Hướng tới một kỳ thi giản tiện, hiệu quả

Trước đó, quy chế thi THPT quốc gia được ban hành (sớm so với các năm trước) đã cho thấy những nỗ lực của Bộ GD&ĐT trong việc tổ chức một kỳ thi giản tiện, hiệu quả. Tuy nhiên, những điểm mới trong quy chế thi cũng đòi hỏi cả bộ máy giáo dục cần có sự chuẩn bị tốt để kỳ thi diễn ra đạt hiệu quả như mong muốn.

Nhiều điểm mới trong kỳ thi THPT quốc gia 2017

Ngay từ tháng 9 năm 2016, khi phương án tổ chức kỳ thi THPT quốc gia năm 2017 được công bố cho đến khi xây dựng và ban hành quy chế thi THPT quốc gia, ý kiến dư luận đều có chung nhận định về một kỳ thi có nhiều điểm đổi mới phù hợp với xu thế giáo dục đào tạo chung cũng như tính giản tiện mà hiệu quả của kỳ thi mang tầm quốc gia. 

Điểm mới đầu tiên cần phải kể đến đó là việc thu gọn các cụm thi so với năm 2016. Ở kỳ thi THPT quốc gia năm 2017, các điểm thi sẽ được rải đều ở mỗi địa phương. Mỗi tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương sẽ tổ chức một cụm thi chung được đặt ở các trường hoặc liên trường THPT ở các huyện, thị xã để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh dự thi. So với năm 2016, việc tổ chức một cụm thi chung cho mỗi tỉnh sẽ giảm thiểu tối đa việc thí sinh và phụ huynh phải đi lại, đồng thời tạo điều kiện cho việc tổ chức thi được chủ động hơn.

Một điểm được dư luận quan tâm nhất trong kỳ thi này là, thay vì có 8 môn thi như năm 2016, thì trong kỳ thi năm 2017 sẽ rút gọn lại thành 5 bài thi bao gồm: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên (KHTN) và Khoa học xã hội (KHXH). Ngoại trừ môn Ngữ văn thí sinh sẽ làm bài thi theo hình thức tự luận thì ở các bài thi khác thí sinh sẽ làm bài thi trắc nghiệm khách quan. Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga, việc tổ chức thi 5 bài thi như năm nay sẽ yêu cầu học sinh học một cách toàn diện hơn, đồng thời giảm thiểu nhiều nhất những biểu hiện gian lận trong thi cử. Nội dung đề thi năm nay sẽ nằm trong chương trình lớp 12. Với các bài thi được rút ngắn thời gian kéo theo công tác tổ chức thi đến chấm thi, công bố kết quả thi sẽ được rút ngắn thời gian. Cụ thể là thời gian tổ chức kỳ thi được rút ngắn xuống còn 2,5 ngày thay vì 4 ngày như trước đó. Từ đây sẽ giảm thiểu chi phí cho tổ chức kỳ thi, giảm áp lực và gánh nặng thi cử cho xã hội.

Cần làm tốt công tác chuẩn bị từ nhiều phía

 Mặc dù những điểm mới trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2017 được dư luận đánh giá cao và được xem là sự đổi mới phù hợp với xu thế dạy học hiện nay, tuy nhiên, cũng đặt ra nhiều yêu cầu về công tác chuẩn bị phương án tổ chức kỳ thi cả với các cơ quan chức năng của ngành giáo dục, giáo viên và học sinh.

