Trong khi đó, việc giữ quy định “điểm sàn” chung sẽ không phát huy được quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các trường đại học trong việc xác định “điểm sàn” phù hợp với điều kiện từng trường và yêu cầu của từng ngành đào tạo cũng như đồng bộ với chính sách chất lượng của trường.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến băn khoăn cho rằng, “điểm sàn” là một trong những hình thức lựa chọn những học sinh có học lực khá trở lên mới có cơ hội vào học đại học, nếu bỏ “điểm sàn” thì chẳng khác nào “mở toang” cánh cửa đại học, tạo điều kiện cho tất cả học sinh đều có thể học đại học nếu có nhu cầu. Điều đó chẳng khác nào “kéo lùi” chất lượng đại học đi xuống!
Thực tế cho thấy, “điểm sàn” là ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào được dùng làm căn cứ để tuyển chọn thí sinh có khả năng, trình độ nhất định mới có thể học tiếp ở bậc đại học. Trên thế giới có hai hình thức tuyển sinh, đó là tiêu chuẩn tuyển sinh tối thiểu (tức là phải đạt đến ngưỡng “điểm sàn”) và “tuyển sinh mở”. Theo một nghiên cứu của Ủy ban Giáo dục và Văn hóa (Nghị viện châu Âu) cho thấy, chỉ có 5/16 quốc gia châu Âu (và 3 nước đối sánh là Nhật Bản, Ô-xtrây-li-a và Hoa Kỳ) thực hiện tuyển sinh mở, còn lại 11/16 nước vẫn duy trì cơ chế tuyển sinh thông qua việc áp dụng mức điểm hoặc tiêu chuẩn tối thiểu. Theo nhận định của các chuyên gia giáo dục có uy tín, khi đặt ra các tiêu chuẩn tuyển sinh tối thiểu, các nước phát triển về giáo dục không chỉ hướng đến việc tuyển chọn, mà còn dùng các tiêu chuẩn tuyển sinh này như một cơ chế tạo thuận lợi việc chuyển trường của sinh viên. Hay nói cách khác, chỉ khi đạt được ngưỡng điểm tối thiểu trong quá trình thi tuyển mới có thể đánh giá được khả năng, triển vọng học tập của các em khi học ở bậc đại học.
Trong điều kiện các trường đại học ở nước ta còn khác xa nhau về quy mô, chất lượng, uy tín đào tạo cũng như cách thức, kinh nghiệm, năng lực quản lý, thì việc dự kiến bỏ “điểm sàn” chung trong tuyển sinh đại học năm 2017 rất cần phải được xem xét kỹ lưỡng, cân nhắc thận trọng ở mọi khía cạnh. Mặc dù Luật Giáo dục đại học đã quy định trường đại học được thực hiện quyền tự chủ, trong đó có quyền tự chủ xác định "điểm sàn", nhưng điều này chỉ phù hợp với những trường, ngành đào tạo có uy tín và tính cạnh tranh cao (chiếm khoảng 30% các trường đại học). Như vậy, còn tới 70% các trường đại học hiện nay vẫn chưa thể hướng tới quyền tự chủ, do đó nếu để các trường này được quyền tự chủ về tuyển sinh bằng cách “mở toang” cánh cửa đại học, thì việc cảnh báo nguy cơ chất lượng đào tạo giảm sút là có cơ sở.
Mới đây, chia sẻ với báo giới về dự định của ngành giáo dục trong năm mới 2017, người đứng đầu ngành giáo dục đã tâm sự rằng, muốn nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo thì ngành phải chú ý lắng nghe dư luận xã hội, tạo niềm tin và sự đồng thuận xã hội đối với những chủ trương đổi mới giáo dục. Mong sao, ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia giáo dục về việc bỏ “điểm sàn” phải có lộ trình phù hợp, rất cần được cơ quan chức năng và những người có trách nhiệm của ngành giáo dục tham khảo trước khi chính thức ban hành quy chế.
LÃNG XUYÊN