Tán thành sự cần thiết xây dựng luật, đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) đánh giá, dự án luật có ý nghĩa quan trọng đối với việc điều hành chính sách tiền tệ, bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, phòng, chống rửa tiền và phát triển thị trường tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ.

Đóng góp ý kiến đối với dự thảo luật, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị cần có nguyên tắc và tiêu chí cơ bản để xác định các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam.

Đối với nội dung ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp, đại biểu Lê Văn Thế thống nhất với việc bổ sung hoạt động này cho ngân hàng thương mại, bởi nếu được thiết kế tốt, đây có thể là một giải pháp chuyên nghiệp hơn trong quản lý tài sản bảo đảm và góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, cần chú trọng kiểm soát xung đột lợi ích trong vấn đề này. Đại biểu Lê Văn Thế dẫn chứng, nếu một ngân hàng vừa là bên cấp tín dụng cho doanh nghiệp, vừa quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu, đồng thời lại có thể tham gia các khâu phân phối, thanh toán hoặc cung cấp dịch vụ khác cho đợt phát hành, thì xung đột lợi ích có thể phát sinh rất rõ. Đó là khi doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, lợi ích thu hồi khoản nợ của ngân hàng có thể không hoàn toàn đồng nhất với lợi ích của các trái chủ. Vì vậy, theo đại biểu, điểm quan trọng nhất là phải thiết kế cơ chế để ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này một cách độc lập, minh bạch và không lạm dụng vị thế của mình.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Bên cạnh đó, đại biểu Lê Văn Thế cũng nêu thực trạng bán hàng hóa, dịch vụ chính nhưng đi kèm điều kiện khách hàng phải mua thêm hàng hóa, dịch vụ phụ. Trong lĩnh vực ngân hàng, nếu không kiểm soát tốt, có thể phát sinh việc gắn cấp tín dụng, giải ngân, gia hạn hoặc cơ cấu khoản vay với yêu cầu khách hàng phải mua hoặc cam kết mua trái phiếu doanh nghiệp hay sản phẩm đầu tư khác. Vì vậy, đây là ranh giới cần phải được quy định rõ để bảo vệ khách hàng và bảo đảm cạnh tranh lành mạnh trên thị trường tài chính.

Vì vậy, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước khi quy định chi tiết cần đặc biệt quan tâm đến ngăn chặn việc sử dụng quan hệ tín dụng để ép buộc hoặc tạo sức ép, ra các điều kiện để khách hàng mua sản phẩm đầu tư. Đồng thời đề xuất 2 nguyên tắc trong việc xây dựng dự thảo luật này là: Mở rộng thẩm quyền phải đi cùng giới hạn pháp lý, dữ liệu và trách nhiệm giải trình; mở rộng hoạt động ngân hàng phải đi cùng kiểm soát xung đột lợi ích và bảo vệ nhà đầu tư.

 Đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) phát biểu. Ảnh: TRỌNG HẢI

Trong khi đó, đại biểu Lê Thị Thúy Sen (đoàn Hưng Yên) nhấn mạnh, việc quy định các trường hợp được sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam liên quan đến chủ quyền tiền tệ quốc gia và chống đô la hóa nền kinh tế.

Đại biểu Lê Thị Thúy Sen đồng tình với quy định trong dự thảo luật, tuy nhiên, để đảm bảo tính ổn định của hệ thống pháp luật, đại biểu Lê Thị Thúy Sen đề nghị luật nên được thiết kế theo hướng giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định những trường hợp sử dụng ngoại tệ. Điều này vẫn đảm bảo đúng các quy định về chủ trương và tạo điều kiện để phản ứng linh hoạt với những yếu tố biến động như mục tiêu thương mại, kinh tế, điều hành, cam kết quốc tế và thực tiễn phát sinh. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước khi quy định điều này cũng sẽ chịu sự giám sát của các cơ quan chức năng trên nguyên tắc bảo đảm chủ quyền tiền tệ quốc gia, lợi ích quốc gia dân tộc.