Báo cáo của Ban Tuyên giáo Trung ương tại cuộc làm việc cho thấy, thời gian qua, yêu cầu phát huy nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển đất nước được Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm quan tâm, chỉ đạo ngày càng cụ thể, quyết liệt.

Văn hóa được xác định không chỉ là nền tảng, mục tiêu của phát triển, mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết phát biểu chỉ đạo buổi làm việc.

Kết luận cuộc làm việc, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ “phát triển văn hóa” sang “phát triển bằng văn hóa”; đóng góp của văn hóa phải được tính bằng chỉ tiêu, lộ trình, kế hoạch và sản phẩm. Tăng trưởng hai con số không thể chỉ dựa vào mở rộng đầu tư và các động lực truyền thống, mà phải có những động lực mới có hàm lượng tri thức, sáng tạo và giá trị gia tăng cao. Văn hóa không đứng bên cạnh, không đi sau tăng trưởng, mà là nhân tố trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ, việc làm, thu nhập, thị trường, thương hiệu, sức hút đầu tư và sức mạnh mềm quốc gia.

Vấn đề đặt ra hiện nay không phải là ban hành thêm, mà là tổ chức thực hiện, chuyển từ “ban hành” sang “làm”, từ đo đầu vào sang đo đầu ra, từ quản lý bằng kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu. Việc lượng hóa không phải là thương mại hóa văn hóa bằng mọi giá; bản sắc dân tộc là gốc, định hướng xã hội chủ nghĩa là bất biến, đời sống tinh thần của nhân dân và con người Việt Nam là mục tiêu cao nhất.

Đánh giá kết quả bước đầu là thực, nhưng khoảng cách với mục tiêu còn rất lớn, theo đồng chí Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, 6 nhóm điểm nghẽn về nhận thức và thể chế, dữ liệu, chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm, thị trường và chuỗi giá trị, nhân lực và công nghệ, tổ chức thực hiện là những vấn đề thực tế. Trong đó, điểm nghẽn về dữ liệu là điểm nghẽn nền tảng. Công nghiệp văn hóa hiện tăng 7-8%/năm, thấp hơn mục tiêu tăng trưởng chung 10%; nếu giữ tốc độ này, tỷ trọng công nghiệp văn hóa trong GDP sẽ giảm, thay vì tăng lên 7%. Tính toán sơ bộ cho thấy, để đạt 7% GDP vào năm 2030, công nghiệp văn hóa phải tăng khoảng 17-18%/năm, gấp hơn hai lần tốc độ hiện nay.

Xác định xây dựng hệ thống đo lường quốc gia về đóng góp của văn hóa là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đồng chí Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính hoàn thiện, trình ban hành trong quý IV-2026 Bộ chỉ tiêu thống kê về đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa và Bộ chỉ số văn hóa quốc gia. Hai bộ chỉ số phải liên thông, dùng chung dữ liệu gốc, thống nhất khái niệm, phạm vi ngành, phương pháp tính, nguồn dữ liệu và trách nhiệm thu thập, thẩm định, công bố; phân định rõ đóng góp trực tiếp, gián tiếp và tác động lan tỏa.

Quang cảnh cuộc làm việc.

Đồng chí Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng Kế hoạch phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030 trên cơ sở 3 kịch bản đã có; giao chỉ tiêu từng năm cho từng lĩnh vực trọng tâm về doanh thu, giá trị gia tăng, việc làm, xuất khẩu; xác định sản phẩm chủ lực, thị trường mục tiêu, doanh nghiệp đầu tàu và điều kiện bảo đảm. Đồng thời, đề xuất danh mục, tiêu chí và lộ trình công nhận 5-10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa trong năm 2027; đưa các chỉ tiêu công nghiệp văn hóa vào hệ thống chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của Chính phủ và các địa phương từ kế hoạch năm 2027.

Về tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đồng chí Trịnh Văn Quyết đề nghị Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo tiếp tục hoàn thiện pháp luật về công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, sở hữu trí tuệ, hợp tác công tư và huy động nguồn lực xã hội trong lĩnh vực văn hóa; giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 28/2026/QH16 và Chương trình mục tiêu quốc gia theo kết quả đầu ra, không chỉ theo tiến độ giải ngân. Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo bảo đảm bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước cho văn hóa và tăng dần; sử dụng 50.000 tỷ đồng của Chương trình mục tiêu quốc gia theo nguyên tắc gắn với sản phẩm, kết quả và khả năng tạo giá trị gia tăng, không dàn trải; đổi mới phân bổ nguồn lực theo đặt hàng, khoán chi, đầu ra, ưu tiên các lĩnh vực có khả năng huy động vốn xã hội và mở rộng thị trường.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết kiến nghị Ban Chỉ đạo Trung ương cho chủ trương lựa chọn một số địa phương, lĩnh vực để thí điểm cơ chế đưa tài nguyên văn hóa thành nguồn lực trực tiếp cho tăng trưởng, như kinh tế di sản, kinh tế lễ hội, đô thị sáng tạo, kinh tế đêm, không gian sáng tạo và sản phẩm văn hóa số. Các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia đi đầu đổi mới phương thức, khai thác giá trị nội dung trên các nền tảng, quảng bá sản phẩm, điểm đến, thương hiệu văn hóa Việt Nam; xây dựng chỉ số đánh giá tác động của truyền thông đối với quảng bá văn hóa và phát triển thị trường, cung cấp dữ liệu cho hệ thống đo lường.

TTXVN