Bước ngoặt trong tiến trình hội nhập

Xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế được Đảng, Nhà nước và Chính phủ xác định là một trong những đột phá về thể chế, nhằm giải phóng các nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn với cơ cấu lại nền kinh tế. Việc vận hành Trung tâm tài chính quốc tế mang lại lợi ích chiến lược trong thu hút dòng vốn quốc tế, hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, thúc đẩy công nghệ tài chính, chứng khoán xanh, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng tài chính toàn cầu, hướng tới mục tiêu quốc gia có thu nhập cao. Qua đó, nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Ra mắt Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế và hai cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và TP Đà Nẵng, ngày 21-12-2025. Ảnh: HIẾU CÔNG

PGS, TS Phùng Thanh Quang, Viện Ngân hàng-Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng: Việc thành lập Trung tâm tài chính quốc tế giúp Việt Nam thu hút dòng vốn xuyên biên giới như đầu tư danh mục, quỹ đầu tư và các ngân hàng quốc tế, thay vì chỉ phụ thuộc vào FDI sản xuất. Điều này góp phần đa dạng hóa kênh huy động vốn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng-một điểm yếu cấu trúc kéo dài của nền kinh tế. Về bản chất, Trung tâm tài chính quốc tế hỗ trợ quá trình chuyển dịch từ mô hình tài chính dựa vào ngân hàng sang mô hình tài chính dựa vào thị trường. Để thu hút các định chế tài chính lớn, việc minh bạch hóa pháp lý, xây dựng hành lang pháp lý thông thoáng, phù hợp thông lệ quốc tế như chuẩn mực kế toán IFRS 9, cùng với cải thiện quản trị doanh nghiệp là yêu cầu tất yếu. Trung tâm tài chính quốc tế còn góp phần phát triển thị trường tài chính và nâng cao ổn định hệ thống. Điều quan trọng không chỉ là mở rộng quy mô mà là hình thành hệ thống công cụ, sản phẩm tài chính đầy đủ, vận hành hiệu quả, có khả năng tiếp cận nhà đầu tư quốc tế. Khi hạ tầng thị trường và khả năng phòng ngừa rủi ro được hoàn thiện sẽ góp phần nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia, củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Trung tâm tài chính quốc tế cũng tạo thêm việc làm chất lượng cao, đóng góp vào GDP và ngân sách nhà nước, tạo nền tảng cho tăng trưởng theo chiều sâu. Kinh nghiệm của Singapore cho thấy, dịch vụ tài chính có thể trở thành trụ cột tăng trưởng dài hạn, giảm phụ thuộc vào tăng trưởng theo chiều rộng dựa vào tài nguyên hay lao động giá rẻ.

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được tổ chức hoạt động ở hai địa điểm là TP Hồ Chí Minh và TP Đà Nẵng, phù hợp với bối cảnh hiện nay, cho phép khai thác hiệu quả lợi thế so sánh và thế mạnh riêng của từng địa phương. TP Hồ Chí Minh được định vị là đầu mối tài chính quy mô lớn, tập trung phát triển thị trường chứng khoán, trái phiếu, ngân hàng, quản lý quỹ và dịch vụ niêm yết, giữ vai trò động lực dẫn dắt và kết nối trực tiếp với các dòng vốn toàn cầu. TP Đà Nẵng được định vị là trung tâm tài chính chuyên biệt, tận dụng lợi thế về môi trường sống và hạ tầng du lịch để phát triển công nghệ tài chính, quản lý gia sản và tài chính xanh, đồng thời là không gian thử nghiệm cho các mô hình tài chính tương lai.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, ngày 21-12-2025. Ảnh: HIẾU CÔNG

Để Trung tâm tài chính quốc tế hoạt động hiệu quả, thực chất, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu hoàn thiện đồng bộ hạ tầng và hệ sinh thái kinh tế-xã hội, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối, phát triển hạ tầng số và các khu thương mại tự do. Đồng thời, TP Hồ Chí Minh và TP Đà Nẵng cần xây dựng hệ sinh thái đời sống xã hội theo chuẩn mực quốc tế trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, tạo điều kiện để các chuyên gia, nhà đầu tư yên tâm sinh sống và làm việc lâu dài. Về quản lý rủi ro, Thủ tướng yêu cầu bảo đảm cân bằng giữa tự do tài chính và an toàn hệ thống, giữa hiệu quả đầu tư và kiểm soát rủi ro; các cơ quan giám sát phải hoạt động độc lập, minh bạch, tuân thủ nghiêm các cam kết quốc tế về phòng, chống rửa tiền, đồng thời khuyến khích dòng vốn sạch gắn với công nghệ và quản trị hiện đại.

Có thể khẳng định, Việt Nam đang tích cực xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù nhằm đáp ứng yêu cầu của các định chế tài chính và nhà đầu tư quốc tế, thu hút các nguồn vốn mới vào Trung tâm tài chính quốc tế. Để mô hình này vận hành hiệu quả, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt và sự phối hợp chặt chẽ, nhất quán từ Trung ương đến địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện.