Tạo tiền đề quan trọng để góp phần đổi mới căn bản giáo dục

Một kỳ thi nhẹ nhàng, ít áp lực hơn

Kỳ thi THPT quốc gia năm 2016 vừa khép lại sau 4 ngày thi (từ ngày 1 đến 4-7) với nhiều đổi mới tích cực. Đổi mới đầu tiên dễ nhận thấy nhất là việc tổ chức hai loại cụm thi, bao gồm cụm thi do các trường đại học chủ trì để xét tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH, CĐ (70 cụm thi) và cụm thi do các Sở Giáo dục-Đào tạo (GD&ĐT) địa phương chủ trì xét tốt nghiệp THPT với 50 cụm. Trên cơ sở 120 cụm thi, lần đầu tiên có tới 1.452 điểm thi với 31.292 phòng thi được tổ chức đồng thời tại các địa phương trên cả nước. Việc phân bố các cụm thi, điểm thi năm nay cũng có sự mềm dẻo, linh hoạt hơn, như tổ chức điểm thi ngay tại huyện đảo Phú Quốc, bố trí điểm thi tại TP Hồ Chí Minh cho các thí sinh của tỉnh Long An ở các huyện giáp ranh... Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh trong quá trình dự thi.

Trước đó, ngay từ ban đầu, những đổi mới trong công tác thi cử đã giúp các em học sinh thuận lợi trong khi đăng ký dự thi. Như việc đăng ký được thí sinh thực hiện trực tiếp tại các cơ sở giáo dục đang theo học. Đối với thí sinh tự do, đăng ký ngay tại các điểm do sở GD&ĐT địa phương quy định.

Bộ GD&ĐT cũng đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, các địa phương trong việc bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ các điểm thi. Công tác an ninh trật tự, giao thông đi lại được duy trì bảo đảm trong suốt quá trình diễn ra kỳ thi. Các tình huống phát sinh như mưa lụt, tắc đường xảy ra ở một số địa phương đã được các lực lượng phối hợp khắc phục kịp thời, hiệu quả. Bên cạnh đó, các địa phương cũng có nhiều việc làm thiết thực để giúp đỡ các thí sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo tham gia dự thi đầy đủ.

Tại buổi họp báo cuối giờ chiều hôm qua (4-7), Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga, Phó trưởng Ban chỉ đạo kỳ thi THPT quốc gia năm 2016 khẳng định: Kỳ thi năm nay có sự chuẩn bị chu đáo và phối hợp chặt chẽ của Bộ GD&ĐT với các cơ quan Trung ương, địa phương, đã được tổ chức thành công, an toàn, đúng quy chế. Thí sinh được dự thi ngay tại địa phương mình đã giảm chi phí, tốn kém và áp lực cho các em. Không khí kỳ thi năm nay cũng nhẹ nhàng, ít căng thẳng hơn đối với xã hội.

Hướng tới kỳ thi chuẩn mực

Công tác ra đề thi năm nay được đánh giá khá tốt với đề thi sát kiến thức, có tính phân loại cao, đảm bảo tối đa mục đích xét tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH,CĐ. Tuy nhiên, việc trích dẫn một phần ngữ liệu văn bản trong đề thi Ngữ văn đã tạo ra những dư luận trái chiều khiến cho tâm lý học sinh ít nhiều bị ảnh hưởng trong các ngày thi tiếp theo là điều khá đáng tiếc. Đề thi ở một số môn như: Ngữ văn, Ngoại ngữ... còn dài cũng gây khó cho thí sinh trong khi làm bài.

Trong quá trình diễn ra kỳ thi, việc dịch chuyển cán bộ thi tới các cụm thi thay vì thí sinh phải di chuyển đã giảm áp lực thi cử cho học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, từ đó cũng đặt ra vấn đề mới. Việc tổ chức dàn trải các điểm thi, đặc biệt là các điểm thi chỉ để xét tốt nghiệp THPT cùng với số lượng thí sinh ảo, thí sinh bỏ thi nhiều gây lãng phí nhất định trong công tác tổ chức. Hơn nữa, mặc dù Bộ GD&ĐT đã có nhiều cố gắng, nhưng dư luận cũng không khỏi băn khoăn về tính công bằng, nghiêm túc giữa cụm thi do địa phương chủ trì và cụm thi do các trường ĐH tổ chức.

