PGS, TS Bùi Thị An, nguyên đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội:

Quản lý thuế phải bảo vệ người kinh doanh chân chính

Qua theo dõi phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, tôi tâm đắc với vấn đề mà đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) nêu ra: Nếu quản lý không theo kịp sự phát triển của kinh tế số thì sẽ gây thất thu thuế; nhưng nếu quản lý một cách cứng nhắc thì hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lại phải gánh thêm chi phí.

Theo tôi, thuế không chỉ là công cụ tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ điều tiết kinh tế, bảo đảm công bằng xã hội và định hình môi trường phát triển. Vì vậy, quản lý thuế hiện đại phải chuyển từ tư duy chủ yếu là kiểm soát người nộp thuế sang quản trị rủi ro dựa trên dữ liệu, hỗ trợ tuân thủ tự nguyện và bảo vệ người kinh doanh chân chính. Mục tiêu cuối cùng không phải là thu được nhiều nhất bằng mọi biện pháp, mà là thu đúng, thu đủ, thu công bằng, chi phí quản lý thấp và tạo động lực cho sản xuất, kinh doanh phát triển.

 PGS, TS Bùi Thị An.

Tôi cũng ấn tượng với con số mà Bộ trưởng Bộ Tài chính công bố rằng, số hoàn thuế đạt gần 79.000 tỷ đồng, song vẫn có hơn 10.000 tỷ đồng hồ sơ chưa được chấp nhận hoàn do thiếu thông tin và phải đối soát hóa đơn. Đây là vấn đề cử tri đặc biệt quan tâm, vì hoàn thuế chậm đồng nghĩa với việc doanh nghiệp bị đọng vốn hợp pháp của mình.

Tôi mong rằng, Bộ trưởng Bộ Tài chính và Chính phủ sẽ có những cam kết cụ thể về thời hạn, lộ trình xử lý dứt điểm tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp sản xuất đang gặp khó khăn về dòng tiền. Đồng thời, cần triển khai các giải pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn gian lận, nhưng bảo đảm không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, không gây ảnh hưởng đến hoạt động của những doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

NGUYỄN THẢO (ghi)

----------

Cử tri Trần Văn Thọ, xã Bắc Tân Uyên, TP Hồ Chí Minh:

Tập trung nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước

Trong phiên chất vấn, trả lời chất vấn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã trả lời đầy đủ, ngắn gọn, súc tích và rất sát thực tế các câu hỏi của đại biểu Quốc hội liên quan đến nhiều vấn đề phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Trong đó, tôi thực sự ấn tượng với nội dung trả lời chất vấn của Thủ tướng về hỗ trợ, nâng cao năng lực của các doanh nghiệp trong nước.

Thời gian qua, mặc dù hoạt động sản xuất kinh doanh đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, song doanh nghiệp trong nước đã duy trì đà tăng trưởng, đóng góp tích cực cho nền kinh tế đất nước. Song, năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần được nâng cao hơn nữa để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động.

Cử tri Trần Văn Thọ.

Trong phần trả lời chất vấn, Thủ tướng đã đề cập tới nhiều chủ trương, giải pháp của Chính phủ để nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, Chính phủ đã tập trung chỉ đạo tiếp tục rà soát để đơn giản hóa các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất; đồng thời bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ của Nhà nước chỉ được xem là bệ phóng, do đó rất cần sự chủ động thay đổi từ chính các doanh nghiệp trong việc tập trung nâng cao năng lực, nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh dài hạn. Tôi cũng đồng ý với Thủ tướng về yêu cầu các doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động, tự cố gắng, quyết tâm cùng với Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương để nâng cao năng lực của mình, đưa sản phẩm Việt Nam ra các thị trường nước ngoài.

MINH NGUYÊN (ghi)

----------

Kiến trúc sư Du Thanh Minh, Công ty Cổ phần Tư vấn-Thiết kế-Xây dựng Quốc Cường:

Ưu tiên vốn cho dự án khoa học, công nghệ

Qua theo dõi phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, tôi đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội và ý kiến giải đáp mạch lạc, không né tránh, có ví dụ rõ ràng của Bộ trưởng. Nội dung giải đáp của Bộ trưởng đã cung cấp nhiều thông tin hữu ích, trong đó có việc tiếp cận vốn cho các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Thực tế hiện nay, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo muốn tiếp cận vốn cho các dự án khoa học công nghệ còn gặp nhiều khó khăn, nhất là về vốn đối ứng, thẩm định dự án, định giá sản phẩm... Khoản vốn đối ứng lớn, không ít trường hợp vượt quá khả năng của doanh nghiệp, dẫn tới không thể tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Kiến trúc sư Du Thanh Minh.

