Không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin khi đã có dữ liệu

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đề nghị làm rõ trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc bảo đảm hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được tái sử dụng. Có cơ chế nào để các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước?

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chia sẻ một số khó khăn còn tồn tại trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu. Theo đó, dữ liệu trải qua thời kỳ rất dài, được lưu trữ ở nhiều nơi và nhiều đơn vị khác nhau nên việc đồng bộ, xây dựng lại cơ sở dữ liệu mới đòi hỏi phải có thời gian. Bên cạnh đó, vấn đề định mức chi phí tính toán để xây dựng dữ liệu còn khác nhau; nhân lực phục vụ cho việc số hóa, xây dựng dữ liệu thì còn rất hạn chế.

 Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đối với việc cán bộ cấp xã phải dùng nhiều phần mềm và người dân còn phải đi lại nhiều, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng còn tồn tại 5 nguyên nhân. Thứ nhất là phần mềm chưa kết nối đồng bộ. Thứ hai là quy trình, biểu mẫu phần mềm chưa được điều chỉnh thống nhất. Thứ ba là dữ liệu chưa đầy đủ. Thứ tư là thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật ở một số nơi chưa đáp ứng. Thứ 5 là yếu tố con người khi một bộ phận người dân, cán bộ xã còn hạn chế về năng lực tiếp cận công nghệ số.

Về giải pháp trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và đang quyết liệt triển khai. Bộ Khoa học và Công nghệ đã cử cán bộ trực tiếp xuống cơ sở cấp xã ở một số địa phương, thống kê được 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải. Từ đó, xây dựng các lời giải hướng dẫn cụ thể cho cán bộ xã, sau đó tổng quát hóa để nhân rộng. Đồng thời, Bộ tiếp tục lắng nghe công việc hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng của cán bộ làm chuyển đổi số cấp xã để tích hợp lại, xây dựng hệ thống bài giảng cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng cho cán bộ xã.

Tham gia giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hiện đã kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương; phục vụ 2,77 tỷ lượt tra cứu, xác thực thông tin, ước tính tiết kiệm khoảng gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Còn ứng dụng VNeID đã có hơn 86,4 triệu tài khoản định danh điện tử của công dân với 85 tiện ích được tích hợp.

 Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang phát biểu. Ảnh: TRỌNG HẢI

Bộ Công an đang tích cực đôn đốc các bộ, ngành, địa phương xử lý dứt điểm công tác làm sạch dữ liệu. Bộ Công an cũng thành lập các tổ công tác trực tiếp hỗ trợ các bộ ngành, địa phương làm sạch dữ liệu trên tinh thần “đúng, đủ, sạch, sống”, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh hệ thống trước khi kết nối về trung tâm dữ liệu. Dự kiến trong quý II-2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu sẽ hoàn thiện và đưa vào vận hành đồng bộ.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh, về nguyên tắc, đã có dữ liệu thì không được yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin. Dữ liệu phải được chia sẻ, dùng chung, đồng thời bảo đảm chính xác, bảo mật và có khả năng kiểm tra, giám sát.

Bảo đảm giữa phát triển công nghệ và bảo vệ dữ liệu

Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) đặt câu hỏi về việc xây dựng cơ chế quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) như thế nào để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát được rủi ro.

 Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang). Ảnh: Quochoi.vn

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo và là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành luật này. Vấn đề an toàn dữ liệu được đặt lên hàng đầu. Hệ thống AI được chia thành 3 cấp độ rủi ro. Đối với hệ thống AI có cấp độ rủi ro cao thì tuyệt đối cấm tải dữ liệu bảo mật lên.

Về bài toán cân bằng giữa quản lý và thúc đẩy phát triển. Nêu ví dụ một tờ báo điện tử nếu cho phép AI lấy dữ liệu thì số lượng truy cập sẽ tăng lên rất nhiều nhưng lại đối mặt với nguy cơ lộ lọt dữ liệu và ngược lại, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, doanh nghiệp phải cân nhắc giữa bài toán bảo vệ dữ liệu và yêu cầu phát triển. Về phía cơ quan quản lý, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành khung đạo đức AI, các tiêu chuẩn đánh giá rủi ro và các khuyến nghị hướng dẫn cho doanh nghiệp, nhà phát triển ứng dụng.