Bình tĩnh và chủ động thích ứng, ngành công thương đã vững vàng vượt qua những khó khăn, góp phần quan trọng vào tăng trưởng của cả nước.

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng

Năm 2020, đại dịch Covid-19 đã đẩy kinh tế toàn cầu rơi vào tình trạng suy thoái trầm trọng nhất kể từ đại suy thoái 1929-1933, gây ra khủng hoảng nghiêm trọng về việc làm, thất nghiệp, an sinh xã hội và tác động đến trật tự kinh tế, chính trị, xã hội toàn cầu. Hầu hết các tổ chức quốc tế dự báo kinh tế toàn cầu và các quốc gia, đối tác lớn tăng trưởng âm trong năm 2020. Bối cảnh đó đặt ra những khó khăn, thách thức lớn đối với nền kinh tế nước ta-là nền kinh tế có độ mở cao, hội nhập sâu rộng cùng nền kinh tế thế giới; đặc biệt là các tác động trực tiếp làm đứt gãy chuỗi cung ứng và thị trường xuất nhập khẩu của Việt Nam.

leftcenterrightdel
Hoạt động sản xuất tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Sơn Hà. 

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, đứng trước hoàn cảnh đặc biệt như vậy, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các đơn vị thống nhất quan điểm điều hành trong tình hình mới, đó là quyết tâm thực hiện "mục tiêu kép": vừa quyết liệt phòng, chống dịch với tinh thần "chống dịch như chống giặc", vừa tập trung phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm đời sống nhân dân. Với định hướng đó, năm 2020, ngành công thương đã hoàn thành toàn diện các chỉ tiêu, mục tiêu trong kế hoạch, nhất là trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, hội nhập, thương mại và xuất khẩu, góp phần tích cực vào tăng trưởng kinh tế chung của cả nước ở mức 2,91%.

Kết thúc năm 2020, Việt Nam đã xuất khẩu được 281,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2019 và là một trong những nền kinh tế có tốc độ xuất khẩu cao nhất trên thế giới trong bối cảnh đại dịch Covid-19; xuất siêu ở mức cao kỷ lục 19,1 tỷ USD, qua đó ghi nhận 5 năm liên tiếp thặng dư cán cân thương mại. Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng ổn định trong hoạt động xuất nhập khẩu với việc tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm thứ hai liên tiếp đạt mức trên 500 tỷ USD. Đáng chú ý, các ngành công nghiệp vượt qua khó khăn trong bối cảnh đứt, gãy các chuỗi cung ứng với mức tăng 3,36%, riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đạt mức cao 5,82%, tiếp tục là động lực quan trọng cho tăng trưởng. “Đây là con số nói lên nhiều điều, có nghĩa là đầu ra cho hàng hóa vẫn được khơi thông, tạo thị trường cho các ngành sản xuất. Kết quả xuất nhập khẩu này cho thấy chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa bền vững đang đi đúng hướng và đạt kết quả tích cực. Đây cũng là mục tiêu phải kiên định phát triển trong giai đoạn tới”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nêu rõ.

Ấn tượng với những bước phát triển của ngành công thương, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho hay, trước đây nhiều thiết bị sản xuất của ngành nông nghiệp phải nhập khẩu nước ngoài, song với sự phát triển của ngành công thương, nhiều trang thiết bị của ngành nông nghiệp đã được đáp ứng, góp phần thúc đẩy ngành nông nghiệp, đặc biệt là giúp tái cơ cấu công nghiệp đi đúng hướng.

Nhìn nhận ở góc độ cải cách thể chế, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đánh giá, Bộ Công Thương là một trong những đơn vị tiên phong trong cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường phát triển thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp (DN).

Lấy hiệu quả, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo

Bước sang năm 2021, tình hình thế giới và khu vực được dự báo sẽ tiếp tục có những diễn biến phức tạp, nhanh và khó lường hơn trước; xu hướng bảo hộ mậu dịch, cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn tiếp tục diễn ra gay gắt; đặc biệt là dịch Covid-19 sẽ tiếp tục diễn biến rất phức tạp... Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết, Bộ Công Thương cố gắng phấn đấu để thực hiện ở mức cao hơn các chỉ tiêu được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao cho ngành công thương trên tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng phát triển. Theo đó, Bộ Công Thương tiếp tục bám sát diễn biến thị trường để có phản ứng, xử lý kịp thời; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, lắng nghe DN, tìm mọi biện pháp tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ DN thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, bảo đảm thực hiện mục tiêu tăng trưởng đề ra. “Các cơ chế, chính sách, chương trình hoạt động của các cơ quan, đơn vị trong ngành công thương phải lấy hiệu quả và sự hài lòng của DN và người dân làm thước đo của quá trình đổi mới và tái cơ cấu”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Để tạo thuận lợi hơn cho các DN hoạt động xuất nhập khẩu, ở góc độ địa phương, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang Phan Thế Tuấn đề nghị, Bộ Công Thương cho phép thành lập Phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực Bắc Giang, với chức năng giúp Cục Xuất nhập khẩu cấp các loại giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho hàng hóa xuất khẩu, giấy chứng nhận gia công hàng hóa, giấy chứng nhận xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa theo quy định.

Ở góc độ DN, Tổng giám đốc Thành Công Motor Việt Nam Lê Ngọc Đức cho rằng, trong bối cảnh các FTA có hiệu lực, áp lực ô tô nhập khẩu đang ngày càng lớn, Bộ Công Thương cần sớm đề xuất Thủ tướng Chính phủ ban hành chính sách thúc đẩy nội địa hóa; chính sách ưu đãi nhập khẩu linh kiện, tạo động lực cho DN lắp ráp ô tô... Đặc biệt, DN này cũng đề xuất, cần ban hành các hàng rào thuế quan để bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng, minh bạch trong kinh doanh, tránh những gian lận về nguồn gốc xuất xứ, gian lận về thương mại trong kinh doanh để bảo vệ sản xuất ô tô trong nước.

Bài và ảnh: KHÁNH AN