Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu giải pháp chống thất thu thuế trong kinh doanh trên không gian mạng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc đảm bảo mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ. Bộ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính đảm bảo theo hướng thông thoáng, để tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) cho biết, kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển nhanh, làm thay đổi phương thức kinh doanh và tạo ra những mô hình tạo giá trị mới. Nếu chính sách thuế không theo kịp thì sẽ thất thu ngân sách, nhưng nếu quản lý thiếu linh hoạt thì có thể tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Cùng mối quan tâm, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (đoàn Đắk Lắk) nêu vấn đề: Hiện nay, việc xác định doanh thu, kiểm soát giao dịch và thực hiện nghĩa vụ thuế đặt ra nhiều thách thức, nhất là đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên các nền tảng xuyên biên giới. Xin Bộ trưởng cho biết, hiện nay cơ quan thuế đã kiểm soát doanh thu và nghĩa vụ thuế của các hoạt động kinh doanh này như thế nào? Những khoảng trống lớn nhất trong quản lý thuế hiện nay trong lĩnh vực này là gì? Và Bộ Tài chính có giải pháp cụ thể nào để kiểm soát dòng tiền, dữ liệu giao dịch, ngăn ngừa chuyển doanh thu ra nước ngoài, chống thất thu ngân sách cho Nhà nước?

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (đoàn Đắk Lắk) nêu câu hỏi chất vấn. Ảnh: TRỌNG HẢI

Trả lời các câu hỏi của các đại biểu về việc kiểm soát thu thuế trong môi trường điện tử, đồng thời vẫn phải tạo điều kiện cho các đối tượng kinh doanh trên không gian mạng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, ở Việt Nam, từ năm 2022 đến nay, tăng trưởng doanh số trên môi trường thương mại điện tử bình quân khoảng 20%/năm.

Việt Nam đã trở thành quốc gia đứng thứ hai ở khu vực Đông Nam Á về tăng trưởng thương mại điện tử. Hết năm 2025, doanh số thương mại điện tử của Việt Nam đạt khoảng 37 tỷ USD. Cùng với tốc độ tăng trưởng như vậy, tốc độ thu thuế cũng tương tự. Tính đến hết tháng 10-2026, thu thuế từ thương mại điện tử đạt 241 nghìn tỷ đồng, tăng tới 42% so với cùng kỳ.

Để vừa quản lý chặt chẽ, vừa tạo điều kiện cho kinh doanh trên không gian mạng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh việc phải quản lý chặt chẽ các chủ thể tham gia, trước hết là người bán hàng, KOL, KOC - những người bán hàng có ảnh hưởng trên mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử và các đơn vị bổ trợ như dịch vụ thanh toán, dịch vụ vận chuyển, logistics, shipper...

Nhằm quản lý chặt chẽ các chủ thể trên, Bộ Tài chính đã tập trung vào định danh và thu thập dữ liệu, để đảm bảo mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ. Về công tác thu thuế, Bộ tăng cường quản lý việc thực hiện thu hộ, nộp thay, giao rõ trách nhiệm của các sàn giao dịch. Theo đó, các nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời câu hỏi của các đại biểu Quốc hội về giải pháp chống thất thu thuế trong kinh doanh trên không gian mạng. Ảnh: TRỌNG HẢI

Hiện nay, Bộ Tài chính đang quản lý khoảng hơn 140.000 doanh nghiệp và khoảng hơn 1 triệu hộ và cá nhân kinh doanh trên môi trường mạng. Thông qua việc thu hộ, nộp thay, khấu trừ tại nguồn, Bộ Tài chính cũng đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hộ và cá nhân kinh doanh. Bên cạnh đó, Bộ cũng đảm bảo cho việc kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan chức năng về quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng, cơ quan thanh toán...

Bộ trưởng cũng cho biết, ngay từ năm 2022, chúng ta đã triển khai Cổng thông tin điện tử quốc gia để cho nhà cung cấp nước ngoài thực hiện kê khai và nộp thuế tại Việt Nam. Đồng thời, hệ thống pháp luật cũng từng bước được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong thực tiễn. Đặc biệt, Luật Thương mại điện tử có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 đã đặt ra yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử nước ngoài hoạt động trên phạm vi toàn cầu phải có đại diện tại Việt Nam.

“Vấn đề quan trọng nhất là công tác định danh, thu thập đầy đủ dữ liệu và bảo đảm kết nối, liên thông thông tin giữa người mua, người bán, các sàn thương mại điện tử và các nền tảng hỗ trợ như logistics, vận chuyển, thanh toán. Đây là những giải pháp nền tảng nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ hoạt động thương mại điện tử, đồng thời thực hiện thu đúng, thu đủ thuế, tạo môi trường kinh doanh công bằng giữa các chủ thể", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.