Hàng chục hộ nông dân ở xã Ea Knuếch, huyện Krông Pách (Đắc Lắc) đã phải hứng chịu thiệt hại khi họ sử dụng phân NPK hiệu Con Cò của Công ty TNHH BACONCO (nhà máy đóng tại Phú Mỹ, Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu) sản xuất có pha trộn khá nhiều loại đá được xay nhỏ với kích cỡ bằng hạt phân.

Khi nhận được thông tin phản ánh của người dân, chúng tôi có mặt tại đại lý phân bón Chín Dũng (thôn Tân Hòa 1, xã Ea Knuếch). Chủ đại lý cho biết đã nhập 10 tấn phân NPK hiệu Con Cò vào khoảng tháng 9-2007. Sau khi bán hết số phân bón cho người dân mới hay trong phân có… đá! Anh Minh Đôi, một nông dân của thôn là người vô tình phát hiện ra “sự cố”. Sau khi mua 5 tạ phân NPK Con Cò tại đại lý Chín Dũng để bón cà phê, anh đã hòa tan một ít phân với nước để tưới cho rau xanh và cây cảnh thì phát hiện có nhiều hạt phân không chịu tan. Nhìn kỹ lại, hóa ra những hạt phân không chịu tan đó là đá. Ngay lập tức, anh lần lượt thử các bao phân khác thì tất cả trong 5 tạ phân đều có lẫn đá!

Cùng nhập lô hàng trên với đại lý Chín Dũng còn có các đại lý cấp II khác ở xã Ea Knuếch như: Kim Long (19 tấn), Đào Chánh (10 tấn), Thành Thơm (10 tấn)… Các đại lý cho biết, khi phát hiện ra lô hàng phân NPK Con Cò có pha trộn đá thì các đại lý đã bán hết cho người dân rồi. Chỉ duy nhất ở đại lý Thành Thơm vẫn còn giữ lại 10 bao (bao 50kg), không bán cho người dân sau khi phát hiện ra sự cố phân lẫn đá. Khi chúng tôi muốn kiểm chứng sự việc, anh Nguyễn Văn Thành, chủ đại lý Thành Thơm không ngần ngại mở các bao phân cho chúng tôi thấy. Đúng như phản ánh của người dân, chỉ cần vốc một nắm phân thì trong đó cũng có ít nhất gần 10 viên đá. Theo anh Thành, khoảng cuối tháng 9-2007, anh cùng nhiều đại lý phân bón khu vực xã Ea Knuếch đã nhập số phân này thông qua đại lý Xuân Lộc (Buôn Ma Thuột), đây là đại lý cấp I của nhà máy. Khi bán chỉ còn lại 10 bao, nghe bà con phản ánh trong phân có đá nên anh đã chủ động giữ lại không bán nữa.

Trong quá trình tìm hiểu, chúng tôi quan sát trên các bao phân đều in rõ: “Phân bón NPK hiệu Con Cò - phẩm chất Pháp quốc, do Công ty TNHH BACONCO sản xuất, nhà máy đóng tại Phú Mỹ (Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu)”. Trên mỗi bao phân còn thể hiện ngày sản xuất là 18-9-2007 và hạn sử dụng đến ngày 18-9-2009; thành phần công thức gồm: Đạm 14%, Lân hữu hiệu 7%, Kali 14%... tuyệt nhiên không hề có thành phần của… “đá”(!)

Sau khi phát hiện sự cố, các đại lý cấp II ở Ea Knuếch đã chủ động thông báo cho ông Trần Văn Đô là người phụ trách kinh doanh của nhà máy ở Đắc Lắc. Chủ đại lý Chín Dũng cho biết, cuối tháng 12-2007, có hai người tự xưng là nhân viên của nhà máy về đại lý kiểm tra và xác nhận hiện tượng có pha lẫn đá trong phân hay không. Đồng thời họ cũng giải thích do vào thời điểm sản xuất lô hàng, một số thiết bị của nhà máy bị hỏng, trong đó có sự cố lưới sàn bị rách nên không loại hết được đá(!)… Mặc dù công ty đã xác nhận sự việc trên, nhưng theo tìm hiểu của chúng tôi thì công ty vẫn không hề cho thu hồi số phân pha đá mà chỉ đưa ra đề nghị thỏa thuận bồi thường cho các đại lý mỗi tấn 200.000 đồng!

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Đô xác nhận: “Có đá ở trong phân”! Ông Đô cũng cho biết thêm: Ngay sau khi phát hiện ra sự cố, công ty đã tiến hành lấy tất cả các mẫu phân về nhà máy, đồng thời thông qua đại lý cấp I Xuân Lộc bồi thường 200.000 đồng/tấn cho các đại lý cấp II để các đại lý bồi thường lại cho người dân.

Thế nhưng qua tiếp xúc với người dân, chúng tôi được biết, việc bồi thường cho người dân đến nay vẫn chưa được giải quyết rốt ráo. Anh Nguyễn Văn Thành, chủ đại lý Thành Thơm bức xúc: “Tụi tôi chỉ nghe nói là công ty thông qua đại lý cấp I để đền bù. Thế nhưng từ trước Tết đến nay tôi không thấy đại lý cấp I có động thái gì! Chỉ mong họ sớm giải quyết để tôi còn bồi thường lại cho người dân đã lỡ mua nhầm”. May mắn hơn đại lý Thành Thơm, đại lý Kim Long đã được đại lý cấp I “bồi thường” 1 triệu đồng, trong khi đại lý đã mua đến 19 tấn phân có đá (đúng ra số tiền bồi thường phải là 3,8 triệu đồng)!

Sự việc nông dân xã Ea Knuếch bón phân pha đá đã gây ra hậu quả không nhỏ vì năng suất cây trồng chắc chắn sẽ giảm. Thế nhưng việc khắc phục “sự cố” theo kiểu mà Công ty TNHH BACONCO đang làm là không thể chấp nhận được.

BÌNH ĐỊNH và VIỆT CƯỜNG