Quyết tâm không bỏ lại dữ liệu thừa

Khi chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo các kế hoạch của Trung ương và tỉnh khởi động, bức tranh ban đầu hiện lên đầy thách thức. Nhìn vào bảng xếp hạng toàn quốc lúc bấy giờ, tỉnh Thanh Hóa từng đứng ở vị trí 31/34 với tỷ lệ làm sạch lẹt đẹt vỏn vẹn hơn 5%, đối mặt với nguy cơ "về đích muộn".

Nhớ lại giai đoạn đó, ông Hàn Việt Anh, Phó giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Thanh Hóa, vẫn chưa quên cảm giác ngột ngạt khi nhận nhiệm vụ "nóng bỏng tay" từ lãnh đạo tỉnh: Biến hàng triệu thửa đất thành dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống". Riêng tại một địa bàn "nóng" như khu vực Triệu Sơn thời điểm ông Việt Anh còn làm Giám đốc chi nhánh, khối lượng cần làm sạch chiếm tới 1/4 toàn tỉnh với khoảng 237.000 thửa đất, trong vạch xuất phát của cả khu vực này chỉ vỏn vẹn 5.000 thửa đã được làm sạch. 

 
Cán bộ địa chính cùng với VNPT Thanh Hóa rà soát, chuẩn hóa dữ liệu đất đai. Ảnh: Nguyễn Quyết

Áp lực từ chỉ thị của Tỉnh ủy, UBND tỉnh với phương châm "6 rõ" - rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ sản phẩm - xuyên suốt từ tỉnh xuống cơ sở đã biến thành sức ép nghẹt thở nhưng cũng là động lực buộc guồng máy phải chuyển động. Không thể để tiến độ chìm nghỉm trong biển giấy tờ, một mệnh lệnh dứt khoát từ những lãnh đạo cao nhất tỉnh Thanh Hóa được phát ra: Phải tìm lối đi bằng công nghệ, không có con đường nào khác.

Còn tại xã Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, sau sáp nhập 6 xã cũ, địa phương hiện có khoảng 43.000 dân, trong khi đội ngũ cán bộ, công chức chỉ với 62 người, phải đảm đương khối lượng công việc ngày càng lớn.

Theo ông Hoàng Hữu Chinh, Phó chánh Văn phòng UBND xã Hoằng Hóa, trung bình mỗi ngày, xã tiếp nhận khoảng 100 văn bản và phát hành khoảng 40 văn bản, chưa kể các thủ tục hành chính như giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng thực... “Trước đây, chúng tôi phải theo dõi, nhập tay, nhập excel rất thủ công, thậm chí không tránh khỏi sai sót”, ông Hoàng Hữu Chinh chia sẻ.

Áp lực công việc khiến cán bộ địa phương chủ động tìm kiếm các công cụ hỗ trợ. Ban đầu, nhiều người sử dụng các phần mềm AI miễn phí để tổng hợp thông tin, soạn thảo báo cáo, rà soát lỗi chính tả, thể thức văn bản. Tuy nhiên, những công cụ phổ thông chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng thường xuyên, nhất là giới hạn dung lượng và khả năng xử lý dữ liệu.

VNPT Thanh Hóa "thần tốc" nghiên cứu công cụ chuyên biệt hỗ trợ địa phương

Giữa lúc "nước sôi lửa bỏng", khi khối lượng công việc khổng lồ đè nặng lên đôi vai những người làm địa chính, VNPT Thanh Hóa đã bước vào cuộc chiến với tư cách là người đồng hành chiến lược, nhận "đơn đặt hàng" gỡ rối hạ tầng và phần mềm từ tỉnh.

Theo ông Lê Mạnh Toàn, Phó giám đốc Trung tâm Giải pháp VNPT Thanh Hóa, thách thức lớn nhất lúc đầu nằm ở chính "cách làm". Khi các xã phường nhập dữ liệu thô thủ công bằng Excel rồi đồng bộ lên phần mềm VNPT iLIS, sai sót xảy ra như cơm bữa vì lệch định dạng, sai dấu phẩy hay lỗi chính tả. Chỉ cần một lỗi nhỏ, toàn bộ hệ thống lại đình trệ, buộc anh em phải mò mẫm rà soát lại từ đầu trong vô vọng.

Nhận diện rõ điểm nghẽn, đội ngũ kỹ sư VNPT Thanh Hóa đã "thần tốc" nghiên cứu và cho ra đời hệ sinh thái gồm các công cụ chuyên biệt để hỗ trợ địa phương. Đó là các "tool" chuẩn hóa dữ liệu đầu vào tự động nhận diện danh mục, hệ thống Dashboard điều hành trực quan giúp lãnh đạo tỉnh và các xã theo dõi sát sao tiến độ từng giờ, cùng các giải pháp ký số hàng loạt giúp giải phóng sức lao động cho cán bộ.

“Có những đêm anh em thức trắng đến 2, 3 giờ sáng cùng cán bộ văn phòng đăng ký đất đai. Không chỉ đồng hành về công nghệ, chúng tôi phải thiết lập các tổ hỗ trợ túc trực 24/7 để giải đáp vướng mắc cho từng chi nhánh”, đại diện VNPT chia sẻ. Sự kết hợp chặt chẽ ấy đã tạo ra nền tảng, bệ phóng công nghệ vững chắc, giúp Thanh Hóa từng bước vượt qua khủng hoảng dữ liệu.

