Tác nghiệp đa phương tiện chính là một trong số những yêu cầu mà thời đại đặt ra đối với người làm báo. Do đó, đào tạo các kỹ năng làm báo đa phương tiện cho sinh viên báo chí là công tác đang được chú trọng tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
Nhiều môn học mới về kỹ năng tác nghiệp đa phương tiện
Theo PGS. TS Hà Huy Phượng, Phó trưởng Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, báo chí ứng dụng đa phương tiện là báo chí có sự hội tụ tích hợp nhiều loại hình, sử dụng đa mã ngôn ngữ (chữ viết, hình ảnh tĩnh, hình ảnh động, âm thanh…), tận dụng tối đa các yếu tố kỹ thuật và có tương tác đa chiều.
Hiện nay, do những thay đổi về nhu cầu đọc của công chúng đòi hỏi phương thức sản xuất sản phẩm báo chí cũng phải thay đổi. Do đó, đào tạo tác nghiệp báo chí cũng phải thay đổi từ chương trình đào tạo, các môn học, nhận thức của giảng viên, sinh viên đối với công tác dạy và học.
Sinh viên được tương tác dưới nhiều hình thức tại lớp học.
Ngoài những môn học về lý luận chung, sinh viên các chuyên ngành báo chí đang được đào tạo tất cả các kỹ năng làm nghề qua các môn học như: “Kỹ thuật, công nghệ làm báo hiện đại”, “Các loại hình báo chí hiện đại”, “Tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí”, “Ảnh báo chí”, “Tổ chức sản xuất sản phẩm truyền thông”… Cùng với việc học cách viết tin, bài cơ bản, tại các môn học này, sinh viên được đào tạo sâu về ảnh báo chí, kỹ năng dàn trang, sử dụng các phần mềm dựng phim, làm chương trình phát thanh, kỹ năng sử dụng các phần mềm hỗ trợ khác... Nếu như trước đây, sinh viên chỉ được học cách viết tác phẩm báo chí đơn thuần (chỉ viết), thì bây giờ, mỗi sinh viên đều có thể tự mình làm nên một sản phẩm báo chí trọn vẹn (viết – dàn trang, quay, dựng – in ấn…).
Các môn học được lồng ghép linh hoạt lý thuyết và thực hành. Ngay sau khi lĩnh hội lý thuyết cơ bản, sinh viên được thực hành trên máy tính ngay tại lớp học. Để phục vụ một cách hiệu quả cho các môn học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã đầu tư nhiều phòng học chuyên ngành như: Phòng thực hành báo in, studio dành cho các môn về ảnh, các phòng studio chuyên dụng cho các môn phát thanh – truyền hình…. Đây là những phòng học được trang bị đầy đủ các trang thiết bị hiện đại, chất lượng tốt. Dưới sự hướng dẫn của giảng viên từng môn học, sinh viên được tiếp xúc và trực tiếp sử dụng các thiết bị làm nghề chuyên nghiệp.
Phạm Nguyệt Nga, sinh viên năm 3, lớp Báo in K33 A2, Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, các môn học chuyên ngành về kỹ thuật, công nghệ làm báo hiện đại thường thu hút sinh viên hơn cả bởi tính thực tế của nó. Khi học những môn học này, sinh viên được trực tiếp làm sản phẩm như ở một cơ quan báo chí nên khi đi cộng tác viết bài sẽ không bỡ ngỡ, lạ lẫm.
Kết hợp hoạt động tác nghiệp thực tế
Để những kiến thức, kỹ năng được học trên lớp phát huy tối đa hiệu quả, nhà trường tích cực tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các buổi tác nghiệp thực tế dưới nhiều hình thức thu hút.
Một trong những hoạt động thường niên, được xem là “đặc sản” của sinh viên Khoa Báo chí tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, là các triển lãm ảnh. Tùy theo từng khoảng thời gian, sinh viên tổ chức các triển lãm dưới nhiều chủ đề gần gũi, với những cái tên rất độc đáo như “Ngổn ngang Hà Nội”, “Nhịp đời, nhịp nghề”, “Khoảnh khắc trên đường”… Các bức ảnh được dùng cho triển lãm là ảnh báo chí, do sinh viên thực hiện sau khi được học lý thuyết tại lớp. Giảng viên chuyên ngành sát cánh cùng sinh viên trong các khâu chọn ảnh, biên tập chú thích ảnh, truyền thông về triển lãm tới sinh viên trong và ngoài trường. Các triển lãm ảnh không chỉ thúc đẩy sinh viên chủ động tìm kiếm đề tài, tiến hành thực hiện các tác phẩm ảnh báo chí mà còn là cơ hội tuyệt vời để đánh giá hiệu quả các môn học về ảnh báo chí trên lớp.
Giảng viên cũng thường xuyên tổ chức các buổi đi thực tế tại nhiều nơi như Thanh Hóa, Bắc Giang, Quảng Ninh, Tuyên Quang… Tại mỗi chuyến đi, giảng viên hướng dẫ tỷ mỉ cho sinh viên từ cách tìm kiếm đề tài, khai thác thông tin đến việc viết, chụp, quay sao cho hợp lý, vừa đảm bảo chất lượng bài viết và đạo đức nghề báo khi tác nghiệp.
Các Câu lạc bộ chuyên sâu về nghề báo như Câu lạc bộ Báo chí Điều tra, Báo chí trẻ, Sóng trẻ, S-TV, Câu lạc bộ Đọc báo Quân đội nhân dân… cũng được khuyến khích phát triển tại Học viện. Sinh viên được học hỏi, rèn luyện như một phóng viên khi tham gia các Câu lạc bộ nghiệp vụ này. Các dự án, các buổi sinh hoạt nghiệp vụ nhận được sự hướng dẫn từ những giảng viên và các nhà báo có nhiều kinh nghiệm trong nghề.
PGS.TS Hà Huy Phượng chia sẻ, những đòi hỏi của thời đại yêu cầu công tác đào tạo tại nhà trường phải linh hoạt đổi mới chương trình giảng dạy; nhân lực (đội ngũ giảng viên và sinh viên), và vật lực (phòng học, trang thiết bị hiện đại phục vụ giảng dạy) phải được trang bị chu đáo. Đối với giảng dạy tác nghiệp báo chí ứng dụng đa phương tiện, yếu tố kỹ thuật chiếm đến 2/3 thành công của sản phẩm đầu ra nên giảng viên trước hết phải làm chủ kỹ thuật, sử dụng đa dạng các mã ngôn ngữ, có khả năng làm chủ tương tác đa chiều thì mới hướng dẫn sinh viên thành thạo trong việc học làm báo đa phương tiện.
Bài, ảnh: VŨ DUYÊN