Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công". Theo Người, công tác dân vận phải được tiến hành bằng nhiều hình thức, phương pháp phù hợp; phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; cán bộ phải thật sự trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân.

Khắc ghi lời dạy của Bác, trong suốt tiến trình cách mạng, từ kháng chiến giải phóng dân tộc đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công tác dân vận là một nội dung quan trọng của công tác Đảng, công tác chính trị trong QĐND Việt Nam. Trong hệ thống các hình thức tiến hành công tác dân vận của Quân đội, hành quân dã ngoại làm công tác dân vận là hình thức sinh động, trực tiếp và hiệu quả. Giai đoạn 2021-2025, hoạt động hành quân dã ngoại làm công tác dân vận đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện; góp phần quan trọng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, hiệu lực quản lý của chính quyền cơ sở; củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội. Toàn quân đã huy động hơn 1,77 triệu ngày công giúp nhân dân lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xã hội; làm mới và tu sửa hơn 9.800km đường giao thông nông thôn; nạo vét hơn 5.200km kênh mương nội đồng; tu sửa 2.274 nghĩa trang liệt sĩ và 1.662 công trình ghi công liệt sĩ. Các đơn vị đã xây dựng, trao tặng 9.898 "nhà đồng đội", 27.335 "nhà đại đoàn kết", xóa 15.058 "nhà tạm, nhà dột nát" tặng các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn... Những kết quả đó đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân, khẳng định hình ảnh cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ, bộ đội của dân, bộ đội trong lòng nhân dân.

Bộ đội Sư đoàn 968 (Quân khu 4) giúp các địa phương tỉnh Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa bão. Ảnh: qdnd.vn

Bước vào giai đoạn mới, tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen. Đồng thời, yêu cầu xây dựng QĐND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; củng cố và phát huy "thế trận lòng dân" trở thành nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài. 

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nhấn mạnh quan điểm dân là gốc, là trung tâm, là mục tiêu, là động lực của sự phát triển; dân là chủ, dân làm chủ; yêu cầu tăng cường công tác dân vận, thắt chặt và làm sâu sắc hơn mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng. Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng của khối liên minh giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Do vậy, để nâng cao chất lượng hành quân dã ngoại làm công tác dân vận của QĐND Việt Nam và lực lượng dân quân tự vệ trong tình hình mới, các cơ quan, đơn vị toàn quân cần phải thường xuyên quán triệt, nâng cao nhận thức của cấp ủy, chỉ huy các cấp về vị trí, vai trò của công tác dân vận nói chung, hoạt động hành quân dã ngoại làm công tác dân vận nói riêng; xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên của Quân đội và lực lượng dân quân tự vệ.

Việc tổ chức hành quân dã ngoại làm công tác dân vận phải bám sát đặc điểm tình hình địa bàn, nhu cầu chính đáng của nhân dân và nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh của địa phương; bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức, dàn trải. Đối với các đơn vị đóng quân trên địa bàn biên giới, biển, đảo và địa bàn chiến lược cần tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; phối hợp với các lực lượng giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia.

Đối với các học viện, nhà trường trong Quân đội cần kết hợp hoạt động thực tế, thực tập, dã ngoại với tổ chức hành quân dã ngoại làm công tác dân vận; qua đó giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và phương pháp công tác quần chúng cho học viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ của Quân đội. Đối với các cơ quan, đơn vị hậu cần, kỹ thuật, y tế và doanh nghiệp Quân đội cần phát huy thế mạnh về chuyên môn, kỹ thuật để hỗ trợ địa phương trong xây dựng cơ sở hạ tầng, chăm sóc sức khỏe nhân dân, chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật, góp phần phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao đời sống nhân dân trên địa bàn. Đối với lực lượng dân quân tự vệ: Phát huy vai trò là LLVT quần chúng ở cơ sở, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị Quân đội chính quy trong tổ chức hoạt động hành quân dã ngoại làm công tác dân vận; đồng thời chủ động tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị ở địa phương.

Bên cạnh đó, cần phải tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị trong Quân đội với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể ở địa phương trong xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượng; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong tổ chức, triển khai các hoạt động dân vận. Việc tổ chức thực hiện phải gắn với nhu cầu, lợi ích chính đáng của nhân dân; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh.

Chú trọng bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng và phương pháp công tác dân vận cho đội ngũ cán bộ, chiến sĩ. Chú trọng bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công tác cho đội ngũ cán bộ, chiến sĩ, nhất là kiến thức về kinh tế-xã hội, về dân tộc, tôn giáo, phong tục, tập quán, kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống ở cơ sở. Xây dựng lực lượng nòng cốt có năng lực tổ chức, triển khai hiệu quả các hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân ở các địa bàn đặc thù. Gắn hoạt động hành quân dã ngoại làm công tác dân vận với giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và tác phong công tác quần chúng của cán bộ, chiến sĩ.

Đồng thời quan tâm bảo đảm các điều kiện về nguồn lực cho hoạt động hành quân dã ngoại làm công tác dân vận, nhất là từng bước hoàn thiện cơ chế bảo đảm kinh phí phù hợp với quy mô tổ chức, yêu cầu nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị. Coi trọng công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết; kịp thời phát hiện, nhân rộng các mô hình, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong tổ chức hành quân dã ngoại làm công tác dân vận.

Việc tổ chức hành quân dã ngoại làm công tác dân vận, các cơ quan, đơn vị cần triển khai đồng bộ, toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm; phù hợp với đặc điểm từng loại hình cơ quan, đơn vị và địa bàn hoạt động; ưu tiên các địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh; vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo; vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào tôn giáo và các địa bàn còn nhiều khó khăn. Đồng thời phát huy vai trò của lực lượng tuyên truyền, văn hóa, văn nghệ trong Quân đội thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao, tuyên truyền cổ động và các hình thức sinh hoạt văn hóa quần chúng.

Nâng cao chất lượng hành quân dã ngoại làm công tác dân vận là một nội dung quan trọng của công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội, vừa góp phần tuyên truyền, vận động nhân dân, tham gia phát triển kinh tế-xã hội; củng cố hệ thống chính trị cơ sở; trực tiếp xây dựng và củng cố “thế trận lòng dân”; vừa là môi trường thực tiễn quan trọng để giáo dục, rèn luyện cán bộ, chiến sĩ về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, phương pháp và tác phong công tác quần chúng, qua đó tiếp tục làm tỏa sáng hình ảnh cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.