QĐND Online – Thời gian qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng thực hiện tốt Nghị định 165/2003/NĐ-CP của Chính phủ về biệt phái sĩ quan quân đội sang ngành GD và ĐT, nhằm thực hiện một số nhiệm vụ về công tác quốc phòng, trong đó có tổ chức giảng dạy giáo dục quốc phòng-an ninh (GDQP-AN) cho học sinh, sinh viên.

Tuy nhiên, công tác này đến nay còn gặp một số bất cập, như: Chuẩn hóa đội ngũ giảng viên GDQP-AN theo Luật Giáo dục; sự thống nhất trong quản lý đội ngũ sĩ quan biệt phái (SQBP); nguồn SQBP đảm bảo chất lượng, cũng như số lượng; cụ thể hóa tổ chức biên chế, quân hàm và phụ cấp trách nhiệm chức vụ cho SQBP ở các trung tâm, khoa, bộ môn GDQP-AN…

Nhằm tìm ra tiếng nói chung và những giải pháp phù hợp, Bộ Quốc phòng và Bộ GD và ĐT đã có cuộc hội thảo Sĩ quan biệt phái ngành Giáo dục – Đào tạo, do Trung tướng, PGS. TS Phạm Xuân Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và Thứ trưởng Bộ GD và ĐT Bùi Văn Ga chủ trì, chiều 22-11.

Trung tướng Phạm Xuân Hùng  và Thứ trưởng Bùi Văn Ga chủ trì hội thảo

Số lượng thiếu, chất lượng yếu

Hiện nay, 340 giảng viên trong tổng số 34 trường đại học, cao đẳng có SQBP được tổ chức biên chế thành 11 trung tâm giáo dục quốc phòng, 11 khoa và 12 bộ môn. Tuy nhiên, có trung tâm được xác định trong quy hoạch để giảng dạy cho số lượng sinh viên của cả khu vực nhưng chỉ điều động được 2 SQBP (như Trung tâm GDQP-AN Khánh Hòa và Tây Bắc), trong khi có trung tâm biên chế đến 40 sĩ quan. Hay một số khoa GDQP của một số trường đại học lớn đảm nhiệm giảng dạy cho số lượng sinh viên tương đương một trung tâm GDQP-AN, nhưng bộ môn GDQP lại được đưa vào với quy mô nhỏ, thậm chí chỉ có 1 SQBP.

Về vấn đề này, Đại tá, TS, Nhà giáo nhân dân Nguyễn Thiện Minh, Vụ trưởng Vụ GDQP, Bộ GD và ĐT cho rằng: Do ngành GD và ĐT chưa đào tạo kịp giảng viên GDQP nên số lượng SQBP ít nhưng phải đảm nhiệm khối lượng việc công lớn. Với 340 giảng viên, cùng 2 trung tâm GDQP-AN sinh viên thuộc QK 5 và QK7, hằng năm phải đảm nhiệm giảng dạy khoảng 400.000 sinh viên; số giờ giảng bình quân của giảng viên tại các trung tâm cao gấp 2 lần so với quy định (800 tiết/năm), điều đó hạn chế chất lượng đào tạo.

Bên cạnh đó, mặt bằng chuẩn về trình độ của đội ngũ SQBP so với giảng viên đại học là quá thấp. Theo quy định, thì SQBP ở các nhà trường phải có trình độ năng lực quản lý, giảng dạy môn GDQP-AN theo quy định của Luật Giáo dục. Mà Luật Giáo dục đã quy định rõ trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo là có bằng tốt nghiệp đại học trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm đối với giáo viên giảng dạy cao đẳng, đại học.

Những năm qua, Bộ GD và ĐT đã mở các khóa đào tạo cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm đại học cho đội ngũ này. Tuy nhiên, việc đào tạo để đảm bảo trình độ chuẩn của giảng viên còn gặp nhiều khó khăn do vấn đề tuổi tác, nhiều SQBP mới có trình độ ngắn hạn. Tỉ lệ giảng viên chưa đạt chuẩn là 12,5%, Đại tá, TS, Nhà giáo nhân dân Nguyễn Thiện Minh cho biết.

Cùng chung quan điểm, Đại tá Nguyễn Minh Tuệ, Trưởng khoa GDQP-AN, Trường đại học Giao thông vận tải cho rằng: Làm tốt công tác xây dựng kế hoạch và biện pháp tuyển dụng giáo viên là khâu quan trọng hàng đầu trong xây dựng đội ngũ giảng viên. Việc lựa chọn, tiếp nhận SQBP phải được thực hiện giống như tuyển dụng giảng viên của các môn khoa học khác trong trường đại học.

Từ môi trường quân sự, chuyển sang nhiệm vụ hoàn toàn mới – giảng dạy quốc phòng, an ninh trong trường đại học, những cán bộ này gặp không ít khó khăn. Để hoàn thành nhiệm vụ, họ phải được đào tạo lại, mới đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ, Đại tá Nguyễn Minh Tuệ nhấn mạnh.

