Việc 16 khu phố ở thành phố Biên Hòa (Đồng Nai) bị tước danh hiệu Khu phố Văn hóa gây xôn xao dư luận địa phương. Rằng, ở một thành phố cấp tỉnh, nếu cứ “trảm” hàng loạt như vậy thì rồi lấy đâu ra khu phố để mà xây dựng danh hiệu Văn hóa? Rằng, nhiều khu phố bị “trảm” như vậy chứng tỏ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” của thành phố này đang xẹp đi...

Nhưng nói vậy mà không phải vậy!

Bản chất của vấn đề nằm ở chỗ, thành phố Biên Hòa đang nỗ lực bằng nhiều hình thức, biện pháp để nâng tầm danh hiệu Khu phố Văn hóa, coi đó là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá hiệu quả thực hiện Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", đặc biệt là hiệu quả thực chất của việc "làm theo". Biên Hòa là thành phố phát triển công nghiệp vào loại mạnh hàng đầu cả nước, lượng người nhập cư đông, nhất là số lượng công nhân làm việc tại các khu công nghiệp. Chính sự biến đổi tình hình dân cư và các yếu tố kinh tế - văn hóa - xã hội - an ninh trên địa bàn, nên lãnh đạo thành phố chủ trương điều chỉnh, bổ sung các tiêu chí đánh giá chuẩn văn hóa của các khu phố cho phù hợp với yêu cầu quản lý, phát triển. Khi khu phố không đạt một trong các tiêu chí đề ra, sẽ không được công nhận hoặc bị tước danh hiệu.

Thực ra, việc tước danh hiệu Khu phố Văn hóa không phải chỉ có ở Biên Hòa. Một số quận ở Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua cũng có trường hợp tương tự nhưng với số lượng ít. Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, quận nào mạnh tay tước danh hiệu Khu phố Văn hóa là một quyết định dũng cảm.

Và như thế, cũng có thể coi, việc tước danh hiệu Khu phố Văn hóa đối với 16 khu phố của Ủy ban MTTQ thành phố Biên Hòa là một quyết định thực sự dũng cảm, chấp nhận không chạy theo thành tích để đạt được cái quan trọng hơn rất nhiều, đó là giá trị thực của danh hiệu. Tước danh hiệu cũng chính là quá trình xây dựng giá trị cho danh hiệu, nâng tầm danh hiệu, làm cho người dân ý thức sâu sắc tầm quan trọng của danh hiệu Văn hóa, từ gia đình tới khu phố và cao hơn nữa. Nhờ sự dũng cảm ấy nên hiệu quả của phong trào thi đua giữa các khu phố ở thành phố Biên Hòa đã được nâng lên rõ nét. Trong lúc 16 khu phố bị tước danh hiệu thì 11 khu phố khác đã vươn lên đạt danh hiệu Khu phố Văn hóa.

Thời gian qua, báo chí đã phản ánh, việc công nhận danh hiệu, cấp bằng chứng nhận danh hiệu Gia đình Văn hóa, Khu phố Văn hóa, Làng (ấp) Văn hóa… ở nhiều địa phương có biểu hiện làm qua loa đại khái, coi nhẹ tiêu chí, chạy theo thành tích “ảo”, thì việc làm của thành phố Biên Hòa gợi lên nhiều suy nghĩ.

Việc công nhận, cấp bằng chứng nhận các danh hiệu văn hóa phải được tiến hành bằng thái độ văn hóa đúng mực, đúng chuẩn.

Và như thế, sự dũng cảm ấy là một cử chỉ văn hóa, xác lập nên một giá trị văn hóa mà cái lõi của nó là sự trung thực. Việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ ở địa phương rất cần sự trung thực ấy.

PHAN TÙNG SƠN