Sau phần nghe báo cáo trung tâm và các ý kiến thảo luận, hội nghị rất mong được lĩnh hội chỉ đạo của đại biểu cấp trên để sớm tháo gỡ một số vướng mắc trong công tác phối hợp, tổ chức thực hiện và định hướng phương hướng thời gian tới. Thế nhưng, sự chờ đợi ấy bỗng trở thành công cốc vì bài phát biểu chỉ đạo của cấp trên quá dài, chủ yếu nhắc lại nội dung trong báo cáo tổng kết. Những ý thoát ly được văn bản lại quá chung chung, chưa sát, đúng với đặc điểm tình hình thực tế.

Câu chuyện phát biểu chỉ đạo “mênh mông trời đất” như của đồng chí cán bộ nêu trên cũng là thực trạng tồn tại từ nhiều năm nay ở đội ngũ cán bộ nhiều cấp. Không ít cán bộ lãnh đạo vì bận công việc nên thường giao cho cấp dưới chuẩn bị bài phát biểu. Bản thân cũng không có thời gian, không dành tâm huyết nghiên cứu, nắm chắc tình hình cơ sở nên khi chỉ đạo thì nội dung phương phưởng kiểu “chỉ tay 5 ngón”... Đặc biệt, một số cán bộ chủ trì, chủ chốt đi đến đâu, dự hội nghị nào dù to hay nhỏ cũng "rất thích" chỉ đạo, nhưng vì chưa hiểu cơ sở đang cần gì, thiếu gì nên nội dung chỉ đạo không thể thuyết phục, chưa chỉ ra được cái cơ sở cần, điều cấp dưới mong... Bởi thế mới có chuyện, ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo tại hội nghị tổng kết năm nay nhưng vẫn sử dụng được cho năm sau; chỉ đạo ở hội nghị của ngành này, địa phương này cũng có thể áp dụng được cho ngành khác, địa phương khác...

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu rất cao với đội ngũ cán bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động thực tiễn. Theo Người: “Cố nhiên, không phải cứ ngồi trong phòng giấy mà viết kế hoạch, ra mệnh lệnh”. Đặc biệt, Người phê phán cách chỉ đạo thiếu cơ sở, chỉ đạo cho có, chỉ đạo nhiều nhưng hiệu quả không cao... Những chỉ dạy quý báu đó đến nay vẫn còn nguyên tính thời sự và giá trị sâu sắc cả về mặt lý luận và thực tiễn. Nếu hội nghị nào, cuộc họp nào lãnh đạo cũng chỉ đạo phương phưởng, hẳn nhiên sẽ gây khó cho cơ sở trong công tác quán triệt, triển khai thực hiện, hiệu quả công việc không cao; còn cấp dưới sẽ mất niềm tin, lãnh đạo mất uy tín. Hơn thế, việc “lạm dụng” chỉ đạo không những là biểu hiện của lạm quyền mà còn phản ánh sự yếu kém về năng lực lãnh đạo của chính cán bộ đó.

 Tranh minh họa: Báo Điện tử Đảng Cộng sản

Cán bộ lãnh đạo là người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương nên công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển của cơ quan, đơn vị, địa phương. Mặt khác, việc xây dựng đường lối lãnh đạo đúng đắn, hoạch định chiến lược phát triển, nội dung chỉ đạo đúng, trúng không chỉ khẳng định năng lực lãnh đạo của người đứng đầu mà còn thể hiện sự hiểu biết về ngành, lĩnh vực và địa phương mình đang phụ trách. Từ chuyện chỉ đạo chung chung, phương phưởng, ai cũng nghĩ vô hại, nhưng đặt ra yêu cầu cần chỉnh sửa ngay lề lối làm việc, tác phong công tác của cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì, chủ chốt các cấp.

Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo công tác, cán bộ chủ trì, chủ chốt cần lựa chọn hội nghị nào nên về dự, nơi nào cần phát biểu chỉ đạo. Cùng với đó, nội dung phát biểu phải nói đúng, trúng vấn đề cơ sở đang cần, cấp dưới chưa biết, hoặc khơi gợi, giúp cấp dưới cách thức, hướng đi nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nảy sinh từ thực tiễn. Có vậy thì cấp dưới mới nghe, mới cần, mới tin và trân quý sự chỉ đạo.

Muốn làm được như thế, cán bộ lãnh đạo nhất thiết phải là những người sâu sát, gần gũi với cơ sở; kiểm tra phải thực chất để nắm rõ, hiểu sâu từng thế mạnh, từng điểm yếu, điểm nghẽn mà cơ sở đang vướng mắc để có những vạch định sát, đúng, chỉ đạo sát sao, kịp thời. Bên cạnh đó, cán bộ chủ trì, chủ chốt phải không ngừng học tập, trau dồi kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực lãnh đạo, thực sự là những “chuyên gia” hàng đầu trong ngành, lĩnh vực mình phụ trách. Có như vậy, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cán bộ mới đi vào thực chất, hiệu quả.

MINH MẠNH