Tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức và lối sống văn hóa cho học sinh, sinh viên

Nhân kỷ niệm 67 năm Ngày truyền thống HSSV Việt Nam (9-1-1950 / 9-1-2017), đồng chí Lê Quốc Phong, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam đã trả lời phỏng vấn Báo Quân đội nhân dân.

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức và lối sống văn hóa cho HSSV trong thời gian qua đã được quan tâm đặc biệt. Đề nghị đồng chí cho biết một số hoạt động cụ thể của công tác này do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội Sinh viên Việt Nam tổ chức thực hiện?

Đồng chí Lê Quốc Phong: Giáo dục ý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho HSSV là nội dung quan trọng trong công tác giáo dục của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên Việt Nam trong trường học. Nhiều năm qua, các cấp Đoàn-Hội đã triển khai nhiều giải pháp, mô hình hiệu quả. Trung ương Đoàn duy trì đều đặn và có hiệu quả cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác” với nhiều cách làm sáng tạo của khối trường học.

Cuộc thi tìm hiểu Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh với tên gọi “Ánh sáng soi đường” trong năm qua cũng thu hút sự tham gia của đông đảo SV các trường đại học, cao đẳng trong cả nước. Nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động tổ chức nhiều cuộc thi với nội dung và ý nghĩa tương tự. Với khối học sinh trung học phổ thông, cuộc thi tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc “Tự hào Việt Nam” đã thu hút hơn 300.000 HS tham gia. Các hoạt động giáo dục ý thức chủ quyền biển, đảo được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh-Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam tập trung đẩy mạnh với các đợt tuyên truyền trực quan thông qua hình ảnh, bằng chứng chủ quyền biển, đảo Việt Nam. Chương trình “Sinh viên với biển đảo Tổ quốc” cũng thu hút nhiều ý tưởng dự thi sáng tạo gắn với chủ đề biển, đảo…

Công tác giáo dục đạo đức, lối sống cũng được Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Sinh viên triển khai thông qua cuộc vận động xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam với các giá trị cốt lõi “Tâm trong-Trí sáng-Hoài bão lớn”. Cuộc vận động này đã trở thành phong trào lớn trong đoàn viên, HSSV. Các giá trị cũng được cụ thể hóa với một số tiêu chí như: “Yêu nước”, “Ham học”, “Trung thực”, “Sáng tạo”… Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam cũng đã phát động xây dựng 10 thói quen tốt trong SV, triển khai sâu rộng phong trào "Sinh viên 5 tốt" với tiêu chí đạo đức tốt đứng hàng đầu. Cuộc thi “Sinh viên Việt Nam-những câu chuyện đẹp” chia sẻ những câu chuyện mang ý nghĩa giáo dục, định hướng lối sống cho sinh viên Việt Nam.

Đoàn Thanh niên-Hội Sinh viên cũng luôn xác định giáo dục qua thực tiễn phong trào là một cách giáo dục hiệu quả cao nhất, nên nhiều hoạt động, đặc biệt là các hoạt động tình nguyện được tổ chức rộng rãi trong các trường học đã góp phần giáo dục, bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần sẻ chia với cộng đồng, tương thân tương ái và một lối sống đẹp, sống có ích trong HSSV.

PV: Vì sao chúng ta cần phải chú trọng đẩy mạnh công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho HSSV trong giai đoạn hiện nay, thưa đồng chí?

