Dù năng khiếu nhiều bạn còn hạn chế nhưng qua đó cho thấy sức lôi cuốn của môn Ngữ văn. Nhưng bây giờ giáo viên ta thán học trò lười học Ngữ văn quá mức. Có em đã học đến lớp 10, 11 mà không viết nổi một câu văn đúng nghĩa, chữ nguệch ngoạc, sai chính tả trầm trọng. Nhiều em còn gọi nữ sĩ Xuân Quỳnh là nhà thơ nam, truyện “Vợ chồng A Phủ” lại có lão Bá Kiến (trong truyện “Chí Phèo”) trong đó (!)… Hay khi hỏi tác phẩm nổi tiếng của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu là bài nào thì nhiều học sinh lại lắc đầu.
Là phụ huynh có con em rơi vào hoàn cảnh đó nên tôi hiểu được nỗi lòng của giáo viên. Tôi tự đặt câu hỏi: “Tại sao bây giờ học sinh lại không thích học môn Ngữ văn?”. Tất nhiên có nhiều nguyên nhân, nhưng theo tôi, trong đó có nguyên nhân của chính giáo viên trực tiếp giảng dạy môn này. Dạy Ngữ văn thực sự là khó, đòi hỏi phải có năng khiếu ngoài kỹ năng sư phạm. Tôi nói câu này vì ngày còn cắp sách đến trường, có giáo viên văn giảng bài nghe thật say mê, đắm đuối như chính bản thân lạc vào khu vườn văn học. Chính vì lẽ này mà tôi và các bạn tôi đều thích học môn Ngữ văn. Ngoài những tác phẩm chính trong sách giáo khoa, giáo viên còn dành chút ít thời gian giới thiệu những tác phẩm hay của nhà văn, nhà thơ khắp năm châu cho chúng tôi tìm đọc. Cái khó là làm sao cho học sinh hiểu được sự cần thiết phải học tốt môn Ngữ văn. Muốn được vậy, chính người giáo viên phải thể hiện bản thân mình thực sự yêu thích môn Ngữ văn, giảng bài phải “có hồn”, có sức lôi cuốn chứ không phải “dạy chay”, dạy cho hoàn thành trách nhiệm.
Nhiều giáo viên chủ yếu dạy cách làm bài để khỏi bị điểm liệt nên thường dạy khô khan, mỗi giờ dạy không có sự sáng tạo, cứ rập khuôn nên học sinh cảm thấy nhàm chán, thậm chí ngáp dài ngáp ngắn mỗi khi đến tiết Ngữ văn. Chẳng hạn như giáo viên dạy Ngữ văn của con tôi, đến giờ lên lớp là cô đọc rỉ rả cho học trò ngồi chép những gì cô đã soạn sẵn trong giáo án. Sau đó, cô buộc các em phải học thuộc lòng để lên trả bài và để kiểm tra, thi học kỳ có điểm cao. Dạy như thế thì học sinh làm sao thưởng thức được vẻ đẹp trong văn học, nói gì đến việc rèn học trò viết được một câu văn cho ra hồn. Nói như thế không có nghĩa là vơ đũa cả nắm, vì cũng có nhiều giáo viên dạy văn rất giỏi, biết lôi cuốn học sinh vào những câu chuyện trong một tác phẩm, biết giới thiệu cho học sinh những tác phẩm kinh điển trong và ngoài nước để học sinh rèn luyện kỹ năng viết văn của mình.
Thiết nghĩ, để học sinh hiểu được giá trị của việc học môn Ngữ văn thì ngay bây giờ, nhà trường và giáo viên cần đổi mới cách dạy, đừng để học sinh học văn chỉ là một “nghĩa vụ bắt buộc”. Rất nên cho học sinh thoải mái tư duy, chứ không rập khuôn như giáo án. Văn học đòi hỏi phải “bay bổng” nên đừng dạy quá khoa học, công thức vì như vậy rất khô, khó có sự đột phá để cho ra đời một bài văn hay.
NGUYỄN HOÀNG DUY