Vốn ngoại đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Huy động vốn đạt hơn 278.000 tỷ đồng 

Theo ông Phạm Hồng Sơn, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, năm 2018, TTCK Việt Nam chịu nhiều tác động từ những diễn biến phức tạp của tình hình kinh tế, tài chính tiền tệ thế giới và đã có một năm giao dịch nhiều biến động. Tuy nhiên, có thể đánh giá, năm vừa qua là năm đạt được nhiều thành công, ghi nhận những bước tiến và phát triển trên các mặt hoạt động của thị trường. Quy mô vốn hóa của thị trường năm 2018 tăng 12,7% so với năm 2017, tương ứng với 71,6% GDP của năm 2018, vượt chỉ tiêu Chính phủ đề ra đến năm 2020. TTCK nước ta là kênh huy động vốn hữu hiệu cho cả Chính phủ và doanh nghiệp, được đánh giá là thị trường thành công nhất khu vực Đông Nam Á về huy động vốn trong năm 2018. Tổng giá trị huy động vốn qua TTCK năm 2018 đạt hơn 278.000 tỷ đồng, tăng 14% so với năm 2017. Sau hơn một năm hoạt động, TTCK phái sinh duy trì tốc độ tăng trưởng, dần chứng tỏ vai trò là một kênh đầu tư, phòng vệ rủi ro, nhất là khi thị trường cơ sở có biến động mạnh. Với quy mô như hiện tại, TTCK Việt Nam đã và đang góp vai trò quan trọng trong huy động vốn trung và dài hạn cho phát triển kinh tế.

Hoạt động kiểm phiếu đấu giá doanh nghiệp cổ phần hóa tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

Được hỗ trợ bởi sự ổn định của kinh tế vĩ mô trong nước và những chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính nên TTCK Việt Nam trong năm 2018 vẫn duy trì tăng trưởng trên nhiều khía cạnh và là điểm đến đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài. Giá trị mua ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường cổ phiếu đạt mức lớn nhất từ trước đến nay với nhiều phiên mua ròng có giá trị cao đột biến hơn 100 triệu USD. Đặc biệt, có một phiên với giá trị mua ròng đạt mức kỷ lục hơn 1,25 tỷ USD. Tính chung trong cả năm 2018, các nhà đầu tư ngoại đã mua ròng khoảng 43.900 tỷ đồng trên thị trường cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, tập trung vào các giao dịch thỏa thuận lớn, như: Vinhomes, Techcombank, Novaland, Masan… Bên cạnh đó, định giá thị trường cổ phiếu Việt Nam đang ở mức hấp dẫn với hệ số giá trên lợi nhuận một cổ phiếu (P/E) thời điểm ngày 21-2-2019 đạt khoảng 16,6 lần.

Đáp ứng nhu cầu nhà đầu tư nước ngoài

Theo nhận định của các chuyên gia, sau những lo ngại từ tình hình kinh tế vĩ mô, căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc thì dòng vốn đầu tư nước ngoài đang có dấu hiệu trở lại với những thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam để tìm kiếm lợi nhuận. Đây là cơ hội tốt để tiếp tục đà tăng trưởng của dòng vốn ngoại trên TTCK trong năm 2019. Thời gian qua, nhiều nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan… đã rót vốn vào TTCK nước ta thông qua việc mua bán các doanh nghiệp đang niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán hoặc tham gia vào các thương vụ đấu giá cổ phần hóa, thoái vốn của doanh nghiệp nhà nước.

Theo Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Phạm Hồng Sơn: Dòng vốn nước ngoài vào ròng trên TTCK vẫn duy trì ở mức cao là 2,75 tỷ USD, thể hiện nhu cầu đầu tư mạnh mẽ của nhà đầu tư ngoại. Giá trị danh mục của nhà đầu tư nước ngoài năm 2018 đạt 32,6 tỷ USD, trong đó hơn 1 tỷ USD là tiền gửi. Bên cạnh đó, việc Việt Nam được bổ sung vào danh sách theo dõi nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi loại 2 theo báo cáo thường niên tháng 9 của FTSE Russell (công ty cung cấp tiêu chuẩn tham chiếu và dữ liệu cho các nhà đầu tư trên toàn thế giới) công bố ngày 27-9-2018 cũng là một trong những động thái hết sức tích cực, góp phần thu hút lượng vốn ngoại vào TTCK nước ta. 

Nhận định về tiềm năng của TTCK Việt Nam, ông Dominic Screven, Chủ tịch Tập đoàn đầu tư Dragon Capital cho rằng: "Mặc dù năm 2018 đầy biến động về kinh tế, chính trị toàn cầu, tuy nhiên, thị trường TTCK Việt Nam vẫn tương đối ổn định. Việc này là nhờ những điều hành chính xác, nhạy bén và kịp thời về mặt chính sách kinh tế, tài chính vĩ mô của Chính phủ Việt Nam. Việc nâng hạng lên thị trường mới nổi là mục tiêu của Việt Nam, đối với nhà đầu tư nước ngoài thì điều đó rất quan trọng. Trong 4 năm qua, chương trình cổ phần hóa tại các doanh nghiệp nhà nước và đưa lên sàn chứng khoán đã khởi động một giai đoạn phát triển rất mạnh mẽ của TTCK Việt Nam, đặc biệt tạo ra sự thu hút đối với nhà đầu tư nước ngoài". 