Đồng chí Lê Quốc Phong: HSSV là lớp người đang hoàn thiện về nhiều mặt, cả tri thức, nhân cách, lối sống. Do đó, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng bên cạnh quá trình trang bị kiến thức chuyên môn. Thực tế cho thấy, bên cạnh phần lớn HSSV tích cực, có nhận thức đúng đắn, lối sống tốt, thì còn một bộ phận thờ ơ với những vấn đề thời cuộc, thiếu lý tưởng sống, có biểu hiện của lối sống hưởng thụ, vị kỷ, thiếu kỷ luật, sa vào tệ nạn xã hội, phạm pháp…

Cùng với đó, trong bối cảnh hiện nay, đất nước hội nhập sâu rộng, bên cạnh những yếu tố tích cực, chắc chắn còn tiềm ẩn những tác động tiêu cực, đòi hỏi HSSV cũng cần được trang bị kiến thức, hình thành những suy nghĩ tích cực để tự bảo vệ mình và đấu tranh với những cái xấu, cái tiêu cực, bảo vệ bản thân và bạn bè, cộng đồng tuổi trẻ. Để làm được những điều đó cần nhiều yếu tố, trong đó giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống đóng vai trò quan trọng.

PV: Thưa đồng chí, vậy trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho HSSV hiện nay, chúng ta cần quan tâm đến những vấn đề gì?

Đồng chí Lê Quốc Phong: Để công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho HSSV đạt hiệu quả cao, theo tôi việc lựa chọn phương thức là rất quan trọng. Đổi mới, lựa chọn phương thức phù hợp sẽ quyết định đến sự thành công của công tác giáo dục. Phương thức được chọn phải phù hợp với tâm lý, điều kiện học tập, sinh hoạt của HSSV, phải thu hút, hấp dẫn ví dụ như thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng mạng xã hội, trang tin điện tử, lồng ghép vào các hoạt động phong trào…

Một yếu tố cũng không kém phần quan trọng đó là cần nắm bắt nhanh, kịp thời diễn biến dư luận HSSV, chủ động dự báo những tác động từ các vấn đề xã hội đến suy nghĩ, hành động của HSSV nhằm lựa chọn xây dựng nội dung và phương thức phù hợp. Trong các biện pháp giáo dục, giáo dục bằng các tấm gương điển hình, người thật, việc thật, có sức tác động rất mạnh mẽ. Do đó, việc tìm kiếm các gương điển hình trong HSSV cũng cần được quan tâm để giới thiệu và nhân rộng nhiều tấm gương điển hình tiên tiến, tiêu biểu trong xã hội ở nhiều lĩnh vực để HSSV phấn đấu, noi theo.

PV: Để việc giáo dục đạo đức, lối sống cho HSSV đạt được kết quả tốt, các cấp Đoàn-Hội, đặc biệt là các tổ chức đoàn thanh niên, hội sinh viên trong nhà trường cần thực hiện những gì, thưa đồng chí?

Đồng chí Lê Quốc Phong: Chúng tôi đang tập trung các giải pháp để triển khai hiệu quả Chỉ thị 42 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015-2030; Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trong đó xác định HSSV là đối tượng trọng tâm trong triển khai các chỉ thị trên.

Đoàn-Hội các nhà trường, trên cơ sở chương trình, kế hoạch của Trung ương Đoàn, Trung ương Hội cần chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện với phương châm thiết thực, cụ thể, hiệu quả. Đoàn-Hội các trường cần tăng cường công tác nắm bắt tình hình tư tưởng HSSV, xây dựng và duy trì thường xuyên các diễn đàn trao đổi, đối thoại giữa lãnh đạo đơn vị với HSSV; tổ chức thường xuyên các hoạt động tìm hiểu về Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Cần chủ động phát hiện những cá nhân có biểu hiện chưa tốt, chủ động tiếp cận, hỗ trợ để HSSV trở nên tốt hơn. Đồng thời phải nêu cao vai trò chủ động, ý thức của HSSV trước những biểu hiện chưa tốt, có thái độ phù hợp, kiên quyết nói không với những tiêu cực, chưa hay, chưa đẹp trong nhà trường. Phong trào Đoàn-Hội trong nhà trường cần tiếp tục được đổi mới theo hướng thiết thực hơn, tăng cường tính giáo dục trong từng hoạt động của Đoàn-Hội.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

DUY VĂN (thực hiện)