Tiêu dùng bền vững - thay đổi từ những lựa chọn hằng ngày

Tiêu dùng bền vững là việc lựa chọn, sử dụng sản phẩm và dịch vụ theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu chất thải, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời bảo đảm lợi ích kinh tế và xã hội.

Song hành với tiêu dùng bền vững là sản xuất bền vững - quá trình tổ chức sản xuất theo hướng sử dụng hiệu quả nguyên liệu, năng lượng, nước và các nguồn tài nguyên; giảm phát thải, chất thải và ứng dụng công nghệ sạch hơn. Khi doanh nghiệp thay đổi phương thức sản xuất, nhà phân phối ưu tiên hàng hóa xanh và người tiêu dùng chủ động lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường, một chuỗi giá trị bền vững sẽ từng bước được hình thành.

Đây cũng là định hướng Hà Nội đang tập trung thực hiện thông qua Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026 trên địa bàn thành phố.

 Các sản phẩm sản xuất từ các nguyên liệu thân thiện với môi trường.

Theo kế hoạch, đến hết năm 2026, Hà Nội phấn đấu giảm 7-7,5% mức tiêu hao nguyên, nhiên, vật liệu trong một số ngành sản xuất trọng điểm, gồm dệt may, rượu - bia - nước giải khát, thép và nhựa.

Trong lĩnh vực phân phối, thành phố đặt mục tiêu 70-80% chợ truyền thống và 100% siêu thị, trung tâm thương mại không sử dụng túi nilon khó phân hủy; từng bước chuyển sang các loại bao bì thân thiện với môi trường, thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần.

Cùng với đó, 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp và 75% làng nghề được phổ biến, nâng cao nhận thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững. Tất cả các phường, xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức về lối sống và tiêu dùng bền vững tới người dân.

Những mục tiêu này cho thấy Hà Nội không chỉ tập trung vào khâu sản xuất mà còn hướng tới thay đổi toàn diện từ doanh nghiệp, hệ thống phân phối đến hành vi tiêu dùng của cộng đồng.

Hà Nội triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy sản xuất xanh

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, từ đầu năm 2026, Sở Công Thương Hà Nội đã tích cực triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối doanh nghiệp, từng bước đưa sản xuất và tiêu dùng bền vững vào thực tiễn.

Trước hết, thành phố chú trọng nâng cao nhận thức, bởi thay đổi phương thức sản xuất và tiêu dùng cần bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy, nhận thức của các chủ thể tham gia thị trường.

Theo đó, Sở Công Thương Hà Nội đẩy mạnh truyền thông thông qua các chương trình tập huấn, hội nghị, hội thảo; trong đó tập trung tổ chức các lớp nâng cao năng lực áp dụng sản xuất sạch hơn cho cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn và doanh nghiệp công nghiệp.

Thông qua các hoạt động này, doanh nghiệp được phổ biến kiến thức, giải pháp sử dụng hiệu quả nguyên liệu, nhiên liệu, năng lượng; giảm chi phí sản xuất, hạn chế chất thải và từng bước đổi mới công nghệ theo hướng thân thiện với môi trường.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, Sở Công Thương Hà Nội chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu về mạng lưới kết nối sản xuất và tiêu dùng bền vững. Trên cơ sở đó, thành phố hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp theo phương pháp tiếp cận vòng đời sản phẩm, thúc đẩy đổi mới mô hình sản xuất, ứng dụng các công cụ quản lý và giải pháp sản xuất sạch hơn.

Đáng chú ý, thành phố phối hợp với các đơn vị triển khai hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp thực hiện các mô hình thực hành tái chế, tái sử dụng nguyên, nhiên liệu. Đây là giải pháp thiết thực nhằm giảm lượng chất thải, tiết kiệm tài nguyên và hạn chế phát thải trong hoạt động sản xuất công nghiệp, kinh doanh thương mại và dịch vụ.

Không chỉ hỗ trợ từng doanh nghiệp, Hà Nội còn hướng tới xây dựng mạng lưới liên kết hợp tác giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng. Sở Công Thương tiếp tục tổ chức các hội chợ, chương trình kết nối thuộc Mạng lưới sản xuất và tiêu dùng bền vững, trong đó có Hội chợ triển lãm quốc tế về thiết bị công nghiệp xanh, thân thiện môi trường và mạng lưới liên kết hợp tác sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026.

Các hoạt động kết nối chuỗi cung ứng dịch vụ cũng được đẩy mạnh, tạo cơ hội để doanh nghiệp gặp gỡ đối tác, tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác kinh doanh và tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ, thiết bị công nghệ xanh, thân thiện với môi trường.

Song song với đó, thành phố khuyến khích các đơn vị phân phối ưu tiên kinh doanh sản phẩm thân thiện với môi trường, sản phẩm được dán nhãn sinh thái; từng bước thay đổi thói quen mua sắm, sử dụng hàng hóa của người dân theo hướng có trách nhiệm hơn với môi trường.

Hà Nội đã hình thành mạng lưới liên kết hợp tác sản xuất và tiêu dùng bền vững trong chuỗi ngành gốm sứ. 

Phó giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Đình Thắng nhấn mạnh, việc triển khai Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026 trên địa bàn thành phố nhằm góp phần phát triển kinh tế tuần hoàn hiệu quả, bảo vệ môi trường và bảo đảm an sinh xã hội.

Theo định hướng này, sản xuất và tiêu dùng bền vững không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý hay một nhóm doanh nghiệp mà cần sự tham gia đồng bộ của toàn xã hội. Doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên; hệ thống phân phối tăng cường đưa sản phẩm xanh đến gần hơn với người tiêu dùng; người dân cần hình thành thói quen mua sắm, sử dụng và thải bỏ sản phẩm có trách nhiệm.

Với những mục tiêu và giải pháp cụ thể, Hà Nội đang từng bước thúc đẩy chuyển đổi từ mô hình sản xuất, tiêu dùng truyền thống sang mô hình xanh, tiết kiệm và tuần hoàn hơn. Qua đó, sản xuất và tiêu dùng bền vững không chỉ trở thành định hướng phát triển kinh tế mà còn từng bước hình thành lối sống văn minh, có trách nhiệm với môi trường trong cộng đồng.