Tiếp tục phát huy cơ chế, chính sách đặc thù, tạo động lực phát triển cho Thủ đô

Phóng viên (PV): Tình hình kinh tế-xã hội của thành phố thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực. Đồng chí có thể chia sẻ rõ hơn về vấn đề này?

Đồng chí Vũ Đại Thắng: Trong 9 tháng năm 2026, kinh tế-xã hội Thủ đô tiếp tục duy trì xu hướng tích cực và có sự tăng tốc rõ nét qua từng quý. Đặc biệt, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) TP Hà Nội quý III tăng 10,02%, lần đầu tiên trong năm đạt mức tăng trưởng hai con số và là mức tăng cao nhất trong 3 quý đầu năm 2026.

Đồng chí Vũ Đại Thắng. Ảnh: PHẠM HOÀNG

Tính chung 9 tháng năm 2026, GRDP TP Hà Nội tăng 8,85%. Trong đó, dịch vụ tăng 10,33%; công nghiệp-xây dựng tăng 9,87%. Đặc biệt, xây dựng tăng 13,63%, trở thành một trong những ngành tăng nhanh nhất trong quý. Kết quả này phản ánh sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Thủ đô trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, biến động.

PV: Đâu là động lực để thành phố hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, thưa đồng chí?

Đồng chí Vũ Đại Thắng: Kết quả của 9 tháng năm 2026 cho thấy dư địa tăng trưởng của Hà Nội vẫn còn, nhưng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao nhất trong năm 2026, khối lượng công việc trong quý IV là rất lớn. Thành phố xác định phải tiếp tục tăng tốc, khai thác tối đa các động lực hiện có, đồng thời chuyển nhanh các nguồn lực đã huy động được thành công trình, dự án, năng lực sản xuất và giá trị gia tăng thực tế. Thành phố sẽ tập trung cao độ vào các động lực chính sau:

Thứ nhất, đầu tư công và xây dựng-động lực có tính chủ động cao nhất. Thành phố quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn, tập trung cao nhất cho các công trình, dự án trọng điểm như Vành đai 4-Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, hạ tầng chống ngập và chỉnh trang đô thị. Đồng thời tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, thi công nhiều ca, nhiều kíp để đẩy nhanh tiến độ.

Thứ hai, phát huy các động lực truyền thống và kích hoạt mạnh mẽ các động lực mới. Đó là dịch vụ, thương mại, tiêu dùng, du lịch; công nghiệp công nghệ cao; khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số; cùng với việc tạo mọi điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển, thu hút FDI có chọn lọc vào các lĩnh vực công nghệ cao. Quý IV là mùa cao điểm tiêu dùng, du lịch và lễ hội. Thành phố đang đẩy mạnh kích cầu nội địa, thương mại điện tử, liên kết giữa thương mại-du lịch-vận tải-lưu trú-ẩm thực. Các ngành như bán buôn-bán lẻ, vận tải kho bãi, lưu trú ăn uống, kinh doanh bất động sản được giao chỉ tiêu tăng trưởng cao, đóng góp lớn vào GRDP.

Thứ ba, huy động tối đa mọi nguồn lực, bao gồm vốn tư nhân, hợp tác công-tư (PPP), trái phiếu Thủ đô và khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ đất đai quanh các dự án hạ tầng lớn. Thành phố sẽ tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô để khơi thông nguồn lực, tạo đột phá.

Thứ tư, điều hành quyết liệt, khoa học theo kịch bản, phân rõ nhiệm vụ đến từng ngành, từng địa phương. Thành phố giao chỉ tiêu cụ thể, theo dõi tiến độ theo thời gian thực, kiểm đếm kết quả định kỳ và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống và sự đồng hành của doanh nghiệp, nhân dân, Hà Nội kiên định mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Với những giải pháp quyết liệt đang được triển khai, Thủ đô sẽ phấn đấu hoàn thành mục tiêu cao nhất, đóng góp vào tăng trưởng chung của cả nước và tạo đà vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.  

PV: Hà Nội tận dụng các lợi thế từ thể chế ra sao để phát triển Thủ đô trong thời gian tới?

