Trong văn hóa Việt Nam, từ lâu nay đã hình thành một nguyên tắc bền chặt: Lời nói gắn với con người, danh dự gắn với trách nhiệm. Ở làng, xã truyền thống hay trong đời sống hiện đại, việc xưng danh không chỉ để phân biệt mà để ràng buộc mình vào những chuẩn mực chung.

 Ảnh minh họa: vneconomy.vn

Trên không gian mạng, với đặc trưng ẩn danh và tốc độ lan truyền tức thì đã làm đứt gãy mối liên hệ ấy. Khi không cần phải chịu trách nhiệm, nhiều người sẵn sàng tung tin giả, buông lời công kích, xúc phạm nhân phẩm, thậm chí chống phá lợi ích quốc gia... Đó là biểu hiện rõ ràng của sự xuống cấp trong văn hóa ứng xử.

Chỉ thị 57, với yêu cầu xây dựng hệ thống định danh và xác thực điện tử thống nhất, xử lý triệt để sim rác, tài khoản ảo... là một nỗ lực khôi phục lại trật tự đạo lý trên không gian mạng. Khi mỗi phát ngôn không còn vô chủ thì không gian số sẽ không còn là “vùng xám” của trách nhiệm.

Một môi trường với thông tin đúng được bảo vệ, thông tin xấu độc bị loại trừ, nơi cái đẹp, cái tử tế lan tỏa thì ở đó, đạo đức không còn là lời kêu gọi chung chung mà được nâng đỡ bằng thể chế, công nghệ và kỷ cương. Để Chỉ thị 57 đi vào cuộc sống, điều quan trọng là biện pháp triển khai phải minh bạch, tôn trọng quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân. Khi người dân hiểu rằng định danh không phải để giám sát mà để bảo vệ sự tử tế và công bằng thì chuẩn mực văn hóa số sẽ được hình thành một cách tự giác, bền vững.