Công ty CP Chứng khoán MB (MBS) đánh giá, chưa đầy hai tháng đầu năm, thị trường lấy lại được những gì đã mất trong năm 2018. Kể từ mức đáy thiết lập hồi đầu năm, mức tăng của VNIndex khá tương đồng với xu hướng tăng hình chữ V của chứng khoán toàn cầu. Thanh khoản tiếp tục tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng qua, một phần nhờ khối nhà đầu tư ngoại tăng cường giải ngân thông qua các quỹ ETF nội và ngoại. Về kỹ thuật, chỉ số VNIndex đã vượt ngưỡng trung bình 200 ngày (đường MA 200), một ngưỡng kỹ thuật then chốt thường được theo dõi. Rõ ràng, thị trường đang trong xu hướng tăng dài hạn. Trong ngắn hạn, đường về mốc 1.000 điểm của VNIndex đang trở nên rộng mở.

Phát triển thị trường chứng khoán an toàn và bền vững

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2-2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ cần tiếp tục ưu tiên củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tạo thêm dư địa cho điều hành chính sách kinh tế vĩ mô; vận dụng các chính sách kinh tế vĩ mô linh hoạt để ứng phó với các diễn biến bất lợi của kinh tế thế giới và khu vực. Điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá linh hoạt, thận trọng; duy trì thanh khoản hợp lý, kiểm soát tốt tín dụng, mở rộng tín dụng và giảm lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên phát triển, góp phần tạo động lực cho tăng trưởng. Điều hành chính sách tài khóa chặt chẽ, phối hợp với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác. Chỉ đạo quyết liệt trong giải ngân vốn đầu tư công, tạo các điều kiện thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh, thu hút FDI.

Phát biểu tại Hội nghị “Triển khai nhiệm vụ phát triển TTCK năm 2019” được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức vừa qua, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định: Chính phủ luôn quan tâm và thường xuyên chỉ đạo đối với sự phát triển của TTCK. Năm 2019, thông điệp đầu tiên được chuyển đến các thành viên của thị trường là: Chính phủ cam kết hai điều. Thứ nhất, củng cố và tăng cường hơn nữa sự ổn định của nền tảng kinh tế vĩ mô, gia tăng khả năng chống chịu va đập của hệ thống tài chính-ngân hàng, trong đó có TTCK đối với các biến động. Chính phủ đã có những kế hoạch rất cụ thể về chỉ đạo tất cả loại thị trường, bao gồm chứng khoán, bất động sản, tiền tệ, lao động, khoa học công nghệ, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ… Thứ hai, Chính phủ đang làm mọi cách để duy trì và khơi thông các động lực tăng trưởng. 

Về mặt giải pháp, Chính phủ yêu cầu xây dựng và trình Quốc hội sớm thông qua Luật Chứng khoán (sửa đổi). Tạo khung khổ pháp lý để phát triển TTCK minh bạch, lành mạnh, hiện đại, bền vững, chuyên nghiệp; tiếp cận thông lệ quốc tế... để góp phần nâng hạng thị trường; khắc phục cho được những bất cập đang tồn tại trong hệ thống. Phó thủ tướng Vương Đình Huệ cũng chỉ đạo tiếp tục tái cơ cấu mạnh mẽ TTCK đến năm 2020, định hướng đến năm 2025 để TTCK Việt Nam thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng; cân bằng giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, thị trường cổ phiếu và trái phiếu. Phấn đấu quy mô thị trường cổ phiếu đến năm 2020 đạt 100% GDP; đến năm 2025, quy mô thị trường cổ phiếu là 120% GDP. Quy mô thị trường trái phiếu đạt 47% GDP vào năm 2020 và đạt 55% GDP vào năm 2025. Và đến năm 2020, số lượng công ty niêm yết tăng thêm ít nhất 20% so với năm 2017. Số lượng nhà đầu tư trên thị trường đạt mức 3% dân số của năm 2020 và 5% dân số của năm 2025. Tạo cơ chế thúc đẩy sự phát triển của các nhà đầu tư chuyên nghiệp trên TTCK; bảo đảm hợp lý cơ cấu giữa nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư có tổ chức, giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Triển khai các sản phẩm chứng quyền có bảo đảm, hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ, hợp đồng tương lai trên các chỉ số mới ngoài chỉ số VN30 trước năm 2020.

Bài và ảnh: NGUYỄN ANH VIỆT