Không thể quy mọi nguyên nhân cho các cơ sở giáo dục, bởi thị trường lao động chịu tác động của nhiều yếu tố, từ cơ cấu ngành nghề, nhu cầu tuyển dụng đến sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Tuy nhiên, thực trạng trên cũng chỉ ra một “điểm nghẽn”: Không ít cơ sở giáo dục vẫn đào tạo chủ yếu theo những gì mình có, chưa thật sự bám sát những gì thị trường cần. Quá trình đào tạo còn nặng về kiến thức, điểm số và thành tích, chưa coi trọng đúng mức kỹ năng nghề nghiệp và năng lực thực hành.

Người lao động chờ làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Ảnh: baotintuc.vn

Hệ quả là doanh nghiệp có nhu cầu nhưng khó tuyển được lao động phù hợp; người được tuyển dụng vẫn phải đào tạo lại, làm tăng thời gian và chi phí. Trong khi đó, nhiều thanh niên không tìm được việc làm đúng chuyên ngành vì kỹ năng và năng lực thực tế chưa đáp ứng yêu cầu.

Chất lượng đào tạo quyết định trực tiếp chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động. Vì vậy, chuyển mạnh từ coi trọng bằng cấp sang chú trọng kỹ năng nghề, năng lực thực hành, khả năng thích ứng và hiệu quả công việc là yêu cầu cấp thiết, không thể triển khai chậm trễ hoặc nửa vời. Đây là điều kiện để thu hẹp khoảng cách cung-cầu lao động, đồng thời tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, giúp nền kinh tế tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.