Cháy, nổ nhiều là do ý thức người dân còn hạn chế

QĐND - Thời gian qua, các vụ cháy, nổ liên tiếp xảy ra. Có nhiều nguyên nhân gây hỏa hoạn, cháy nổ, làm thiệt hại lớn về tài sản và tính mạng của con người. Một nguyên nhân quan trọng là ý thức phòng cháy, chữa cháy (PCCC) của người dân, cũng như các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp còn nhiều hạn chế.

Hiện trường vụ nổ đại lý gas tại quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh ngày 25-10 khiến 3 người bị thương nặng.

Tình hình cháy, nổ diễn biến phức tạp

Theo thống kê của Bộ Công an, trong 10 năm trở lại đây, trung bình mỗi năm, cả nước xảy ra hơn 1.600 vụ cháy, nổ gây thiệt hại lớn về tính mạng, tài sản của người dân, có vụ giá trị thiệt hại hàng trăm tỷ đồng. Vấn đề đáng quan tâm là ở những thành phố lớn, nơi có điều kiện đầu tư phương tiện PCCC và có nhiều phong trào hưởng ứng PCCC, thì số vụ cháy nổ nhiều hơn và nghiêm trọng hơn. Tại TP Hồ Chí Minh, chỉ riêng vụ cháy nổ tại nhà ông Phương “khói lửa” đã cướp đi sinh mạng của 11 người, gần bằng số người chết do cháy, nổ trong cả năm 2012 của thành phố. Hay tại Hà Nội, từ đầu năm 2013 đến nay, các vụ cháy nổ mức độ nghiêm trọng tăng hơn. Điển hình là vụ cháy cây xăng dầu trên phố Trần Hưng Đạo, Hà Nội, đối diện Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Ngoài hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, gần đây, nhiều tỉnh, thành phố khác cũng để xảy ra một số vụ cháy, nổ nghiêm trọng như vụ cháy Trung tâm Thương mại tại TP Hải Dương (ngày 15-9); vụ cháy chợ hoa quả ở TP Mỹ Tho, Tiền Giang (ngày 8-10); vụ cháy nổ ở Phân xưởng Sản xuất pháo hoa thuộc Nhà máy Z121 (Phú Thọ) ngày 12-10, cháy Nhà máy Diana (Bắc Ninh)… Thực tế trên cho thấy, tình hình cháy, nổ không hề giảm mà diễn biến ngày càng phức tạp.

Theo Thiếu tướng Trần Triều Dương, Giám đốc Sở Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh, nguyên nhân trước hết của các vụ cháy, nổ là do ý thức của người dân. Công tác PCCC chưa được quan tâm đúng mức, nhiều nơi phó mặc cho lực lượng Cảnh sát PCCC. Nhiều cơ quan, công xưởng, nhà máy, trung tâm thương mại, cơ sở buôn bán, thậm chí cả nhà dân…, việc đầu tư các trang thiết bị chữa cháy chỉ là để đối phó. Thiếu tướng Trần Anh Dũng, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội (Tổng cục VII), Bộ Công an cho biết: "Vấn đề đáng lưu ý là đang tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy nổ, mất an toàn tại các cơ sở kinh doanh xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng trong khu vực nội thành, nội thị. Lực lượng bảo vệ và nhân viên có nhiệm vụ PCCC tại chỗ vừa mỏng, vừa yếu về chuyên môn, lại hay lơ là, mất cảnh giác. Do vậy, mỗi khi có cháy, nổ, các lực lượng PCCC chuyên nghiệp đến nơi thì đã muộn hoặc gặp rất nhiều khó khăn để chữa cháy". Hơn 80% số vụ cháy lớn vừa qua, khi lực lượng cảnh sát PCCC đến nơi, thời gian cháy tự do kéo dài hơn 10 phút, đám cháy đã phát triển lớn nên hiệu quả chữa cháy bị hạn chế nhiều. Vụ cháy Trung tâm Thương mại TP Hải Dương là một ví dụ điển hình.

Nâng cao ý thức của mỗi công dân

Hiện nay, Bộ Công an bước đầu đã điều tra, phân loại được hơn 197.000 cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ thuộc diện quản lý về PCCC. Đây là điều kiện để các lực lượng chức năng theo dõi, triển khai các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn cháy lớn phù hợp với từng loại hình cơ sở và địa bàn. Tuy nhiên, công tác đào tạo, huấn luyện về PCCC cho lực lượng tại chỗ trong những năm qua vẫn còn “bỏ ngỏ” khiến mỗi khi xảy ra cháy, việc cứu chữa của lực lượng tại chỗ rất lúng túng. Ông Nguyễn Tấn Định, Phó trưởng ban Thường trực Ban Quản lý các khu công nghiệp-khu chế xuất TP Hồ Chí Minh cho biết: "Hiện nay, chỉ có Khu chế xuất Tân Thuận (quận 7) tự trang bị đội xe cứu hỏa, còn các khu công nghiệp-khu chế xuất khác đều trông chờ vào lực lượng Cảnh sát PCCC".

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống cháy, nổ trong thời gian tới, nhất là khi bước vào mùa khô và dịp Tết Nguyên đán, Trung tướng Tô Thường, Tổng cục trưởng Tổng cục VII, Bộ Công an nhấn mạnh: Vấn đề cấp bách hiện nay là giáo dục, nâng cao ý thức của mỗi công dân. Nếu người dân có ý thức trách nhiệm, trang thiết bị PCCC thường xuyên được duy tu, bảo dưỡng, thay thế; người dân thường xuyên được tham gia các lớp tập huấn hoặc được cung cấp thông tin, kiến thức, kỹ năng về PCCC… thì chắc chắn các vụ cháy, nổ sẽ được phát hiện và dập tắt kịp thời ngay từ khi mới phát hỏa. Theo chúng tôi, cũng cần phải có biện pháp xử phạt mạnh đối với các cơ sở sản xuất, các cơ quan, đơn vị chấp hành không tốt các quy định về PCCC, đồng thời phải xử lý kỷ luật đối với những người đứng đầu các cơ quan, doanh nghiệp này. Có như vậy, công tác PCCC mới mang lại hiệu quả cao, giảm tối đa những thiệt hại do hỏa hoạn gây ra.

Bài và ảnh: HÙNG KHOA