Vừa rồi, một nhóm học sinh đăng lên mạng xã hội hình ảnh những chiếc điện thoại cá nhân, xếp thành vòng tròn; màn hình điện thoại hiện lời giải các bài tập về nhà được trí tuệ nhân tạo (AI) làm theo yêu cầu.
Công nghệ thông tin bùng nổ, chuyện học sinh các cấp học "nhường bút" cho AI làm bài tập biến thành thói quen, sự lệ thuộc xấu. Nhiệm vụ quan trọng nhất của học sinh là học tập. Nếu các em sử dụng AI không kiểm soát sẽ có tác động tiêu cực đến tương lai của các em bởi sẽ hình thành thói quen lười biếng, tâm lý dựa dẫm, ỷ lại, tiến tới nô lệ cho AI. Khi xã hội nô lệ cho AI thì thật giả khó lường, tư duy ngày càng đơn giản, nhạt nhẽo, méo mó.
 |
| Ảnh minh họa: tuoitre.vn |
Trước những ảnh hưởng tiêu cực, nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai các biện pháp giảm thiểu sự tác động tiêu cực của AI và công nghệ thông tin để xây dựng ý thức, thói quen tự học tập, tự rèn luyện của học sinh. Khi đó, những bài tập các môn học sẽ được chính các em giải quyết bằng năng lực, kiến thức của chính mình.
Câu chuyện lúc này là cả nhà trường và mỗi gia đình cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp để các em học sinh không hình thói quen xấu khi lệ thuộc vào AI. Nhà trường cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục để học sinh hiểu về tác hại của việc lệ thuộc AI trong học tập đối với tương lai của học sinh; hướng dẫn cách sử dụng AI đúng cách và xây dựng quy định giới hạn sử dụng AI trong học tập. Về phía gia đình, phụ huynh cần quan tâm đến việc học tập của các con; tích cực động viên con em tự học, tự rèn và hướng dẫn con em cách sử dụng AI đúng cách trong học tập; phối hợp với giáo viên để sớm nhận ra và điều chỉnh biểu hiện lệ thuộc AI quá mức của các em.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng to lớn trong học tập, lao động và quản lý. Nhưng khi con người quá lệ thuộc vào những câu trả lời có sẵn, ngại tự phân tích, kiểm chứng và phán đoán, công cụ hỗ trợ có thể trở thành lực cản đối với tư duy độc lập. Đáng lo ngại hơn, sự lệ thuộc ấy có thể âm thầm bào mòn năng lực tự học, bản lĩnh nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm. Nhận diện đúng nguy cơ để làm chủ AI là yêu cầu cấp thiết hiện nay.