Một thực tế cần được quan tâm là các dự án, sản phẩm kỹ thuật, khoa học, công nghệ thường có giá trị nằm ở tài sản trí tuệ, bằng sáng chế hoặc ý tưởng đổi mới sáng tạo, nhưng việc định giá loại tài sản này để thế chấp vay vốn ngân hàng hiện nay vẫn gặp nhiều vướng mắc. Cùng với đó là khâu thẩm định, đánh giá chất lượng, hàm lượng khoa học của dự án, sản phẩm công nghệ còn diễn ra nhiều công đoạn nên chậm trễ, ảnh hưởng tới doanh nghiệp.

Do vậy, cá nhân tôi và nhiều cử tri mong Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể, rõ ràng việc định giá tài sản trí tuệ. Cần có cơ chế ưu tiên cho các dự án, sản phẩm khoa học, kỹ thuật khả thi, có chất lượng cao; đồng thời, có những hình thức hỗ trợ phù hợp với nhu cầu đầu tư, đổi mới công nghệ, nhằm khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật và phát triển sản phẩm.

THANH HUYỀN (ghi)

----------

Cử tri Tô Khánh Dung, học viên chuyên ngành Phân tích dữ liệu, Học viện Kỹ thuật Quân sự:

Góp phần tạo nên những sản phẩm AI mang thương hiệu Việt Nam

Tôi đặc biệt ấn tượng với phần trả lời chất vấn của Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng về định hướng từng bước làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó phát triển những sản phẩm AI mang thương hiệu Việt Nam, khẳng định năng lực sáng tạo và vị thế công nghệ của đất nước.

Học viên Tô Khánh Dung.

Để làm được điều đó, tôi mong muốn Nhà nước tiếp tục có những chính sách mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu và hạ tầng tính toán cho sinh viên. Thực tế, nhiều sinh viên có ý tưởng và mong muốn tham gia nghiên cứu AI nhưng còn gặp khó khăn do thiếu các bộ dữ liệu tiếng Việt chất lượng, trong khi nguồn lực tính toán chủ yếu dựa vào các nền tảng miễn phí với nhiều giới hạn, chưa đáp ứng yêu cầu.

Bên cạnh đó, tôi mong có thêm các nguồn hỗ trợ tài chính dành riêng cho nghiên cứu trẻ, như học bổng, quỹ đề tài hay các giải thưởng về AI. Tôi được biết, Việt Nam đang xây dựng Quỹ Phát triển AI quốc gia và cơ chế “AI Voucher” để hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp ứng dụng AI. Tôi hy vọng những cơ chế này sẽ có thêm phần dành cho sinh viên, học viên và các nhóm nghiên cứu trẻ. Song song với đó, một hành lang pháp lý rõ ràng về dữ liệu cá nhân, sở hữu trí tuệ và trách nhiệm trong phát triển AI sẽ giúp người trẻ yên tâm nghiên cứu, sáng tạo và khởi nghiệp.

QUỲNH PHƯƠNG (ghi)

----------

Cử tri Vũ Hoàng Minh Trọng, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng, sản xuất Tân Trọng Phát (phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh):

 Tiếp sức để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển bền vững

Qua theo dõi phiên chất vấn và trả lời chất vấn, tôi mong những vấn đề các đại biểu Quốc hội đặt ra sẽ được cụ thể hóa bằng giải pháp thiết thực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Với nguồn lực hạn chế, nhóm doanh nghiệp này rất cần được tháo gỡ khó khăn về thủ tục, vốn và thị trường để duy trì hoạt động, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cử tri Vũ Hoàng Minh Trọng.

