Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cho rằng, Việt Nam đã có những lĩnh vực văn hóa phát triển mạnh nhưng chưa hình thành được các ngành công nghiệp chuyên sâu, có khả năng khai thác hiệu quả giá trị sáng tạo.

Dẫn số liệu năm 2025, đại biểu cho biết game Việt đạt 4,9 tỷ lượt tải, đứng thứ hai thế giới; doanh thu phòng vé tại Việt Nam gần 5.600 tỷ đồng, trong đó phim Việt dẫn đầu thị trường. Âm nhạc trong nước cũng ghi nhận nhiều chương trình biểu diễn thu hút lượng khán giả đủ lấp đầy các sân vận động. Tuy nhiên, những kết quả này chưa chuyển hóa tương xứng thành giá trị kinh tế, bởi 95% lượt tải game ở nước ngoài; tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ gần như đóng băng; vi phạm bản quyền trực tuyến đã thành rủi ro thương mại với đối tác. “Nói cách khác, chúng ta có người sáng tạo, có khán giả, nhưng thiếu cái lõi biến sáng tạo thành tài sản: Bản quyền, tài chính cho sản phẩm trí tuệ và kênh phân phối", đại biểu nói.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên làm việc sáng 10-11 của Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Đại biểu cũng thẳng thắn cho rằng, việc thiết kế chính sách cho cả 10 nhóm ngành công nghiệp văn hóa như dự thảo luật có nguy cơ khiến chính sách và nguồn lực bị phân tán. Từ thực tế này, đại biểu đề xuất trước mắt tập trung phát triển ba mũi nhọn gồm trò chơi điện tử và nội dung số; điện ảnh, phim truyền hình; âm nhạc, biểu diễn và công nghiệp sự kiện.

Theo đại biểu, Việt Nam đang có những lợi thế ít nước có: Đội ngũ làm game đã chinh phục hàng tỷ người dùng; một thị trường trẻ hơn 100 triệu dân, nơi phim Việt đã thắng trên sân nhà; một kho di sản đầy bản sắc của 54 dân tộc anh em; hàng triệu người Việt Nam ở nước ngoài là thị trường đầu tiên ở nước ngoài. Điều quan trọng của dự thảo luật là kết nối các lợi thế thành chuỗi giá trị, trong đó công nghệ Việt kể những câu chuyện Việt, tạo ra sản phẩm Việt và đưa giá trị văn hóa Việt ra thế giới.

Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) phát biểu thảo luận. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) nhấn mạnh, phát triển công nghiệp văn hóa phải làm cho người dân được hưởng thụ văn hóa tốt hơn, nhất là ở vùng khó khăn. Theo đó, muốn văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, phải nhận diện đúng nguồn lực và có cơ chế biến giá trị sáng tạo thành tài sản kinh tế. Cùng với đó, chính sách phải tạo động lực tăng trưởng có trọng tâm, hiệu quả và phù hợp cam kết quốc tế.

Theo đại biểu, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam yêu cầu phát triển “có trọng tâm, trọng điểm” các ngành có lợi thế cạnh tranh. Trong khi đó, dự thảo luật liệt kê mười nhóm ngành ngang nhau và mở ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho sản phẩm có bản sắc thuộc bất kỳ ngành nào. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị giao Chính phủ xác định ngành ưu tiên theo từng giai đoạn, trên cơ sở danh mục trọng tâm của Nghị quyết 80; bổ sung ưu đãi thuế cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.