TS Bùi Ngọc Mai, Giảng viên Khoa Kinh Doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) nhìn nhận: Theo tôi, đề Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục thể hiện rõ định hướng chuyển từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực. Bên cạnh các câu hỏi nền tảng để bảo đảm mục tiêu xét tốt nghiệp, đề xuất hiện nhiều bài toán gắn với bối cảnh thực tiễn như cảnh báo sức khỏe, lưu trữ năng lượng từ hệ thống pin mặt trời hay tối ưu doanh thu nông sản. Những câu hỏi này yêu cầu học sinh không chỉ thực hiện phép tính, mà còn phải đọc hiểu tình huống, xác định các yếu tố quan trọng và lựa chọn công cụ toán học phù hợp.

"Trong môi trường giáo dục đại học của Vương quốc Anh, sinh viên thường không được đánh giá đơn thuần qua khả năng áp dụng công thức, mà qua khả năng nhận diện vấn đề, xây dựng mô hình và diễn giải kết quả trong bối cảnh thực tế. Tôi cho rằng, đề Toán năm 2026 đã tiến gần hơn tới cách tiếp cận đó. Vì vậy, đề vừa đáp ứng mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa có khả năng phân loại thí sinh tốt hơn ở nhóm khá, giỏi", TS Bùi Ngọc Mai nhìn nhận. 

Các thí sinh xem lại đề sau buổi thi môn Toán.

So với năm 2025, đề năm nay không khó hơn quá nhiều về mặt kỹ thuật, nhưng đòi hỏi tư duy và khả năng lập luận cao hơn. Nếu đề năm 2025 vẫn còn khá nhiều câu hỏi thuộc các dạng quen thuộc mà học sinh có thể nhận diện sau quá trình luyện tập, thì đề 2026 yêu cầu các em phải dành nhiều thời gian hơn để hiểu bối cảnh và xác định hướng tiếp cận trước khi giải.

Điểm đáng chú ý là sự phân hóa được tạo ra bởi chất lượng tư duy hơn là độ phức tạp của phép tính. Chẳng hạn, bài toán về hệ thống pin mặt trời không yêu cầu kỹ thuật tích phân quá khó, nhưng học sinh phải hiểu được ý nghĩa của mô hình toán học trong một tình huống thực tế. Đây cũng là xu hướng thường thấy trong các đề A-Level của Anh, nơi khả năng lựa chọn và vận dụng công cụ toán học phù hợp được coi trọng không kém việc tìm ra đáp án cuối cùng.

Phổ điểm trung bình sẽ không biến động quá lớn vì phần lớn các câu hỏi cơ bản vẫn nằm trong khả năng của học sinh đạt chuẩn chương trình. Tuy nhiên, nhóm điểm cao nhiều khả năng sẽ có sự thay đổi đáng kể. Do đề thi yêu cầu nhiều hơn về đọc hiểu, lập luận và vận dụng kiến thức trong bối cảnh thực tế, số lượng thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên có thể giảm so với năm 2025. Đặc biệt, số điểm 10 nhiều khả năng sẽ thấp hơn đáng kể. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, phổ điểm năm nay sẽ phản ánh rõ hơn sự khác biệt về năng lực giữa các nhóm thí sinh và hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu phân loại phục vụ tuyển sinh đại học.

Có thể nói, đề Toán thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không phải là đề thi khó hơn theo nghĩa truyền thống; đó là đề thi gần với tư duy đại học hơn. Phân tích cụ thể về đề thi mã đề 0120 môn Toán, thầy Nguyễn Anh Tú, giáo viên Trung tâm Tuyensinh247.com cho biết: Đánh giá chung về cấu trúc đề thi có sự tương đồng so với đề minh họa đã công bố trước đó và cũng có sự tương đồng với đề chính thức năm 2025. Cấu trúc đề thi gồm 3 phần: Phần trắc nghiệm với nhiều phương án lựa chọn gồm 12 câu; phần trắc nghiệm đúng - sai có 4 câu, mỗi câu 4 ý và phần trắc nghiệm trả lời ngắn có 6 câu.

Các thí sinh trao đổi về đề thi.

Đề thi ra theo hướng mới, yêu cầu học sinh phải có khả năng vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề thực tiễn, đúng với tinh thần chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018, nhưng đây cũng là thách thức cho lứa học sinh học theo chương trình mới.

Đề không xuất hiện những bài toán biến đổi phức tạp hoặc các kỹ thuật giải quá đặc biệt, nhưng lại yêu cầu khả năng phân tích đề bài và lựa chọn mô hình giải quyết phù hợp. Câu phân loại có độ khó đủ cao để tìm ra những học sinh xuất sắc.

Học sinh trung bình chủ yếu là tầm 5 điểm, học sinh khá có thể được 6-7 điểm, học sinh giỏi hơn có thể 8 và trên 8 điểm. Với đề này, học sinh phải cực giỏi, hiểu bản chất vấn đề, tư duy tốt và luyện tập đủ nhiều mới đạt 9, 10 điểm. Dự đoán điểm trung bình của môn Toán năm 2026 là 5,5 - 6 điểm, cao hơn so với năm 2025 (4,78 điểm).