Di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh mang đến cơ hội phát triển du lịch, thu hút đầu tư, cải thiện sinh kế cho người dân, nhưng cũng kéo theo sức ép ngày càng lớn bởi quá trình đô thị hóa, xây dựng hạ tầng và khai thác dịch vụ. Một công trình xây dựng trái phép, một phần đất bị lấn chiếm hay một hạng mục cơi nới... sẽ phá vỡ tính toàn vẹn của không gian di sản. Khi những hành vi ấy không được giải quyết triệt để, cái mất đi không chỉ là cảnh quan mà còn là uy tín và trách nhiệm của quốc gia đối với cộng đồng quốc tế.

Một góc di sản Tràng An. Ảnh: thanhnien.vn

Việc UNESCO từng tước danh hiệu Di sản thế giới ở một số nước là bài học đắt giá với bất cứ quốc gia nào nếu không biết xử lý hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. 

Thời gian qua, Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO đánh giá cao về công tác bảo tồn gắn với phát triển bền vững. Tuy nhiên, những vụ việc vi phạm gần đây cho thấy nguy cơ tác động xấu đối với Tràng An vẫn hiện hữu. Sự vi phạm này phải được xử lý dứt điểm không chỉ bằng chế tài pháp luật, mà cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm hơn nữa cho cộng đồng địa phương. Điều này cũng phù hợp với tinh thần khuyến nghị của UNESCO về vai trò cốt lõi của cộng đồng địa phương trong việc thực hiện các công ước bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên. Sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định để duy trì sức sống lâu bền cho các giá trị di sản.