Sinh trắc học ngân hàng: Bước đi cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số quốc gia

Chiến lược đột phá

Bên cạnh sự đồng thuận và kỳ vọng của đa số người dân, vẫn còn những băn khoăn về an toàn dữ liệu và quyền riêng tư cá nhân. Chính vì vậy, sinh trắc học không chỉ là một tiến bộ công nghệ mà còn là thước đo bản lĩnh quản trị của Nhà nước và ý thức công dân trong kỷ nguyên số. Khi Đảng ta xác định đột phá về khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển đất nước thì việc làm chủ và ứng dụng sinh trắc học phải đi đôi với bảo đảm niềm tin, an toàn và lợi ích của nhân dân-đúng như tinh thần lấy người dân làm trung tâm, chủ thể của CĐS.

Nhân viên Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) hướng dẫn khách hàng thực hiện sinh trắc học.

Trong tiến trình đó, CĐS trong lĩnh vực ngân hàng không chỉ dừng lại ở việc số hóa quy trình hay nâng cấp hạ tầng công nghệ mà còn mở rộng sang việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số và định danh số toàn diện. Đây chính là mắt xích quan trọng giúp ngành ngân hàng hiện thực hóa mục tiêu CĐS toàn diện. Không đơn thuần là công cụ kỹ thuật xác thực, ở tầm vĩ mô, sinh trắc học là một trụ cột của quản trị quốc gia hiện đại, nơi mà danh tính số, dữ liệu công dân và tài chính được kết nối đồng bộ, minh bạch, liêm chính.

Tư tưởng chỉ đạo của Đảng thể hiện rõ trong Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS quốc gia với 3 mục tiêu như sau: Xây dựng Chính phủ số, công dân số dân chủ, văn minh; thúc đẩy CĐS đi đôi với chuyển đổi tư duy lãnh đạo, quản lý; đưa kỷ luật, liêm chính, minh bạch trở thành giá trị cốt lõi của bộ máy chính trị. Sinh trắc học chính là biểu hiện cụ thể của 3 mục tiêu đó trong ngành tài chính; không chỉ là biểu hiện của tiến bộ công nghệ mà còn là biểu hiện sinh động của bản lĩnh chính trị ngành ngân hàng Việt Nam-lấy con người làm trung tâm, lấy niềm tin làm nền tảng, lấy công nghệ làm công cụ phục vụ đất nước.

Theo TS Nguyễn Quốc Hùng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, xác thực sinh trắc học giúp bảo vệ quyền lợi người dùng. Ông cho rằng hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, tăng cường cá nhân hóa có trách nhiệm, củng cố niềm tin bằng minh bạch và bảo vệ quyền riêng tư, đồng thời kết nối cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ là hết sức cần thiết. Khi thông tin của mỗi công dân được định danh chính xác, việc cấp tín dụng, phòng, chống rửa tiền, quản lý thuế và an sinh xã hội đều dựa trên dữ liệu thật, không còn khoảng trống cho gian lận, trục lợi hay “lợi ích nhóm”. Do đó, sinh trắc học mang ý nghĩa chính trị-xã hội sâu sắc: Làm trong sạch dòng tiền, minh bạch hóa giao dịch và thể hiện năng lực quản trị của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Gắn công nghệ với đạo đức nghề nghiệp

Đặt vào tổng thể xây dựng Đảng trong doanh nghiệp nhà nước, việc ứng dụng sinh trắc học trong ngân hàng còn là bước chuyển từ “quản lý bằng mệnh lệnh” sang “quản lý bằng niềm tin và dữ liệu”, một biểu hiện của tư duy lãnh đạo mới mà Đảng ta đã chỉ rõ tại Nghị quyết Đại hội XIII: Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng; chuyển từ chỉ đạo chi tiết sang định hướng, giám sát; lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo. Nếu như trước đây, công tác quản lý khách hàng và nghiệp vụ ngân hàng phụ thuộc vào con người, dễ dẫn tới sai sót hoặc "lợi ích nhóm" thì nay, với nền tảng sinh trắc học, mọi quy trình, hành vi và quyết định đều được số hóa, minh chứng bằng dữ liệu, phản ánh đúng năng lực và đạo đức của cán bộ.

Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank).

Sinh trắc học, vì thế không chỉ là công nghệ quản lý khách hàng mà còn là tấm gương soi đạo đức công vụ, giúp mỗi cán bộ ngân hàng tự rèn mình trong môi trường minh bạch, chính xác, công bằng. Đó cũng là biểu hiện của quá trình “CĐS con người” mà Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đang kiên định thực hiện, gắn đổi mới kỹ thuật với đổi mới tư duy, gắn công nghệ với đạo đức nghề nghiệp, gắn trách nhiệm cá nhân với uy tín của đảng bộ trong doanh nghiệp. Với Vietcombank, mỗi dấu vân tay của khách hàng không chỉ là dữ liệu định danh mà là biểu tượng của lòng tin, của mối liên kết công nghệ-đạo đức-nhân dân. Khi khách hàng yên tâm gửi gắm tài sản, khi các giao dịch an toàn tuyệt đối, khi dữ liệu được bảo vệ bằng công nghệ hiện đại, đó chính là lúc Vietcombank góp phần đưa chủ trương CĐS quốc gia trở thành hiện thực sinh động trong lòng xã hội Việt Nam.

Hưởng ứng tinh thần đó, Vietcombank là một trong những ngân hàng tiên phong của hệ thống tài chính Việt Nam triển khai đồng bộ các giải pháp số hóa. Nghị quyết số 2588-NQ/ĐU ngày 19-3-2025 của Đảng ủy Vietcombank về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS tại Vietcombank xác định rõ “đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, tạo động lực then chốt cho phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng”. Không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ trong giao dịch trực tuyến hay tại quầy, Vietcombank còn đi đầu trong việc triển khai xác thực sinh trắc học. Hành trình ấy không chỉ là sự thay đổi về công nghệ mà còn là chuyển đổi về tư duy phục vụ, đạo đức nghề nghiệp và lòng tin của nhân dân. 

Sinh trắc học, xét ở góc độ kỹ thuật, là phương pháp nhận dạng bằng khuôn mặt, vân tay hoặc giọng nói. Nhưng trên thực tế, với Vietcombank, nó là công nghệ của niềm tin. Mỗi dấu vân tay, mỗi lần quét khuôn mặt là một hành động khẳng định mối quan hệ bền chặt giữa ngân hàng và người dân, nơi dữ liệu không còn là thứ xa lạ mà là biểu tượng của an toàn, minh bạch và nhân văn.