Đồng chí Vũ Đại Thắng: Có thể nói, Hà Nội đang đứng trước một thời cơ phát triển rất lớn khi có cả thế, lực và những điều kiện mới để phát huy tiềm năng, lợi thế của Thủ đô. Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 mở ra một không gian phát triển mới với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, tăng thêm quyền chủ động cho thành phố trong việc giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Đây là một lợi thế rất lớn, nhưng cơ chế chỉ có ý nghĩa khi được đưa vào cuộc sống và tạo ra những thay đổi cụ thể.

Thời gian qua, Hà Nội đã tập trung biến những lợi thế về thể chế thành nguồn lực, biến nguồn lực thành động lực phát triển. Thành phố đã khẩn trương đưa các cơ chế của Luật Thủ đô vào cuộc sống, đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, đất đai, đầu tư và giải phóng mặt bằng. Đây là những việc cần làm trước để rút ngắn thời gian chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ các dự án và đưa nguồn lực vào phát triển.

Việc này đã có những kết quả bước đầu. Đến nay, HĐND thành phố đã thông qua 61 nghị quyết và UBND thành phố đã ban hành 17 quyết định để triển khai Luật Thủ đô. Thành phố cũng đang rà soát các quy định hiện hành để bảo đảm các chính sách mới được thực hiện đồng bộ, thuận lợi.

PV: Bên cạnh thể chế, đâu là những động lực cần khơi thông, thưa đồng chí?

Đồng chí Vũ Đại Thắng: Một việc rất quan trọng khác là khơi thông những nguồn lực đang có. Hà Nội đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, quy hoạch, đầu tư và giải phóng mặt bằng. Thành phố đẩy nhanh việc lập quy hoạch, số hóa dữ liệu đất đai, rà soát các dự án chậm triển khai và phân rõ trách nhiệm cho từng cấp, từng ngành. Với giải phóng mặt bằng, mục tiêu là làm nhanh nhưng phải đúng quy định, bảo đảm quyền lợi của người dân và hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư.

Lãnh đạo TP Hà Nội kiểm tra tiến độ thực hiện Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường hai đầu cầu. Ảnh: LÊ HẢI

Thực tế cho thấy, khi các khâu này được làm quyết liệt, nguồn lực có thể được khơi thông rất nhanh. Với dự án Vành đai 4-Vùng Thủ đô, hơn 98,8% diện tích mặt bằng, khoảng 1.426ha đã được bàn giao. 7 dự án cầu lớn vượt sông Hồng cùng 7 dự án giao thông trọng điểm cũng đã hoàn thành giải phóng mặt bằng. Những kết quả này cho thấy khi có cơ chế phù hợp, sự chỉ đạo thống nhất và trách nhiệm được giao rõ, những việc khó vẫn có thể tạo ra chuyển biến rõ rệt.

Khơi thông được nguồn lực là một việc, nhưng quan trọng không kém là sử dụng thật hiệu quả những nguồn lực mà Hà Nội đang có. Nguồn lực công cần được tập trung vào những lĩnh vực, những dự án thực sự cần thiết, đồng thời làm “vốn mồi” để thu hút thêm nguồn lực từ xã hội. Đất đai, tài sản công, công trình và các nguồn lực khác phải được đưa vào sử dụng hiệu quả, tạo thêm giá trị cho phát triển. Đối với những dự án chậm triển khai, thành phố đang rà soát, phân loại để có hướng xử lý phù hợp; dự án còn khả năng thực hiện thì tập trung tháo gỡ để tiếp tục, dự án không còn phù hợp thì xử lý theo quy định, qua đó đưa những nguồn lực đang bị ách tắc trở lại phục vụ phát triển.

Trong dài hạn, để tạo thêm những động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số tiếp tục được thành phố dành nhiều hơn sự quan tâm; tạo điều kiện để các ý tưởng, kết quả nghiên cứu được đưa vào sản xuất, kinh doanh và tạo ra sản phẩm mới. Cùng với đó, Hà Nội có nhiều lợi thế về văn hóa, lịch sử, vì vậy cần tiếp tục phát huy tốt hơn các giá trị này để phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và những mô hình kinh doanh, sáng tạo mới.

