Cấm dạy thêm, nhưng "biến tướng" càng khiến phụ huynh khổ hơn

Trước hết, cần nhấn mạnh rằng, dạy thêm, học thêm vốn là nhu cầu xã hội bình thường. Có gia đình muốn con học hành tiến bộ hơn, hoặc chỉ đơn giản để con có ít thời gian dành cho các hoạt động vô bổ, thậm chí nguy hiểm như lướt mạng xã hội không kiểm soát, đắm chìm vào trò chơi điện tử… Tiền lương chưa đáp ứng được nhu cầu chi tiêu của gia đình, nên không ít giáo viên cũng có nhu cầu dạy thêm để tăng thu nhập.

Nhiều trường học chấp hành rất nghiêm quy định dạy thêm, học thêm, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa giáo viên với học sinh. 

Việc chỉ đáng lên án khi một số giáo viên vì lợi ích kinh tế nên tìm mọi cách “ép” học sinh phải “tự nguyện” học thêm, từ việc lồng ghép nội dung học thêm vào đề thi/kiểm tra để chỉ những học sinh đi học thêm mới có thể đạt điểm số tối đa, cho tới việc cắt bớt một phần nội dung học chính khóa trên trường để đưa về dạy thêm bên ngoài, hay giáo viên có thái độ phân biệt đối xử với những bạn đi học thêm và không đi học thêm…

Trước những biến tướng tiêu cực đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều giải pháp chấn chỉnh. Ví dụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có chủ trương cấm dạy thêm, học thêm trong trường học, cấm giáo viên dạy thêm bên ngoài với học sinh mà mình đứng lớp chính khóa…

Quy định này được nhiều trường học chấp hành rất nghiêm, nhưng ở một số trường học khác lại làm nảy sinh những biến tướng khiến gánh nặng chi phí của cha mẹ học sinh càng nặng nề hơn trước. Trước vấn đề này, không ít cử tri đã phải gửi gắm tâm tư, nguyện vọng tới đại biểu Quốc hội để tìm kiếm giải pháp chấn chỉnh.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên) cho biết: “Nhiều phụ huynh chia sẻ học phí bây giờ được Nhà nước miễn toàn bộ, ăn trưa cũng được Nhà nước hỗ trợ, toàn dân phấn khởi nhưng chỉ nặng ở khoản là đóng góp cho chương trình học liên kết”.

Trong khi đó, các chương trình liên kết lại được tổ chức quá dày đặc, chồng chéo về nội dung, chất lượng các môn học bổ trợ (tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, AI, kỹ năng sống…) lại chưa có quy định kiểm định.

“Bức xúc nhất là có những trường xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa và khi đó bất đắc dĩ phụ huynh phải cho con tham gia. Bởi vì nếu không đăng ký cho con tham gia, con sẽ phải tách ra để sinh hoạt riêng và khi đó thì các cháu sẽ cảm thấy rất khác biệt với bạn bè và sẽ nảy sinh tâm lý mặc cảm”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nói.

Giải pháp nào cho căn bệnh trầm kha của ngành giáo dục?

Đây rõ ràng là vấn đề không hề nhỏ. Vì thế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã từng chỉ đạo: Không thể biến trường học thành nơi làm dịch vụ thu tiền. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải rà soát để kiểm tra ngay để chấn chỉnh tình trạng nhà nước miễn học phí cho học sinh nhưng nhà trường lại tổ chức ra nhiều việc khác để thu tiền nhiều hơn, trong đó có vấn đề học liên kết.

Bàn về giải pháp, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy đề xuất nghiêm cấm việc xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần thanh tra, kiểm tra nghiêm về việc thực hiện tại các trường.

“Nếu chúng ta vẫn tiếp tục duy trì việc học liên kết này thì cũng cần phải bảo đảm tính chất của trường công, đó là sự công khai, minh bạch về tài chính và sự chia sẻ chi phí với các phụ huynh, tránh việc danh nghĩa là công nhưng hoạt động lại như tư và phụ huynh lại phải cõng một khoản chi phí rất lớn”, đại biểu Nguyễn Thị Thủy nói.

Giải pháp lâu dài, đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu, xây dựng kế hoạch đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng, điều phối giáo viên trong vùng, trong địa phương để đáp ứng việc dạy các môn học mà các trường đang phải “liên kết”.

Bản chất của dạy thêm, học thêm không những không xấu, mà còn rất tích cực, nếu không có biến tướng. Do vậy, ngăn chặn biến tướng của dạy thêm, học thêm mới là quan trọng. Nếu ngành giáo dục thi hành nghiêm kỷ luật với những hiện tượng biến tướng, như kiên quyết đưa ra khỏi ngành giáo dục những giáo viên cố tình vi phạm, tạo ra biến tướng khiến xã hội dị nghị, làm méo mó hình ảnh của người giáo viên và ngành giáo dục, thì có lẽ sẽ không còn “đất” cho các hiện tượng biến tướng “dung thân”.