Khác với các thiết bị lưu điện thông thường, BESS là hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn, được kết nối trực tiếp với lưới điện. Hệ thống có khả năng nạp điện để tích trữ vào thời điểm phù hợp và phát trở lại lưới điện khi được huy động. Có thể hình dung BESS như một “kho năng lượng” có khả năng đóng vai trò hai chiều: Khi hệ thống có điều kiện, BESS nhận điện để tích trữ; khi cần hỗ trợ, hệ thống phát điện trở lại lưới. Qua đó, BESS có thể góp phần san phẳng biểu đồ phụ tải, giảm áp lực tại những thời điểm cao điểm và tăng tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện.

Với hệ thống điện Thủ đô, trước nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng và phụ tải biến động mạnh theo thời tiết, thời gian trong ngày, việc nâng cao năng lực vận hành hệ thống điện Thủ đô không chỉ cần đầu tư nguồn và lưới mà còn đòi hỏi những giải pháp công nghệ mới. Đón đầu xu hướng công nghệ lưu trữ năng lượng, EVNHANOI đã hoàn thành lắp đặt, đóng điện và đưa vào vận hành thí điểm 5 hệ thống BESS tại các Trạm biến áp 110kV Bắc Thăng Long, Quang Minh, Sài Đồng 2, Phùng Xá và Thanh Oai. Mỗi hệ thống có quy mô công suất/dung lượng lưu trữ 10MW/20MWh, nâng tổng công suất lưu trữ lên 50MW/100MWh. Đây là lần đầu tiên công nghệ lưu trữ năng lượng quy mô lớn được ứng dụng trên lưới điện Thủ đô, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng điện lực và phát triển lưới điện thông minh.

 Công nhân Tổng công ty Điện lực Thành phố Hà Nội kiểm tra hệ thống BESS tại Trạm biến áp 110kV Sài Đồng 2. Ảnh: ANH NGỌC 

Việc lựa chọn các trạm biến áp để triển khai thí điểm được nghiên cứu trên cơ sở đặc điểm phụ tải và yêu cầu vận hành của lưới điện Hà Nội. BESS là công nghệ hoàn toàn mới trên lưới điện Thủ đô. Từ giai đoạn lắp đặt, thử nghiệm, đóng điện đến vận hành chính thức, các đơn vị của EVNHANOI đã phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm hệ thống đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật, vận hành ổn định và an toàn. Trong quá trình vận hành, cán bộ kỹ thuật theo dõi liên tục trạng thái pin, công suất sạc-xả, nhiệt độ, hệ thống bảo vệ và các cảnh báo kỹ thuật. Mỗi ca kiểm tra đều được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt, có sự phối hợp giữa lực lượng điều độ, đơn vị quản lý kỹ thuật và cán bộ trực tiếp tại trạm để bảo đảm mọi thông số luôn nằm trong giới hạn an toàn. Quá trình vận hành thực tế cũng là cơ hội để EVNHANOI tích lũy dữ liệu, hoàn thiện quy trình kỹ thuật, đánh giá độ tin cậy của thiết bị và xây dựng kinh nghiệm quản lý đối với một công nghệ còn rất mới tại Việt Nam.

Theo ông Phạm Hữu Mạnh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án phát triển điện lực Hà Nội, việc đưa BESS vào vận hành không nhằm thay thế các nguồn điện hiện hữu mà bổ sung thêm một công cụ kỹ thuật giúp hệ thống điện chủ động hơn trước những biến động của phụ tải, đồng thời tạo nền tảng nghiên cứu các mô hình vận hành lưới điện hiện đại trong thời gian tới. Khi được kết hợp với hệ thống thu thập dữ liệu, giám sát, điều khiển và quản lý năng lượng, tự động hóa lưới điện và các công nghệ số, BESS không còn đơn thuần là một hệ thống lưu trữ năng lượng mà đang trở thành một mắt xích trong cấu trúc lưới điện thông minh.

Trong thời gian tới, EVNHANOI sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả vận hành, hoàn thiện các quy trình kỹ thuật và nghiên cứu những giải pháp ứng dụng phù hợp. Đây sẽ là cơ sở để từng bước xây dựng lưới điện Thủ đô thông minh hơn, linh hoạt hơn, an toàn hơn và hiện đại hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao chất lượng cung cấp điện cho người dân Hà Nội.