Theo tôi, hỗ trợ trước hết phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Các cơ quan chức năng cần thường xuyên lắng nghe, nắm rõ những vướng mắc trong quá trình sản xuất, kinh doanh để giải quyết kịp thời. Với doanh nghiệp nhỏ, một hồ sơ chậm xử lý có thể ảnh hưởng đến tiến độ công việc, làm tăng chi phí, thậm chí mất cơ hội ký kết hợp đồng. Vì vậy, mỗi kiến nghị cần có đầu mối tiếp nhận, thời hạn trả lời và trách nhiệm giải quyết rõ ràng.

Nguồn vốn cũng là vấn đề cần được quan tâm. Tôi mong các chính sách hỗ trợ được phổ biến cụ thể, giúp doanh nghiệp hiểu rõ điều kiện, thủ tục và nơi tiếp nhận hồ sơ. Các tổ chức tín dụng cần tăng cường tư vấn, xem xét phương án sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ để có hình thức cho vay phù hợp. Tiếp cận được nguồn vốn với chi phí hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp chủ động duy trì sản xuất, đầu tư thiết bị và mở rộng hoạt động.

Cùng với đó, cần hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và kết nối thị trường theo nhu cầu, khả năng của từng đơn vị. Tôi kỳ vọng hiệu quả hỗ trợ được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể: Thủ tục thuận lợi hơn, chi phí giảm, cơ hội tiếp cận vốn và khách hàng rộng mở hơn. Đó là điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển bền vững, tạo việc làm và đóng góp cho đất nước.

LƯƠNG ANH (ghi)

----------

Cử tri Nguyễn Thành Chung, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa:

Tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu vào chuỗi giá trị

Một vấn đề tôi rất tâm đắc qua phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính là nội dung đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn TP Hải Phòng) đề cập đến việc liên kết giữa ba khu vực kinh tế: Nhà nước, tư nhân và có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) còn hạn chế; nhất là khả năng tham gia của doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa vào các chuỗi giá trị lớn, chuỗi giá trị toàn cầu.

Thực tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp cả nước, trong đó phần lớn (khoảng 76%) hoạt động ở lĩnh vực thương mại, dịch vụ và đang chịu sức ép cạnh tranh rất lớn. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, việc tham gia các nền tảng số và thương mại điện tử mở ra cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường.

Cử tri Nguyễn Thành Chung.

Tuy nhiên, tình trạng hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, quảng cáo sai sự thật, trốn thuế... trên môi trường mạng, nhất là qua hoạt động livestream, đang gây bất lợi lớn cho những doanh nghiệp làm ăn chân chính. Vì vậy, cơ quan chức năng và các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội cần siết chặt quản lý, kiểm soát nguồn gốc hàng hóa và xử lý nghiêm vi phạm để tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.

Về giải pháp dài hạn, tôi hoàn toàn đồng tình với phần trả lời của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn về việc sửa đổi Luật Đầu tư theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Trong đó, chú trọng hoàn thiện các chính sách hỗ trợ, gắn mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp với kết quả đầu ra và hiệu ứng lan tỏa của khu vực FDI. Đặc biệt, chủ trương khuyến khích, tạo cơ chế để doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp lớn dẫn dắt, kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước là hướng đi rất cần thiết. 

DUY HIỂN (ghi)

----------

Cử tri Nguyễn Hồng Anh, đại diện hộ kinh doanh Phúc Minh Mart, phường Phú Diễn, TP Hà Nội:

Nâng cấp hệ thống công nghệ ngành thuế

Qua theo dõi phiên trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Tài chính, tôi đánh giá cao những nỗ lực của ngành thuế trong việc cung cấp nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, từ giảm, giãn thuế đến cắt giảm thủ tục hành chính. Trong đó điển hình là, với những hộ kinh doanh nhỏ, lẻ, doanh thu hằng năm dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế sẽ giảm bớt áp lực tài chính, có điều kiện để tích luỹ nguồn vốn. Với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng, nhờ được giảm 30% thuế thu nhập nên sẽ có thêm nguồn tài chính để đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, hướng tới thành lập doanh nghiệp khi đủ điều kiện.

Cử tri Nguyễn Hồng Anh.

