Sau quá trình hợp nhất không gian phát triển với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, TP Hồ Chí Minh mới có sự gia tăng nhanh về số lượng cơ sở lưu trú và mức độ đa dạng của các mô hình kinh doanh tạo ra nhu cầu lớn đối với đội ngũ nhân lực có khả năng chuẩn hóa dịch vụ, thích ứng với những biến động của thị trường. Thành phố hiện có hơn 4.800 cơ sở lưu trú, đạt quy mô lớn nhất cả nước với khoảng 106.000 phòng. Ngoài ra, trên địa bàn thành phố có khoảng 240 địa điểm tổ chức hội nghị, hội thảo. Khối lưu trú hiện có khoảng 120.000-125.000 lao động, chiếm tỷ trọng lớn trong lực lượng lao động du lịch thành phố.

Đề án phát triển du lịch TP Hồ Chí Minh xác định du lịch đóng góp 12% GRDP, với mục tiêu đến năm 2030 đón 20 triệu lượt khách quốc tế, 67 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch khoảng 684.000 tỷ đồng (khoảng 2,4 lần quy mô tổng thu năm 2025). Trong tính toán sơ bộ, Sở Du lịch Thành phố khoảng 85% khách quốc tế có sử dụng cơ sở lưu trú du lịch và khoảng 40% khách nội địa có lưu trú qua đêm. Do đó, bài toán nhân lực du lịch đến năm 2030 cả về số lượng, cơ cấu, chất lượng và năng suất lao động.

Nằm ở trung tâm TP Hồ Chí Minh, khách sạn Kim Đô chú trọng chuẩn hóa đội ngũ nhân lực ở tất cả các khâu. 

Bà Võ Ngọc Điệp, Trưởng phòng Quản lý Cơ sở lưu trú du lịch, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết: Người lao động trong ngành dịch vụ lưu trú không chỉ cần vững nghiệp vụ mà còn phải có ngoại ngữ, kỹ năng số, khả năng ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo, kỹ năng giao tiếp, tư duy dịch vụ, khả năng thích ứng… Đến năm 2030, thành phố cần khoảng 197.000-210.000 phòng, kéo theo nhu cầu rất lớn về nhân lực vận hành hệ thống cơ sở lưu trú. Thành phố cần bổ sung bình quân khoảng 17.000-22.000 lao động mỗi năm. Nếu tính thêm nhu cầu thay thế do nghỉ việc, chuyển ngành và biến động lao động, tổng nhu cầu tuyển mới có thể lên tới khoảng 23.000-28.000 người mỗi năm.

Trong bối cảnh khu vực ASEAN đã thiết lập chuẩn chung cho lao động ngành Du lịch qua thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về nghề du lịch (viết tắt là MRA-TP), việc xây dựng hệ thống nguồn nhân lực du lịch - khách sạn có chất lượng cao cho TP Hồ Chí Minh không chỉ đạt chuẩn quốc gia mà còn đáp ứng tốt các yêu cầu khắt khe của chuẩn khu vực và quốc tế. Vì vậy, đào tạo không thể chỉ dừng ở giai đoạn chuẩn bị gia nhập thị trường lao động mà cần trở thành quá trình thường xuyên, liên tục trong suốt hành trình nghề nghiệp.

Một trong những định hướng quan trọng là tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, người lao động, trong đó nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp phải được phản ánh rõ hơn vào chương trình đào tạo. Doanh nghiệp tham gia xác định nhu cầu và chuẩn năng lực; cơ sở đào tạo chủ động đổi mới nội dung và phương thức đào tạo; người lao động chủ động nâng cao kỹ năng; cơ quan quản lý đóng vai trò kết nối, định hướng và tạo điều kiện để các nguồn lực được phát huy hiệu quả.

 Khách sạn Rex Sài Gòn không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ, phục vụ tốt nhất cho du khách.

TP Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm đào tạo lớn nhất cả nước với 56 cơ sở đào tạo du lịch các cấp. Bên cạnh đào tạo chính quy, ngành Du lịch thành phố đồng thời phát triển đào tạo tại doanh nghiệp, đào tạo lại, nâng cao kỹ năng, đào tạo ngắn hạn theo vị trí việc làm và tạo điều kiện để người lao động vừa làm vừa học. Sau sáp nhập, thành phố hướng tới chiến lược phát triển nhân lực theo nhu cầu thị trường và đặc điểm từng không gian du lịch, thay vì một mô hình đào tạo chung.

Tiến sĩ Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế và du lịch đề xuất thành phố cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ tài chính linh hoạt cho người học ngành Du lịch. Trong đó, nghiên cứu hỗ trợ cho người học thông qua cơ chế tích lũy tín chỉ nghề. Việc giải bài toán thiếu hụt nhân lực cả về chất và lượng chính là chìa khóa để du lịch thành phố khẳng định vị thế, biến tiềm năng thành những giá trị kinh tế bền vững cho tương lai.

Hiện nay, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh phối hợp các đối tác triển khai thí điểm chương trình đào tạo quản trị du lịch và khách sạn theo tiêu chuẩn quốc tế. Chương trình hướng tới chuyển giao tri thức, phương pháp và tiêu chuẩn đào tạo của Thụy Sĩ, đồng thời điều chỉnh nội dung, phương thức tổ chức phù hợp nhu cầu người học, điều kiện thực tiễn tại Việt Nam. Việc triển khai theo các cấp độ, kết hợp học trực tuyến với học trực tiếp, chú trọng tình huống thực tế bước đầu hình thành mô hình đào tạo có khả năng kết nối tiêu chuẩn toàn cầu với yêu cầu của thị trường lao động trong nước.

Nhân lực ngành Du lịch TP Hồ Chí Minh ngày càng đòi hỏi cao về năng lực làm việc trong môi trường quốc tế.

Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó giám đốc Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết: Du lịch thành phố đang có quy mô thị trường lớn, không gian phát triển rộng và yêu cầu cạnh tranh ngày càng cao. Đầu tư cho nguồn nhân lực chính là đầu tư cho chất lượng dịch vụ, trải nghiệm của du khách và sức cạnh tranh lâu dài của điểm đến TP Hồ Chí Minh. Bài toán nguồn nhân lực hiện nay không chỉ là có đủ người mà phải có đúng người, đúng năng lực và sẵn sàng cho những yêu cầu mới của ngành. Thành phố phải từng bước hình thành đội ngũ có khả năng dẫn dắt chất lượng dịch vụ, quản trị các mô hình kinh doanh mới, làm chủ công nghệ và đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế.