Triển khai soạn thảo Chương XXIII Bộ luật Hình sự (sửa đổi)

QĐND Online - Chiều 27-5, tại Hà Nội, Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng ban soạn thảo chủ trì Hội nghị triển khai soạn thảo Chương XXIII Bộ luật Hình sự (sửa đổi) về “Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân”.

Thời gian qua, quy định tại Chương XXIII Bộ luật Hình sự về “Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân” và các văn bản hướng dẫn áp dụng của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã tạo cơ sở pháp lý cho việc điều tra, truy tố, xét xử các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân bảo đảm đúng người, đúng tội và đúng pháp luật. Tuy nhiên, một số quy định của Bộ luật Hình sự về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân chưa chặt chẽ, thiếu tính khoa học và không bảo đảm tính lô-gích với các quy định khác của Bộ luật Hình sự. Việc hướng dẫn thống nhất nhận thức và áp dụng các quy định nêu trên của Bộ luật Hình sự chưa đầy đủ, kịp thời. Mặc dù Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi bổ sung nhiềụ lần với các mức độ khác nhau, trong đó có lần sửa đổi cơ bản là ban hành Bộ luật Hình sự năm 1999, nhưng những bất cập trong các quy định của Bộ luật Hình sự về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhệm của quân nhân vẫn chưa được khắc phục triệt để. Cá biệt, có quy định của Bộ luật Hình sự như quy định về tội vắng mặt trái phép được huỷ bỏ, quy định về tội đào ngũ sau khi được sửa đổi đã tạo ra nhiều bất cập, không bảo đảm cho việc đấu tranh phòng, chống các tội phạm này. 

Thượng tướng Nguyễn Thành Cung chủ trì hội nghị.

Thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân cho thấy, số lượng vụ án về các tội phạm này chưa có chiều hướng giảm và diễn biến tội phạm phức tạp. Có nhiều trường hợp, hành vi vi phạm nghĩa vụ trách nhiệm của quân nhân đã vượt ra ngoài phạm vi điều chỉnh của chế định các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân trong Bộ luật hình sự. Các cơ quan tiến hành tố tụng trong quân đội đã có nhiều cố gắng trong việc áp dụng quy định của Bộ luật Hình sự về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân, giảm bớt tình trạng sai sót nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật. Mặc dù vậy, việc áp dụng pháp luật hình sự để giải quyết các vụ án về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế: Để lọt tội phạm; một số trường hợp định tội danh chưa chính xác hoặc có nhiều quan điểm khác nhau do quy định không rõ ràng của Bộ luật Hình sự hoặc do nhận thức thiếu thống nhất các quy định của pháp luật.

Để đáp ứng yêu cầu xử lý những người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội xâm phạm các quan hệ xã hội trong lĩnh vực quân sự; bảo đảm sức mạnh chiến đấu của Quân đội, sự bình đẳng giữa các công dân ngoài Quân đội và công dân phục vụ trong Quân đội, tính hệ thống và tính đồng bộ về kỹ thuật lập pháp và phù hợp với đặc điểm hoạt động tố tụng trong Quân đội, việc nghiên cứu sửa đổi các quy định của pháp luật hình sự về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân là cần thiết.

Tại Hội nghị, Ban tổ chức đã công bố Quyết định thành lập và thông qua Quy chế hoạt động của Ban soạn thảo, Tổ biên tập; thông qua dự thảo kế hoạch soạn thảo; báo cáo định hướng nghiên cứu, biên soạn; báo cáo dự thảo đề cương chi tiết.

Kết luận hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Thành Cung đã yêu cầu các thành viên trong BST, TBT nghiên cứu, biên soạn dự thảo Chương XXIII Bộ luật hình sự phải bảo đảm thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về việc giảm bớt khung hình phạt tối đa quá cao trong một số tội phạm. Khắc phục tình trạng bỏ lọt tội phạm. Nội dung xây dựng phải bảo đảm chặt chẽ, dễ hiểu, dễ áp dụng; kế thừa, phát triển các quy định còn phù hợp của Bộ luật Hình sự hiện hành về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân; bổ sung những quy định mới để giải quyết những vướng mắc, bất cập đang đặt ra trong công tác đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân. Đây là cơ sở pháp lý tạo cơ chế hữu hiệu để đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.