Hiện nay, đối với hộ kinh doanh, vấn đề quan tâm không chỉ là mức thuế mà còn là cách thức kê khai, nộp thuế và chi phí tuân thủ. Việc chuyển đổi phương thức thuế khoán sang phương thức kê khai, cùng với yêu cầu sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản lý bán hàng cần có thời gian thích ứng, đặc biệt đối với những hộ kinh doanh còn hạn chế về nhân lực và kỹ năng công nghệ.

Để trở thành động lực hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ phát triển, tôi mong muốn ngành thuế tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại địa bàn kinh doanh, mở rộng các kênh hỗ trợ trực tuyến, đường dây nóng, các hình thức tư vấn từ xa để kịp thời giải đáp những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Hệ thống công nghệ ngành thuế cần được nâng cấp theo hướng thông minh, thân thiện và hỗ trợ tốt hơn cho các hộ kinh doanh. Từ đó, giúp các hộ kinh doanh hạn chế lỗi kỹ thuật, giảm rủi ro do chưa quen quy định và thực hiện nghĩa vụ thuế một cách thuận lợi hơn.

ANH VIỆT (ghi)

----------

Cử tri Nguyễn Thị Yến, Giảng viên Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa:

Chính sách thuế cần tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển

Theo dõi phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính, tôi quan tâm đến những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, nhất là việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất phù hợp với khả năng cân đối ngân sách. Tôi cho rằng, đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt mà còn là chính sách quan trọng để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tôi đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tài khóa theo hướng linh hoạt, ổn định và có tính dự báo; kịp thời triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất, bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy nhanh hoàn thuế, tăng cường đối thoại và giải quyết những vướng mắc về cơ chế, chính sách để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.

Cử tri Nguyễn Thị Yến.

Đối với Thanh Hóa, bên cạnh chính sách thuế, cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn về đất đai, giải phóng mặt bằng, tiếp cận vốn và các nguồn lực đầu tư. Việc đến tháng 8-2026, tỉnh tháo gỡ 190/303 dự án tồn đọng, khơi thông hơn 18.275 tỷ đồng vốn đầu tư là tín hiệu tích cực. Tôi cho rằng, điều hành chính sách tài khóa cần hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm nguồn thu ngân sách với nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp phát triển, sản xuất được mở rộng, người lao động có thêm việc làm, thu nhập được cải thiện thì ngân sách cũng có nguồn thu ổn định hơn. Đó là cách nuôi dưỡng nguồn thu từ gốc, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

KHÁNH TRÌNH (ghi)

----------

Cử tri Lê Thị Hải, nhân viên kế toán (trú tại phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An):

Hoàn thiện chính sách thuế theo hướng minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện

Tôi đồng tình với những giải pháp mà Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu tại phiên chất vấn về tăng cường quản lý, chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh trên không gian mạng. Thực tế hiện nay, thương mại điện tử, kinh doanh qua mạng xã hội và các nền tảng số phát triển rất nhanh, tạo thêm nhiều cơ hội kinh doanh, tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, hoạt động này cũng đặt ra không ít thách thức trong quản lý doanh thu, kiểm soát giao dịch và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Cử tri Lê Thị Hải.

Theo tôi, việc định danh người bán, thu thập dữ liệu giao dịch, kết nối thông tin giữa cơ quan thuế với các sàn thương mại điện tử, ngân hàng, đơn vị vận chuyển và thanh toán là rất cần thiết. Đặc biệt, việc quy định trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay của các sàn thương mại điện tử sẽ góp phần hạn chế tình trạng bỏ sót nguồn thu, bảo đảm công bằng giữa người kinh doanh trực tiếp và kinh doanh trên môi trường mạng.

Tuy nhiên, bên cạnh việc tăng cường quản lý, cơ quan chức năng cần tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế theo hướng minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện; có hướng dẫn cụ thể đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cá nhân bán hàng trực tuyến, nhất là những người kinh doanh không thường xuyên, doanh thu thấp. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đơn giản hóa thủ tục kê khai, nộp thuế để người dân thuận lợi thực hiện nghĩa vụ của mình. Tôi cho rằng, quản lý thuế trên không gian mạng phải bảo đảm nguyên tắc thu đúng, thu đủ, công khai, minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, qua đó vừa chống thất thu ngân sách nhà nước, vừa khuyến khích hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển lành mạnh, bền vững.

HOA LÊ (ghi)