Mô hình làng thanh niên “2 không, 2 có” được Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Gia Lai triển khai với mục tiêu “2 không”: Không có thanh niên thất nghiệp; không để xảy ra trọng án, tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh niên. “2 có”: Có đội, nhóm thanh niên giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; có mô hình thanh niên phát triển kinh tế. Mô hình này thể hiện cách làm sáng tạo của tuổi trẻ trong thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Gia Lai về xây dựng làng nông thôn mới trong đồng bào DTTS. Mô hình được khởi phát từ đòi hỏi của thực tiễn, một bộ phận thanh niên DTTS không mặn mà với văn hóa truyền thống, có xu hướng rời quê hương đi làm ăn xa ở các tỉnh, thành phố phía Nam. Khi cuộc sống nơi đất khách quê người không được như mong đợi, nhiều thanh niên trở về quê và rơi vào cảnh thiếu việc làm, rơi vào tình trạng chán nản, rượu chè, nợ nần... làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Thực tế sau hai năm triển khai thực hiện, mô hình làng "2 không, 2 có" đã làm thay đổi nhận thức của thanh niên nông thôn vùng đồng bào DTTS trong việc chấp hành pháp luật cũng như nâng cao ý thức, trách nhiệm trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Thành công của mô hình là giải quyết được vấn đề tư vấn hướng nghiệp, đào tạo nghề, chuyển giao khoa học công nghệ, hỗ trợ xây dựng các mô hình phát triển kinh tế, tạo việc làm cho hàng nghìn thanh niên trong thời gian qua.

Làng thanh niên "2 không, 2 có".  Ảnh: baogialai.com.vn

Trước sự bùng phát của dịch Covid-19, hàng nghìn thanh niên từ TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam trở về Gia Lai. Trong số đó, có người mang theo cả mầm bệnh về các thôn làng. Lúc này, làng thanh niên “2 không, 2 có” trở thành “pháo đài” phòng, chống dịch Covid-19 ở vùng DTTS. Theo đó, 128 đội thanh niên tình nguyện phản ứng nhanh với hơn 1.300 đoàn viên, thanh niên tham gia tuyên truyền phòng, chống dịch Covid-19. Lực lượng này cùng với các thành viên tổ Covid-19 cộng đồng, già làng, trưởng thôn đã kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để nhắc nhở người dân thực hiện nghiêm các quy định phòng, chống dịch....

Có thể nói, mô hình làng thanh niên “2 không, 2 có” bước đầu đạt kết quả khả quan, đáng mừng. Tuy nhiên vẫn còn những khó khăn nhất định, bởi nguồn kinh phí để duy trì hoạt động hạn hẹp, việc vận động nguồn lực để triển khai các hoạt động còn nhiều bất cập. Mặt khác, số thanh niên là con em đồng bào DTTS chủ yếu làm việc theo thời vụ, chưa có việc làm ổn định, nên việc tham gia các hoạt động của làng để gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc còn hạn chế...

Để thực hiện tốt các tiêu chí của mô hình làng thanh niên "2 không, 2 có", trước hết, phải thay đổi căn bản nếp nghĩ, nâng cao nhận thức cho đoàn viên, thanh niên DTTS có tinh thần dám nghĩ, dám làm. Tổ chức đoàn các cấp cần mở các lớp tập huấn về kỹ năng, phương pháp nghiệp vụ tập hợp, đoàn kết thanh niên DTTS cho cán bộ hội; tăng cường gặp gỡ, động viên, vận động các già làng, trưởng thôn, người có uy tín ở địa phương cùng tuyên truyền để góp phần tập hợp, phát huy tinh thần trách nhiệm của thanh niên đồng bào DTTS trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Bên cạnh đó, các tổ chức, đoàn thể đẩy mạnh công tác định hướng thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp, phát triển kinh tế bền vững ngay tại địa phương...Muốn vậy, nhất thiết phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân để nuôi dưỡng, chăm sóc cho mô hình này ngày một tốt tươi.

NGUYỄN ANH SƠN