Xem xét các báo cáo thị trường BĐS quý IV/2018 tại TP Hồ Chí Minh của một số công ty đa quốc gia như: CBRE, Savills, Jones Lang LaSalle (JLL)… nhiều nhà đầu tư rất băn khoăn trước những sai lệch về số liệu. Cụ thể, cùng một phân khúc căn hộ chung cư, 3 công ty này lại đưa ra 3 con số khác nhau. Công ty CBRE cho rằng có 8.112 căn hộ được bán ra, trong khi đó con số này ở báo cáo của công ty JLL là 8.300 căn, còn công ty Savills đưa ra con số lên tới 9.500 căn. Cũng trong quý IV/2018, lượng căn hộ được tiêu thụ theo báo cáo của các công ty lần lượt là: CBRE khoảng 8.000 căn, Savills 11.000 căn, JLL là 8.800 căn. Một tiêu chí khác là tỷ lệ tiêu thụ được nhà đầu tư quan tâm, thì cũng có 3 con số khác nhau: CBRE nhận định tỷ lệ là 75%, còn 60% là tỷ lệ theo thống kê của Savills. Riêng JLL đưa ra tỷ lệ giữa số căn bán được và tổng hàng tồn kho trong năm 2018 là con số ngất ngưởng 95%.

Ông Trương Minh Hoàng, nhà đầu tư ở quận 2, TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc thông tin vênh nhau này gây ra hậu quả không nhỏ cho những nhà đầu tư hay người mua, bởi không biết tin vào số liệu nào để đưa ra quyết định đúng đắn. Chẳng hạn, công ty BĐS nói là nhà đất bán rất chạy, nhưng thực tế trên thị trường chúng vẫn nằm trong tay những người mua để kinh doanh. Điều này tiềm ẩn nguy cơ "vỡ trận" vì việc mua đi bán lại, lướt sóng và giá ảo quá nhiều. Sự nhiễu loạn thông tin về thị trường sẽ tạo điều kiện cho giới đầu cơ thổi giá nhà đất lên cao để hưởng lợi, còn những nhà đầu tư đứng trước nguy cơ "trắng tay" nếu quyết định sai. Vì vậy, nhà đầu tư chân chính mong muốn chính quyền các tỉnh, thành phố và các cơ quan chức năng sớm vào cuộc để có biện pháp kiểm soát hợp lý, chặt chẽ. Bên cạnh đó là phải có bộ phận chuyên trách đánh giá, nhận định thị trường BĐS để đưa ra thông tin tin cậy và cần có sự giám sát chặt chẽ chéo nhau.

Trên thực tế, việc các con số thông tin thị trường BĐS có sự sai lệch là do mỗi đơn vị có phương pháp thu thập dữ liệu, thống kê khác nhau. Bà Võ Thị Khánh Trang, Trưởng bộ phận Nghiên cứu và Tư vấn, Công ty Savills Việt Nam cho biết: “Khi đưa ra thông tin thì sẽ dựa trên số lượng mẫu nhất định. Độ tin cậy của những mẫu này đến đâu tùy vào những đơn vị nghiên cứu riêng, còn chuyện tiếp nhận như thế nào thì là quyền của những người quan tâm”. Trong khi đó, công ty CBRE Việt Nam lý giải là do chưa có một tiêu chuẩn chung. Các chuyên gia về BĐS nhận định con số mà những công ty nghiên cứu thị trường BĐS đưa ra đều gắn với mục đích lợi nhuận chứ không hoàn toàn khách quan. Luật kinh doanh BĐS không có quy định về đơn vị nào được làm báo cáo thị trường, nên doanh nghiệp nào cũng tham gia vào và báo cáo theo hướng có lợi cho mình. 

Trước thực trạng trên, câu hỏi được đặt ra là: Cơ quan chức năng sẽ có hành động như thế nào để giúp minh bạch thị trường BĐS? Vừa qua, chính quyền TP Hồ Chí Minh đang quyết liệt thực hiện "Minh bạch thị trường BĐS", trong đó phải đưa các hoạt động mua bán nhà đất lên sàn giao dịch. Tại đây sẽ giới thiệu các thông tin chính xác liên quan đến thị trường BĐS như: Thông tin quy hoạch, tính pháp lý của dự án, tiến độ thi công, quyền lợi của nhà đầu tư... Qua đó để người dân, doanh nghiệp có thể tiếp cận, tìm kiếm thông tin nhanh chóng và tin cậy, tránh những rủi ro đáng tiếc. Thông tin minh bạch về thị trường BĐS cũng là cách để ngăn chặn "cò đất". Bởi chính đối tượng này là những người trực tiếp đưa ra những thông tin sai lệch, góp phần "thổi" giá nhà đất lên cao, gây nhiều rủi ro cho nhà đầu tư và người dân.

Một vấn đề mong mỏi của nhà đầu tư và người dân là lãnh đạo các tỉnh, thành phố cần đưa ra quy định: Mọi thông tin về các dự án BĐS đều phải gửi về sở xây dựng, sở tài nguyên-môi trường để thẩm tra, kết luận và thông tin rộng rãi. Có như vậy, số liệu về các dự án mới có độ chính xác cao và minh bạch. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền cần giao cho ngành công an, phối hợp với chính quyền các quận, huyện kiểm tra, sàng lọc những đối tượng chuyên cung cấp thông tin sai lệch về thị trường BĐS, hay lừa đảo kiếm lời để xử lý theo quy định. Chính quyền các địa phương cần xử lý nghiêm những cán bộ, nhân viên trong bộ máy thao túng, thông tin sai lệch về các dự án BĐS, liên kết với "cò" hay các công ty "ma" để trục lợi...

Năm 2015, Chính phủ đã có Nghị định 117 về hệ thống quản lý thông tin nhà ở và thị trường BĐS. Tuy nhiên cho tới nay, Bộ Xây dựng gần như chưa có trung tâm dữ liệu nào chuyên biệt và được coi là chính thống, chuẩn xác về thị trường BĐS. Việc xây dựng chỉ số giá BĐS từ Bộ Xây dựng vẫn đang được nghiên cứu khá tốn kém và mất nhiều thời gian, bởi phải xây dựng hệ thống máy chủ và hệ thống hóa cơ sở dữ liệu. Chính vì vậy, việc “vênh” số liệu trong báo cáo thị trường kéo dài nhiều năm nay, rất cần phải sớm được chấn chỉnh bằng luật hóa. Có như vậy, chúng ta mới tạo được môi trường đầu tư lành mạnh và giúp thị trường BĐS phát triển bền vững.

LÊ CÚC