Đầu tiên là việc tổ chức các cụm thi rải đều ở mỗi tỉnh thành, đặt ra nhiều yêu cầu trong công tác tổ chức cụm thi nhằm bảo đảm an toàn, khách quan. Để giải quyết điều này, trong quy chế thi năm nay cũng đã nêu rõ, giảng viên các trường ĐH, CĐ sẽ được phân công về các cụm thi để cùng tham gia công tác tổ chức, coi thi, chấm thi sau khi kỳ thi kết thúc. Điều này đòi hỏi các sở GD&ĐT và các trường ĐH, CĐ cần chuẩn bị kỹ các phương án phối hợp, phân công nhân sự trong tổ chức kỳ thi. Trả lời cho những băn khoăn về tính khách quan trong tổ chức các cụm thi ở địa phương, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga khẳng định: Các Sở GD&ĐT có vai trò chủ trì cụm thi, đồng thời nếu cần, các trường ĐH, CĐ có đào tạo giáo viên sẽ cùng tham gia các khâu tổ chức thi, nhất là ở khâu coi thi, chấm thi… Sự tham gia này để các trường ĐH, CĐ chia sẻ trách nhiệm, cùng phối hợp với các sở GD&ĐT chủ trì cụm thi để tổ chức Kỳ thi an toàn, nghiêm túc.

Về hai bài thi tổ hợp KHTN và KHXH cũng đặt ra không ít băn khoăn. Đầu tiên là với hai bài thi tổ hợp thì đây là kiểu bài thi mới đối với học sinh THPT. Điều này sẽ dẫn đến nhiều thí sinh có thể lúng túng, chưa kịp thích ứng với cách thức thực hiện, dẫn đến kết quả có thể không như mong muốn. Về hai bài thi tổ hợp, PGS Văn Như Cương, Hiệu trưởng trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) cũng bày tỏ băn khoăn: Việc Bộ phân ra hai tổ hợp môn KHTN và KHXH là để định hướng ngành nghề. Nhưng trong quy chế thi, thí sinh có thể thi cả hai bài rồi lấy điểm cao hơn làm điểm xét công nhận tốt nghiệp và xét tuyển đại học. Như vậy, học sinh sẽ phải học rất nhiều vì không ai dám chắc điểm bài thi nào sẽ tốt hơn.

Trong quy chế thi THPT quốc gia năm nay cũng nêu rõ về phạm vi kiến thức sẽ nằm trong chương trình lớp 12 THPT. Tuy nhiên, để có thể làm tốt bài thi (một bài thi tự luận và 4 bài thi trắc nghiệm) thì thí sinh cần có sự chuẩn bị tốt không chỉ về kiến thức mà cả kỹ thuật làm bài thi. Thạc sĩ Đặng Ngọc Khương, giáo viên Trường THPT quốc tế Newton Hà Nội cho rằng: Đối với ba môn thi bắt buộc thì học sinh đã làm quen với các hình thức thi. Nhưng với hai môn thi tổ hợp thì thí sinh sẽ có nhiều bỡ ngỡ bước đầu. Mặc dù vậy, từ thời điểm này cho đến kỳ thi, với các đề thi minh họa, đề thi thử nghiệm, giáo viên các trường THPT sẽ giúp học sinh dần làm quen và thực hiện tốt các bài thi này khi học sinh đã nắm vững kiến thức cơ bản của các môn. Điều quan trọng là cả giáo viên và học sinh cần có sự chuẩn bị tốt cả về kiến thức và kỹ năng làm bài thi.

Như vậy, với nhiều điểm mới, để hướng tới một kỳ thi thành công theo các tiêu chí giản tiện, hiệu quả... thì không chỉ Bộ GD&ĐT, các cơ quan chức năng, các nhà trường THPT, giáo viên mà ngay cả học sinh cũng cần có những bước chuẩn bị tích cực để tổ chức và thực hiện tốt kỳ thi này.

Lịch cụ thể của kỳ thi THPT quốc gia năm 2017: Sáng 21-6, các điểm thi tập trung họp cán bộ coi thi, chiều 21-6, làm công tác phổ biến quy chế, lịch thi; ngày 22-6 thí sinh làm bài thi môn Ngữ Văn trong buổi sáng, buổi chiều thi Toán; ngày 23-6, buổi sáng, thí sinh làm bài thi tổ hợp môn KHTN, chiều thí sinh thi môn Ngoại ngữ; ngày 24-6, buổi sáng, thí sinh làm bài thi tổ hợp môn KHXH.

Bài và ảnh: TRẦN MINH ANH