét; giống ngô sinh khối; công nghệ sản xuất vắc-xin thú y phòng, chống dịch tả lợn châu Phi.

Giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh, sinh thái, phát thải thấp, tuần hoàn và dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ.

Ngành nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu phấn đấu nâng tỷ trọng đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế lên trên 55%; huy động nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước đạt 30-35% tổng nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có khả năng ứng dụng, thương mại hóa và nhân rộng; bảo đảm ít nhất 60% kết quả nghiên cứu được ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa hoặc phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Để đạt mục tiêu này, ngành nông nghiệp và môi trường tập trung triển khai ba giải pháp đột phá: Đột phá về nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ chiến lược. Ưu tiên công nghệ sinh học gồm công nghệ gen, công nghệ tế bào trong phát triển giống thế hệ mới, vắc-xin thú y và chế phẩm sinh học; đẩy mạnh nông nghiệp chính xác, quản lý phát thải, quan trắc thông minh, dự báo thiên tai, quản lý tài nguyên và kinh tế tuần hoàn.

Đột phá về đổi mới sáng tạo, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đổi mới cơ chế đặt hàng, tuyển chọn và tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ theo hướng tăng cường sự tham gia, đồng tài trợ và cam kết tiếp nhận kết quả của doanh nghiệp, hợp tác xã, địa phương; thúc đẩy liên kết “3 Nhà: Nhà nước (cục quản lý chuyên ngành) - Nhà khoa học (viện, trường, trung tâm) - Doanh nghiệp” hoạt động hiệu lực, hiệu quả từ khâu đề xuất đặt hàng, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ; phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, thử nghiệm và trình diễn công nghệ.

Đột phá về chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu. Hoàn thiện hạ tầng, cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin chuyên ngành; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý, dự báo và tổ chức sản xuất. Đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, viễn thám và truy xuất nguồn gốc trong quản lý vùng nguyên liệu, chất lượng sản phẩm, phát thải và tài nguyên.

Tại miền Bắc, ưu tiên truy xuất nguồn gốc đối với các chuỗi giá trị chủ lực như: Gỗ rừng trồng, chè, quả đặc sản, lúa gạo chất lượng cao phát thải thấp và thủy sản; phát triển logistics nông sản công nghệ cao nhằm giảm chi phí, hạn chế tổn thất sau thu hoạch và nâng cao sức cạnh tranh.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu khai mạc hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao sức cạnh tranh đòi hỏi ngành nông nghiệp và môi trường phải chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng, theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu kết luận hội nghị.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, chúng ta phải xác định hướng và nhiệm vụ về khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường cụ thể cần phải ưu tiên giải quyết: Giống cây trồng, vật nuôi, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản... Đẩy mạnh xây dựng cơ chế liên kết giữa doanh nghiệp và nhà nước trong nghiên cứu, ứng dụng, thương mại hóa sản phẩm khoa học-công nghệ lĩnh vực nông nghiệp và môi trường ra thị trường.

Cùng với đó, Phó thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm phối hợp với các bộ, ngành xây dựng các phòng nghiên cứu quốc gia để hỗ trợ cho lĩnh vực này, phối hợp với Bộ Khoa học-Công nghệ hoàn thiện cơ chế đặt hàng doanh nghiệp, nhà khoa học trong nghiên cứu từng sản phẩm khoa học-công nghệ. Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần nghiên cứu, xây dựng và đưa sàn giao dịch sản phẩm nông nghiệp quốc gia vào hoạt động. Bộ Khoa học-Công nghệ khẩn trương hoàn thiện, đề xuất các giải pháp để tháo gỡ các điểm nghẽn về sở hữu trí tuệ, khoa học-công nghệ nhằm góp phần đưa ngành nông nghiệp phát triển, tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng hai con số cho nền kinh tế đất nước.