Việc tổ chức các cụm thi, điểm thi có sự phân tách giữa thi để xét tốt nghiệp THPT và để tuyển sinh vào ĐH, CĐ, tuy đã tạo thuận lợi cho thí sinh đến điểm thi thuận tiện, song được cho là không cần thiết. Thậm chí, nhiều ý kiến đề xuất nên “trả” kỳ thi này về cho địa phương, bởi các địa phương với điều kiện hiện nay, hoàn toàn có thể chủ động trong công tác tổ chức kỳ thi mà vẫn bảo đảm tính nghiêm túc, công bằng. Từ đó quá trình tổ chức thi sẽ bảo đảm thống nhất và thuận lợi hơn.

Từ thực tế đó, có lẽ trong thời gian tiếp theo, ngành giáo dục và cả xã hội cần tiếp tục đóng góp, xây dựng và hoàn thiện các phương thức tổ chức kỳ thi để hướng tới một kỳ thi chuẩn mực, hiệu quả hơn.

Những việc cần làm sau kỳ thi

Sau kỳ thi, các công việc tiếp theo sẽ tiếp tục được ngành giáo dục nhanh chóng hoàn thiện. Đó là khâu chấm bài, công bố kết quả thi, xét tốt nghiệp và xét tuyển vào ĐH, CĐ. Công đoạn này cũng đòi hỏi sự nghiêm túc, chính xác và nhanh chóng để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh trong công tác chọn lựa và đăng ký xét tuyển vào ĐH, CĐ.

Ngay sau khi kỳ thi kết thúc, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu các cụm thi triển khai phương án tổ chức chấm thi và theo yêu cầu sẽ hoàn thành trước ngày 20-7. Yêu cầu về đảm bảo kế hoạch chấm thi hết sức khắt khe. Những trường có số lượng thí sinh đông thì phải điều động thêm cán bộ chấm thi. Việc chấm thi cũng phải bảo đảm chặt chẽ, công bằng cho tất cả các thí sinh.

Trao đổi với phóng viên chiều 4-7, ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ GD&ĐT cho biết: Từ trước khi kỳ thi diễn ra, việc chuẩn bị các phần mềm, điều kiện để phục vụ cho chấm thi, công bố điểm và công tác xét tuyển đã được xây dựng và chạy thử nghiệm. Chính vì thế, việc triển khai công bố điểm thi sẽ sớm được thực hiện. Ngay sau khi các địa phương chủ trì chấm thi xong, kết quả được gửi lên Bộ GD&ĐT để đối chứng, xây dựng bộ dữ liệu thống nhất, các dữ liệu này sẽ được chuyển ngược lại cho các sở GD&ĐT, các trường ĐH chủ trì cụm thi để công bố kết quả thi đến thí sinh. 120 cụm thi trên cả nước đều sẽ tổ chức công bố điểm thi để bảo đảm thí sinh sẽ kịp thời tiếp nhận kết quả thi, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đăng ký xét tuyển ĐH, CĐ.

Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, ngay sau khi điểm thi được công bố, trong tháng 8-2016, các cơ sở trường ĐH sẽ tiến hành đợt đăng ký xét tuyển vào ĐH, CĐ. Thí sinh sẽ được tạo điều kiện thuận lợi hơn khi có thể đăng ký xét tuyển theo cả hai hình thức là nộp phiếu đăng ký xét tuyển và lệ phí đăng ký xét tuyển cho trường qua đường bưu điện theo hình thức thư chuyển phát nhanh hoặc đăng ký trực tuyến.

Như vậy, bằng những nỗ lực của ngành GD&ĐT, với sự tham gia tích cực của các cấp, các ngành và toàn xã hội, có thể nói rằng, kỳ thi THPT quốc gia năm 2016 đã diễn ra an toàn, nghiêm túc, được dư luận xã hội đánh giá cao. Đây là một trong những tiền đề quan trọng để góp phần thúc đẩy công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước nhà.

Chiều tối 4-7, sau khi kết thúc môn thi cuối cùng, Bộ GD&ĐT đã công bố đáp án chính thức các môn thi. Theo báo cáo nhanh của Ban chỉ đạo kỳ thi THPT quốc gia năm 2016, trong 4 ngày diễn ra kỳ thi, tỷ lệ thí sinh dự thi trên cả nước đạt gần 99%. Cả kỳ thi có hơn 400 thí sinh vi phạm quy chế thi, trong đó 90% số thí sinh này bị đình chỉ thi.

Bài và ảnh: DUY VĂN