Cầu thị là tôn trọng sự thật, đặt lợi ích chung trên cái tôi. Biết lắng nghe giúp cán bộ nhận ra giới hạn của mình, tiếp thu trí tuệ từ cơ sở, từ nhân dân, điều chỉnh cách lãnh đạo. Đó là bản lĩnh tự sửa chữa, một yêu cầu của xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

  Quang cảnh Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: qdnd.vn

Thế nhưng nghịch lý đáng lo là khi cán bộ chỉ thích nghe lời khen, coi góp ý là “gây khó”, thậm chí xem ý kiến khác biệt là “chống đối”. Tính cách bảo thủ, gia trưởng khiến thông tin bị sàng lọc theo ý người có quyền. Cấp dưới mà khéo nịnh, khuyết điểm càng dễ bị che khuất. Khi ấy, bệnh thành tích được nuôi dưỡng, tự phê bình và phê bình dễ thành hình thức, dối trá. Một tập thể im lặng chưa chắc đã đồng thuận; có thể người nói thật đang phải tính đến hậu quả.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn:“Phải xem trọng những phê bình và những đề nghị của quần chúng”. Lời dạy ấy của Người đòi hỏi cán bộ tiếp nhận góp ý bằng trách nhiệm, sửa chữa bằng hành động.

Muốn vậy, cán bộ cần biết kiểm chứng thông tin; phải gần dân, hiểu dân, thấy những vướng mắc ngoài báo cáo. Người đứng đầu phải tạo môi trường đối thoại dân chủ, bảo vệ người góp ý ngay thẳng. 

Song, cầu thị không có nghĩa ai nói gì cũng nghe theo. Cần phân biệt góp ý có trách nhiệm với quy chụp, thông tin sai lệch; nhưng không được lấy sự phân biệt ấy làm cớ khước từ điều trái ý. Lắng nghe phải dẫn tới xem xét nhiều chiều, nhận diện đúng sai, lựa chọn giải pháp. Văn hóa cầu thị vì thế phải đi đôi với văn hóa phản biện, điều mà chúng tôi sẽ bàn ở bài sau.