Xây dựng đội ngũ nhà giáo quân đội theo hướng chuẩn hóa

Qua các thời kỳ, ĐNNG luôn giữ gìn, phát huy truyền thống hiếu học, trọng hiền tài của dân tộc, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. ĐNNG trong các nhà trường quân đội đã giảng dạy, quản lý, đào tạo, bồi dưỡng hàng vạn cán bộ chỉ huy, chính trị, nhân viên chuyên môn kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển của quân đội trong từng thời kỳ và giai đoạn khác nhau.

Thực hiện quan điểm “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, những năm gần đây, dưới ánh sáng đường lối đổi mới của Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, công tác xây dựng ĐNNG và cán bộ quản lý giáo dục trong các nhà trường luôn được quan tâm, bảo đảm đủ về số lượng và từng bước nâng cao về chất lượng, trình độ, năng lực sư phạm, tương đối đồng bộ về cơ cấu, phù hợp về tuổi đời và tuổi quân. Chất lượng giáo dục-đào tạo (GD-ĐT), nghiên cứu khoa học (NCKH), xây dựng nhà trường vững mạnh toàn diện có nhiều tiến bộ; trình độ kiến thức, năng lực tiếp cận tri thức mới của học viên đào tạo sau khi tốt nghiệp ra trường từng bước được nâng cao, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của đơn vị. Hiện nay, ĐNNG, cán bộ quản lý giáo dục trong các trường quân đội hiện có 10.126 đồng chí, trong đó có 1.173 giảng viên chính, 727 giáo sư, phó giáo sư, 449 nhà giáo được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú, 838 nhà giáo giỏi cấp Bộ Quốc phòng. Số lượng nhà giáo có trình độ sau đại học ngày càng cao, hiện có 4.287 thạc sĩ và 1.124 tiến sĩ, trong đó, nhiều trường có tỷ lệ khá cao như: Học viện Quân y, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Biên phòng...

Tuy nhiên, chất lượng ĐNNG quân đội hiện nay cũng còn bộc lộ những bất cập, hạn chế. Những đồng chí có kinh nghiệm lâu năm, trải qua thực tiễn chiến đấu ngày càng giảm. Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm chưa được quan tâm thường xuyên, đặc biệt là đầu tư kinh phí cho đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo chưa thỏa đáng. Trình độ ngoại ngữ của đội ngũ nhà giáo mặc dù đã được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cả về trình độ, năng lực thực hành, khả năng nghe, nói, đọc, dịch. Số giảng viên qua thực tế tại đơn vị còn ít, do các trường tự chủ động trong việc bố trí, sắp xếp hằng năm. Chất lượng giảng dạy, NCKH của một số ít nhà giáo còn chưa tương xứng với vị thế, vai trò, trách nhiệm và vinh dự được tôn vinh.

Trong thời gian tới, công tác GD-ĐT của các nhà trường quân đội đòi hỏi chất lượng ngày càng cao hơn nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Trọng trách đó đặt ra cho việc xây dựng ĐNNG quân đội toàn diện hơn về phẩm chất, năng lực để đáp ứng yêu cầu GD-ĐT và NCKH của các nhà trường. Trọng tâm là xây dựng ĐNNG đạt các tiêu chí “chuẩn hóa, hiện đại hóa”. Theo “Chiến lược phát triển GD-ĐT trong quân đội giai đoạn 2011-2020”, mục tiêu của các nhà trường cần đạt được đến năm 2020 là có 100% giảng viên các học viện, trường sĩ quan đạt trình độ đại học, trong đó hơn 60% trình độ sau đại học (có 25% trở lên là tiến sĩ); 100% giảng viên giảng dạy đại học có trình độ sau đại học, các học viện, trường sĩ quan, trường đại học có 100% giảng viên sử dụng được một ngoại ngữ thông dụng theo chuyên ngành để nghiên cứu tài liệu phục vụ giảng dạy...

Cùng với mục tiêu nâng cao trình độ, ĐNNG quân đội còn được chú trọng bồi dưỡng kinh nghiệm thực tiễn thông qua việc luân chuyển cán bộ đi thực tế tại các cơ quan, đơn vị hằng năm. Thực hiện Thông tư liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 28-11-2014 của Bộ GD-ĐT và Bộ Nội vụ "Quy định mã số và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy trong các cơ sở  giáo dục đại học công lập", các nhà trường quân đội tập trung bồi dưỡng về trình độ ngoại ngữ cho giảng viên, phấn đấu đạt chuẩn theo tiêu chí. Cụ thể: Giảng viên cao cấp có trình độ ngoại ngữ bậc 4 (B2); riêng đối với giảng viên dạy ngoại ngữ, trình độ ngoại ngữ thứ hai phải đạt bậc 4 (B2). Giảng viên chính có trình độ ngoại ngữ bậc 3 (B1), đối với giảng viên dạy ngoại ngữ thì trình độ ngoại ngữ thứ hai phải đạt bậc 3 (B1). Giảng viên có trình độ ngoại ngữ bậc 2 (A2), đối với giảng viên dạy ngoại ngữ thì trình độ ngoại ngữ thứ hai phải đạt bậc 2 (A2). Cùng với tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, các trường tiếp tục mở lớp đào tạo giảng viên chuyên ngành, các lớp đào tạo, bồi dưỡng cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên các học viện, nhà trường trong quân đội. Các tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, rèn luyện thể lực, sức khỏe... cũng cần được các nhà trường nghiên cứu, cụ thể hóa cho phù hợp, đáp ứng yêu cầu đào tạo, thực hiện nhiệm vụ của từng trường.

Chăm lo xây dựng ĐNNG quân đội là trách nhiệm của lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong toàn quân, trước hết là trách nhiệm của cơ quan quản lý và các nhà trường quân đội. Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Cục Nhà trường đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng Đề án "Kiện toàn, phát triển ĐNNG, cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo" và quy định về tiêu chuẩn giảng viên, giáo viên của các học viện, nhà trường quân đội, trình Quân ủy Trung ương và Thủ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt, triển khai thực hiện trong thời gian tới. Cùng với sự quan tâm của các nhà trường, sự nỗ lực vượt qua khó khăn của ĐNNG quân đội, Bộ Quốc phòng cần tiếp tục quan tâm, đầu tư hơn nữa về kinh phí cho đào tạo, bồi dưỡng ĐNNG, trọng tâm là nâng cao trình độ ngoại ngữ và nghiệp vụ sư phạm, chế độ, chính sách bảo đảm chu đáo cho các nhà giáo chuyên tâm vào giảng dạy và NCKH, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp GD-ĐT, xây dựng nhà trường quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Trung tướng, GS, TS TRẦN HỮU PHÚC

(*) Cục trưởng Cục Nhà trường, Bộ Tổng tham mưu