Chủ trương cho TP Hồ Chí Minh được tổ chức kiểm tra, đánh giá công nhận tốt nghiệp THPT là cần thiết. Vì TP Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế của đất nước, có trình độ dân trí cao và các lĩnh vực văn hóa, xã hội đều phát triển vượt bậc so với hầu hết các địa phương khác. Hơn nữa, đây cũng là địa bàn từng đi tiên phong xây dựng thành công khá nhiều mô hình kinh tế, văn hóa, giáo dục, xóa đói giảm nghèo… được cả nước biết đến. Do đó, trao quyền tự chủ cho TP Hồ Chí Minh được tổ chức và công nhận xét tốt nghiệp THPT là “chọn mặt gửi vàng”.

Biết tin TP Hồ Chí Minh được trao quyền tự chủ này, lãnh đạo một số Sở Giáo dục và Đào tạo khác cũng mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo “bật đèn xanh” cho địa phương mình được chủ động tổ chức thi và xét công nhận tốt nghiệp THPT. Vì theo lý giải, kỳ thi này nên để địa phương tự tổ chức, đánh giá để giảm áp lực thi cử cho học sinh, giảm chi phí cho xã hội và cũng phần nào giảm bớt “gánh nặng” cho Bộ Giáo dục và Đào tạo vốn đã dành quá nhiều công sức chỉ đạo kỳ thi THPT trong hàng chục năm qua.

Mong muốn của nhiều địa phương được quyền tự chủ tổ chức, xét công nhận tốt nghiệp THPT là chính đáng. Tuy nhiên, đây là vấn đề mới, nên theo chúng tôi, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phải áp dụng phương án thí điểm này tại TP Hồ Chí Minh ít nhất một năm, sau đó mới có thể đánh giá những ưu điểm, hạn chế, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trước khi triển khai đại trà ra các địa phương khác.

Mấy năm gần đây, nhất là sau khi triển khai Nghị quyết 33 của Trung ương Đảng (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chủ động, tích cực đổi mới nhiều vấn đề liên quan đến công tác tuyển sinh, thi cử, đánh giá chất lượng học sinh, phương pháp dạy và học… được xã hội ghi nhận. Tuy nhiên, bất cứ sự thay đổi nào đến giáo dục và đào tạo cũng cần phải tiến hành rất thận trọng, dựa trên cơ sở khoa học, có căn cứ thực tiễn chín muồi, có lộ trình hợp lý, bước đi thích hợp, có sự thí điểm, áp dụng ở phạm vi, quy mô nhỏ trước khi áp dụng phổ biến trên diện rộng, mới có thể đem lại kết quả khả quan. Ngược lại, nếu đổi mới giáo dục mà nóng vội, chủ quan, chưa có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, chưa tính toán, tiên lượng được những hệ lụy, thì đều khó có thể mang lại kết quả như ý muốn.

Ví như, việc triển khai Thông tư 30 về thay đổi phương pháp đánh giá học sinh tiểu học, tuy mục đích là đúng đắn, tốt đẹp, nhưng do triển khai hơi vội vàng, lại chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho đội ngũ giáo viên, nhất là chưa tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội, nên việc thực hiện thông tư này đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều cả trong dư luận và trong chính đội ngũ những người làm công tác giáo dục. Vì vậy, mới đây, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ráo riết chỉ đạo phải sửa đổi ngay những điểm chưa hợp lý của Thông tư 30 để sang năm học 2016-2017, cả giáo viên và học sinh tiểu học cũng như các bậc phụ huynh có thể yên tâm hơn khi thực hiện thông tư này.

Tựu trung lại, việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đang đặt ra những vấn đề cấp bách và đang được sự trông đợi, kỳ vọng lớn của toàn xã hội. Nhưng không nên vì áp lực của dư luận mà tiến hành đổi mới chủ quan, duy ý chí. Điều mà xã hội mong muốn là ngành giáo dục và đào tạo cần phải chủ động thực hiện đổi mới đến đâu chắc chắn, hiệu quả đến đó. Chỉ có như vậy mới góp phần chấn hưng nền giáo dục nước nhà.

LÃNG XUYÊN