Quan trọng, mọi cơ chế và chính sách của Luật Thủ đô phải được nhìn bằng kết quả thực tế, chứ không chỉ bằng số lượng văn bản hay dự án. Do đó, Hà Nội yêu cầu mỗi nhiệm vụ phải có mục tiêu, sản phẩm, thời hạn và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Người dân phải thấy hạ tầng tốt hơn, đi lại thuận tiện hơn, môi trường sống tốt hơn và tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn. Người dân, doanh nghiệp phải thấy thủ tục nhanh hơn, chi phí giảm hơn và cơ hội đầu tư rộng mở hơn. Đó mới là thước đo rõ nhất cho hiệu quả của những cơ chế mới.

Với cách làm đó, Hà Nội sẽ tiếp tục phát huy những cơ chế, chính sách đặc thù mà Trung ương dành cho Thủ đô, sử dụng tốt hơn các nguồn lực đang có và tạo thêm những động lực phát triển mới. Mục tiêu biến thế và lực của Hà Nội cùng những đổi mới về thể chế thành những công trình cụ thể, những không gian phát triển mới, môi trường đầu tư thuận lợi hơn và cuộc sống tốt hơn cho người dân, đóng góp ngày càng nhiều hơn cho sự phát triển của vùng và cả nước.

PV: Hà Nội đang thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" tại xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm. Thành phố kỳ vọng điều gì ở hai mô hình này và lộ trình triển khai trong thời gian tới ra sao?

Đồng chí Vũ Đại Thắng: Thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 8-7-2026 về xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố để chỉ đạo hệ thống chính trị của thành phố triển khai thực hiện và lựa chọn hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm là địa bàn triển khai thí điểm giai đoạn đầu. Đây là hai xã có vị trí cửa ngõ, hạ tầng tương đối đồng bộ và dư địa phát triển lớn, rất phù hợp để thử nghiệm các giải pháp mới. 

Ngày 12-7-2026, UBND thành phố ban hành Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP Hà Nội, bám sát yêu cầu của Thành ủy. Việc xây dựng và triển khai đề án nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; xây dựng mô hình quản trị xã, phường hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả; phát huy dân chủ, nâng cao chất lượng cuộc sống và mức độ hài lòng của nhân dân; đồng thời hoàn thiện hệ thống tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện làm cơ sở để đánh giá, tổng kết và từng bước nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố khi đủ điều kiện. 

Với lộ trình thực hiện: Giai đoạn 2026-2030: Năm 2026, hoàn thiện đề án, các kế hoạch, dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập ban chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện. Từ năm 2027 đến 2030, triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát; 124 xã, phường (còn lại) áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay tại địa phương mình; năm 2030 sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí. Giai đoạn 2031-2035, tiếp tục thực hiện và tổng kết đề án vào năm 2035.

Thành phố kỳ vọng mô hình mang lại hiệu quả rõ nét trên mọi lĩnh vực. Về kinh tế, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng không gian, đất đai và hạ tầng; thúc đẩy liên kết kinh tế cơ sở, tạo việc làm, cải thiện thu nhập và phát triển các động lực tăng trưởng mới gắn với phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Về xã hội, góp phần mở rộng bao phủ dịch vụ thiết yếu, chăm lo tốt hơn các nhóm yếu thế, tăng cường gắn kết cộng đồng và nâng cao mức độ hài lòng của người dân. Về văn hóa và môi trường, góp phần xây dựng môi trường văn hóa cơ sở, giữ gìn bản sắc địa phương, xây dựng và phát triển “làng trong phố, phố trong làng”, phát huy giá trị di sản, cải thiện môi trường sống xanh, thông minh, thúc đẩy lối sống xanh và phát triển bền vững. Về quản trị, góp phần hình thành chính quyền cơ sở phục vụ, minh bạch, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn. Về quốc phòng, an ninh, bảo đảm quốc phòng, an ninh theo hướng tích hợp gắn với quản trị dân cư, không gian phát triển và hoạt động cộng đồng, hình thành thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững chắc từ cơ sở. Đề án tạo ra mô hình thí điểm có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn, qua đó cung cấp cơ sở để đánh giá sơ kết, tổng kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách và từng bước kịp thời nhân rộng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên toàn thành phố, hướng tới xây dựng Thủ đô Hà Nội xã hội chủ nghĩa.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!