Khả năng giao dịch công nghệ còn thấp

Tại Việt Nam, mặc dù thị trường KHCN đã được hình thành và từng bước phát triển, nhưng thực tế vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, phát triển thiếu đồng bộ và còn nhiều hạn chế, đặc biệt là tính kết nối giữa các bên cung-cầu công nghệ. Thiếu tổ chức trung gian chuyên nghiệp, cơ chế định giá chưa rõ ràng và năng lực thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn thấp. 

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ năm 2020, chỉ khoảng 10% kết quả nghiên cứu khoa học được ứng dụng vào thực tiễn mang lại giá trị cao, lan tỏa hoặc có khả năng thương mại hóa, số còn lại tồn tại dưới dạng lưu trữ, chưa phát huy hết giá trị thực tiễn. Khoảng cách giữa nơi “có” và nơi “cần” công nghệ ngày càng rõ nét nhưng chưa được lấp đầy bởi các thiết chế trung gian phù hợp. Đây chính là nguyên nhân khiến hoạt động chuyển giao công nghệ tại Việt Nam chưa thực sự sôi động, thị trường KHCN trên cả nước chưa vận hành theo đúng quy luật thị trường, trong đó có Thủ đô Hà Nội.

Người dân tham quan sản phẩm công nghệ của Công ty Cổ phần Pitagon. 

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội Cù Ngọc Trang, thời gian qua, thành phố đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nguồn cung công nghệ ngày càng lớn nhưng khả năng giao dịch, thương mại hóa và lan tỏa vẫn còn khiêm tốn. Nguyên nhân không phải vì thiếu công nghệ, mà nằm ở việc thiếu thị trường được tổ chức bài bản, minh bạch và cơ chế bảo đảm niềm tin. Vì vậy, đây là động lực để hình thành Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội và “chợ chuyển đổi số”. 

Cụ thể, sàn giao dịch công nghệ được định hướng phát triển trở thành thiết chế trung tâm của thị trường KHCN và đổi mới sáng tạo, vừa là trung tâm dữ liệu công nghệ, vừa là tổ chức trung gian chuyên nghiệp trong định giá, môi giới, xúc tiến và thương mại hóa công nghệ. Trong khi đó, “chợ chuyển đổi số” được hình thành như một phân khu chuyên sâu trong cấu trúc của Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội, tập trung vào công nghệ số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. 

Ông Cù Ngọc Trang nhấn mạnh, thông qua “chợ chuyển đổi số”, nhu cầu về KHCN sẽ được công bố công khai, các giải pháp sẽ được thử nghiệm và đo lường hiệu quả trước khi nhân rộng. Đối với cơ quan nhà nước, đây là kênh chính thức để đặt bài toán và lựa chọn giải pháp. Đối với doanh nghiệp, đây là không gian thử nghiệm và mở rộng thị trường. Đối với Thủ đô, đây là công cụ để chuẩn hóa và tích lũy năng lực chuyển đổi số.

Giải bài toán kết nối nhu cầu công nghệ

Tham gia Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội và “chợ chuyển đổi số” tại tầng 1, Khu liên cơ Võ Chí Công (Hà Nội), Công ty Cổ phần TC Group Việt Nam giới thiệu về hệ thống ki-ốt thông minh tích hợp camera, máy quét QR, máy quét căn cước công dân gắn chip, máy lấy số... Đây là giải pháp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và cán bộ, có thể tự động nhận diện, trích xuất và điền thông tin hồ sơ.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Pitagon giới thiệu đến khách hàng phần mềm bảo đảm an ninh an toàn, được ứng dụng trong hoạt động cảnh báo về cháy nổ. Phần mềm hỗ trợ phát triển cho các sản phẩm không dây, có thể lắp đặt dễ dàng, sử dụng tại các cơ quan, đơn vị, nhà dân trên toàn quốc. Theo ông Trần Xuân Trường, Giám đốc công nghệ của Công ty Cổ phần Pitagon, thông qua “chợ chuyển đổi số”, doanh nghiệp có thể giới thiệu sản phẩm đến nhóm khách hàng quan tâm chuyển đổi số, các cơ quan, đơn vị có nhu cầu về KHCN. Đây là mô hình nên được nhân rộng để tạo sân chơi, giao lưu kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu cũng như thương mại hóa sản phẩm giữa doanh nghiệp, khách hàng và cơ quan quản lý.

Trong năm 2026, để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên, Hà Nội xác định KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng. Thành phố đã chuyển tư duy từ hỗ trợ dàn trải sang đặt hàng theo hiệu quả kinh tế-xã hội, từ quản lý hành chính sang kiến tạo thị trường KHCN và kinh tế số. Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục kiến tạo và tháo gỡ điểm nghẽn, doanh nghiệp sẽ là trung tâm thương mại hóa, còn viện-trường là nguồn tri thức và công nghệ. 

Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng đánh giá, “chợ chuyển đổi số” và sàn giao dịch công nghệ không chỉ là nền tảng giao dịch mà là thiết chế thị trường kinh doanh số, kết nối trực tiếp nhu cầu chuyển đổi số của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân với các giải pháp công nghệ có khả năng tạo ra giá trị kinh tế thực tiễn. Đồng thời nhấn mạnh, sàn giao dịch công nghệ không chỉ là nơi trình diễn công nghệ, mà là nơi công nghệ phải trả lời được câu hỏi sẽ tạo ra giá trị gì cho nền kinh tế, cho doanh nghiệp và cho xã hội. Vì vậy, các viện-trường, doanh nghiệp cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, thương mại hóa công nghệ, biến tri thức và dữ liệu thành giá trị kinh tế cụ thể./.