Anh Lê Hữu Thượng, Chuyên viên Văn phòng Đăng ký đất đai Hoằng Hóa, vẫn nhớ nguyên cảm giác bận rộn của những ngày tháng bám trụ tại cơ sở. Trước khi có công cụ hỗ trợ của VNPT, việc rà soát hàng vạn hồ sơ thửa đất là một nhiệm vụ khó. Cán bộ thôn thu thập bản giấy, nhập Excel thủ công dẫn đến tình trạng một thửa đất bị lặp lại 3-4 lần do cả bố và con cùng đi đăng ký ở các thời điểm khác nhau. Việc đối soát thủ công với cơ sở dữ liệu dân cư thường xuyên gặp lỗi cấn phím, sai số CCCD.

Nhưng khi các công cụ thông minh từ VNPT được tích hợp, mọi thứ đã xoay chuyển cục diện. Hệ thống tự động cảnh báo trùng lặp, tự động liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư khi nhập số CCCD, đồng thời cho phép lọc danh sách theo từng tiêu chí thiếu hụt cụ thể (như thiếu hồ sơ quét, thiếu không gian hay chưa đối soát…). Nhờ đó, cán bộ có thể định hướng ưu tiên xử lý dứt điểm từng nhóm hồ sơ.

Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, yêu cầu các cơ quan chuyên môn phối hợp với VNPT tìm giải pháp. Bài toán đặt ra là trong 3 tháng, toàn tỉnh phải nâng số lượng dữ liệu được làm sạch từ hơn 55.000 lên ít nhất 600.000 thửa, gấp khoảng 10 lần. “Khi nhận nhiệm vụ này do tỉnh giao, các đơn vị ở xã và các địa phương, các ngành liên quan rất trăn trở vì khối lượng công việc rất nhiều. Mọi người đã xác định làm ngày làm đêm, nếu không sẽ không thể hoàn thành nhiệm vụ”, ông Hàn Việt Anh, Phó giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa cho biết.

Kết quả, đến thời điểm 30-6-2026 hoàn thành Kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29-3-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an về việc tăng cường đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đa, Thanh Hóa đã làm sạch được 1,2 triệu thửa đất, gấp đôi chỉ tiêu tỉnh giao.

Từ vị trí chót bảng, đến giữa năm 2026, toàn tỉnh đã xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đạt chuẩn "đúng - đủ - sạch - sống" trên phần mềm VNPT iLIS vượt 111% chỉ tiêu Trung ương giao. Trên hệ thống quốc gia VNLIS, có thời điểm Thanh Hóa đã bứt phá vươn lên vị trí thứ 3/34 tỉnh, thành phố toàn quốc.

Kết quả này còn được nối dài bằng việc Thanh Hóa trở thành địa phương đầu tiên trên cả nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên VNeID. Đến nay, tỉnh đã tích hợp khoảng 670.000 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên nền tảng này, đồng thời tái cấu trúc 22 thủ tục hành chính theo hướng toàn trình.

Hành trình làm việc không ngưng nghỉ là minh chứng cho tinh thần quyết liệt của Thanh Hóa. Với nền tảng dữ liệu đã được làm sạch phần lớn và một kế hoạch hậu chiến dịch bài bản, Thanh Hóa đang tiến gần hơn bao giờ hết đến mục tiêu 100% các thửa đất đều có dữ liệu số đầy đủ, minh bạch vào năm 2026. 

 
Nhập cơ sở dữ liệu đất đai lên hệ thống để số hóa là một nhiệm vụ quan trọng. Ảnh: Nguyễn Quyết

Mô hình cần được nhân rộng

Từ những kết quả có thể đo đếm tại Thanh Hóa, một câu hỏi lớn hơn được đặt ra: Làm thế nào để giải pháp hình thành từ một nhu cầu cụ thể có thể tiếp tục phục vụ nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực, thay vì dừng lại ở một nhiệm vụ riêng lẻ? Câu trả lời không chỉ nằm ở khả năng nghiên cứu, phát triển công nghệ mà còn ở năng lực tích hợp, vận hành và mở rộng ứng dụng trong thực tế.

Đây cũng là hướng chuyển trong chiến lược phát triển của VNPT: Từ khai thác hạ tầng viễn thông sang trực tiếp nghiên cứu, phát triển và tích hợp các công nghệ, nền tảng số. Bên cạnh Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNPT tham gia triển khai các hệ thống, cơ sở dữ liệu trong những lĩnh vực như đất đai, cán bộ, công chức, viên chức và an sinh xã hội; đồng thời phát triển các nền tảng số phục vụ giáo dục, y tế và nông nghiệp.

Nhân viên Trung tâm hành chính công chỉnh lý, vẽ bản đồ thửa đất khi làm sạch dữ liệu đất đai của người dân trên địa bàn. Ảnh: Nguyễn Quyết

Ở quy mô quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai do VNPT tham gia triển khai đã kết nối 33/34 tỉnh, thành phố, với hơn 38 triệu thửa đất, trong đó trên 25,6 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Với Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức, hơn 2,2 triệu hồ sơ đã được đồng bộ và đối soát, đạt tỷ lệ trên 99%. Đằng sau những con số này là yêu cầu đối với công nghệ khi phải vận hành trên nhiều hệ thống, địa bàn và đáp ứng các quy trình nghiệp vụ khác nhau.

Thực tế cho thấy, một giải pháp hoạt động tốt ở một đơn vị chưa đồng nghĩa với khả năng triển khai rộng rãi. Công nghệ còn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối, tính ổn định và sự phù hợp với công việc của người dùng. Những yêu cầu này chỉ được kiểm chứng đầy đủ trong quá trình vận hành, tiếp nhận phản hồi và điều chỉnh. Song với việc sử dụng công nghệ để làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai mà VNPT đã ứng dụng tại Thanh Hóa cho thấy đang đi đúng hướng chỉ đạo của Trung ương với mục tiêu cuối cùng là dịch vụ công trực tuyến phải thực chất, thuận tiện để dễ sử dụng, giảm được thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

NHƯ QUỲNH