PGS. TS Chu Hoàng Mậu, Giám đốc Trung tâm GDPQ-AN sinh viên Thái Nguyên đề xuất: Bộ Quốc phòng nên có kế hoạch giao cho các học viện, trường đại học trong quân đội điều động, quản lý đội ngũ SQBP để đảm bảo đúng tiêu chuẩn đối với giảng viên GDQP-AN (bằng tốt nghiệp đại học, chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm). Điều này không chỉ đáp ứng yêu cầu về chất lượng, mà còn đảm bảo luân chuyển và bổ sung kịp thời giảng viên cho nhu cầu giảng dạy của các trường đại học, trung tâm GDPQ-AN sinh viên.

Bên cạnh chất lượng và trình độ của đội ngũ SQBP, vấn đề thực hiện thời hạn biệt phái cũng được nhiều đại biểu quan tâm chia sẻ. Các đại biểu cho rằng, đối với các sĩ quan từ các đơn vị quân đội về làm nhiệm vụ giáo dục GDQP-AN tại các trung tâm, học viện, nhà trường (dân sự) thực hiện thời hạn quy định nhiệm vụ biệt phái (5 năm) sẽ có những ảnh hưởng đến tư tưởng và kết quả giáo dục, đào tạo; SQBP không thể giảng dạy tốt ngay khi nhận nhiệm vụ, họ cần có thời gian làm quen và tích lũy trong môi trường mới (thông thường khoảng 3 năm), nếu thay đổi liên tục có thể hình thành tư duy “nhiệm kỳ”, khiến họ thiếu động cơ phấn đấu nâng cao kinh nghiệm, trình độ chuyên môn để gắn bó lâu dài, dẫn đến chất lượng sẽ không tốt.

Trung tướng Phạm Xuân Hùng trao bằng khen của Bộ Quốc phòng cho 11 tập thể và 25 cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ QP-AN cho học sinh, sinh viên từ năm 2011 đến 2012

Từng bước chuẩn hóa

Sau khi lắng nghe ý kiến của các đại biểu, Trung tướng Phạm Xuân Hùng cho rằng: Lực lượng sĩ quan có chất lượng đào tạo đạt với yêu cầu của Nghị định 165, tuy trình độ hiện nay còn bất cập.

Để giải quyết vấn đề này, đồng chí Phó Tổng tham mưu trưởng đề nghị các quân khu, các đơn vị cử SQBP phải rút kinh nghiệm, rà lại toàn bộ lực lượng này. Các nơi cử SQBP phải thu hoạch lại lực lượng, rà soát chất lượng và thống nhất báo cáo với Bộ GD và ĐT. Đồng thời cử tiếp những đồng chí cán bộ theo tiêu chí của Nghị định 165 đã ban hành.

Về cơ chế quản lý đội ngũ SQBP, theo Trung tướng Phạm Xuân Hùng thì tất cả lực lượng SQBP, từ khi có quyết định bổ nhiệm vào các trường, quyền quản lý trực tiếp thuộc ngành giáo dục và đào tạo. Vấn đề bảo đảm chế độ, chính sách xét thăng quân hàm, nâng lương sẽ có những hướng dẫn cụ thể từ Bộ Quốc phòng.

Xuất phát từ thực tế số lượng SQBP thiếu, Trung tướng Phạm Xuân Hùng đề nghị tất cả các trung tâm, Bộ GD và ĐT xem xét lại số lượng, nhu cầu được phép biên chế, số lượng hiện nay và số thiếu, báo cáo với Bộ Quốc phòng để cố gắng từng kiện toàn số lượng. Riêng vấn đề chất lượng sẽ cố gắng thay dần và đào tạo bổ sung để cán bộ đáp ứng với cương vị biệt phái được đảm nhiệm.

Trung tướng Phạm Xuân Hùng cho rằng thời hạn của cán bộ biệt phái, theo quy định chung là 5 năm. Tuy nhiên căn cứ vào sự đánh giá, xem xét năng lực, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của SQBP và nhu cầu của đơn vị sử dụng, có thể kéo dài hoặc rút ngắn thời gian.

Cùng chung ý kiến, Thứ trưởng Bộ GD và ĐT Bùi Văn Ga cho rằng: Đội ngũ giảng viên GDQP-AN cần có lộ trình cụ thể để chuẩn hóa theo Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học. Về lâu dài, đội ngũ SQBP chỉ là nóng cốt, do đó cần có đề án đào tạo giảng viên cho các trung tâm, khoa, bộ môn GDQP-AN.

Thứ trưởng Bộ GD và ĐT Bùi Văn Ga đề nghị, để nâng cao chất lượng đội ngũ này, việc cấp phát chứng chỉ sẽ được nghiên cứu, đề xuất phương án quản lý chặt chẽ hơn. Bộ Quốc phòng sớm có quy định đổi mới về tổ chức biên chế, chức danh trần quân hàm và phụ cấp trách nhiệm chức vụ cho SQBP; bổ sung SQBP cho 43 sở giáo dục và đào tạo còn lại. Đồng thời, Bộ Quốc phòng nghiên cứu trình Chính phủ ban hành nghị định mới thay thế Nghị định 165 cho phù hợp với tình hình hiện nay.

Bài, ảnh: THU HÀ