Gia Lai là địa bàn chiến lược, giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh với đường biên giới đất liền dài hơn 80km tiếp giáp tỉnh Ratanakiri (Vương quốc Campuchia) và tuyến biên giới biển dài hơn 108km. Khu vực biên giới của tỉnh gồm 22 xã, phường, 452 thôn, làng, khu phố; dân cư đông, thành phần dân tộc, tôn giáo đa dạng, trong khi điều kiện kinh tế-xã hội còn nhiều khó khăn; các loại tội phạm xuyên biên giới và vi phạm pháp luật trên biển tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ổn định.
Trước tình hình đó, cấp ủy, chính quyền, lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Gia Lai xác định giữ vững thế chủ động trong quản lý, bảo vệ biên giới là yêu cầu xuyên suốt, kiên quyết không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
 |
| Đồn Biên phòng Ia Lốp (Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: QUỐC VINH |
Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn quan tâm xây dựng lực lượng BĐBP tỉnh vững mạnh toàn diện, theo hướng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, đủ sức hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi điều kiện. Sau sáp nhập, tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương ổn định tổ chức, kiện toàn biên chế theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm sức mạnh tổng hợp của lực lượng làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới.
Song song với củng cố tổ chức, tỉnh Gia Lai đặc biệt coi trọng nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy và rèn luyện kỷ luật trong lực lượng BĐBP. Chỉ đạo lực lượng BĐBP chủ động nắm chắc tình hình nội biên, ngoại biên; quản lý chặt chẽ địa bàn, mục tiêu, đối tượng; kiên quyết không để bị động, bất ngờ, không để hình thành “điểm nóng” về an ninh biên giới. Đồng thời xác lập rõ trách nhiệm quản lý, bảo vệ biên giới trên cả tuyến đất liền và tuyến biển, bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo, thông suốt trong phối hợp và hiệu quả trong tổ chức thực hiện; tăng cường tuần tra, kiểm soát, bảo vệ an toàn tuyệt đối hệ thống đường biên, mốc quốc giới, cọc dấu được thực hiện thường xuyên, liên tục, đúng quy định.
Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, với sự phối hợp thường xuyên, đồng bộ và chặt chẽ giữa các lực lượng, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế-xã hội với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia ngay từ khâu quy hoạch và tổ chức thực hiện.
 |
| Đồn Biên phòng Ia Nan (Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: QUỐC VINH |
Về công tác đối ngoại, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã kịp thời chỉ đạo BĐBP tỉnh thực hiện tốt Hiệp định, Hiệp ước, Nghị định thư về phân giới cắm mốc giữa hai nước Việt Nam-Campuchia đã ký kết và duy trì, phối hợp chặt chẽ với lực lượng bảo vệ biên giới Campuchia đối diện tổ chức tuần tra, kiểm soát và tuần tra song phương; kịp thời phát hiện, xử lý các vụ việc xảy ra trên biên giới đúng pháp luật, đồng thời giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Trên tuyến biển, tỉnh xác định công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) không chỉ là nhiệm vụ quản lý ngành thủy sản mà còn là thước đo uy tín quốc gia và trách nhiệm quốc tế trực tiếp của địa phương. Chỉ tính riêng năm 2025, toàn tỉnh đã điều tra, xử lý 364 vụ vi phạm IUU, xử phạt hơn 10,4 tỷ đồng, qua đó góp phần lập lại trật tự, kỷ cương trong hoạt động khai thác thủy sản. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là xử lý nghiêm để giữ vững kỷ cương, đồng thời hỗ trợ, hướng dẫn ngư dân hoàn thiện các điều kiện hành nghề hợp pháp, yên tâm vươn khơi, bám biển, góp phần phát triển kinh tế biển bền vững gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
 |
| Đồn Biên phòng Ia O (Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) tuần tra trên sông. Ảnh: QUỐC VINH |
Xuất phát từ yêu cầu bảo vệ biên giới trong tình hình mới, tỉnh xác định sức mạnh giữ gìn chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trước hết được hình thành từ sự đồng thuận xã hội và niềm tin của nhân dân. Nhiều mô hình, chương trình, phong trào được BĐBP tỉnh triển khai hiệu quả như: “Đảng viên đồn biên phòng tham gia sinh hoạt chi bộ thôn, làng, khu phố ở khu vực biên giới”; “Đảng viên đồn biên phòng phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới”; “Tổ tự quản đường biên, cột mốc”; “Tổ tàu, thuyền an toàn”; “Câu lạc bộ phụ nữ tự quản”; “Mái ấm biên cương”; “Xóa nhà tạm, nhà dột nát”; “Hũ gạo tình thương”, “Hãy làm sạch biển”.
Đặc biệt, BĐBP tỉnh Gia Lai đã có nhiều mô hình sáng tạo và có tính nhân văn sâu sắc. Có thể kể đến như mô hình “Mỗi tuần giúp đỡ một hộ nghèo ở khu vực biên giới” được triển khai từ năm 2022. Đến nay, BĐBP tỉnh giúp đỡ 855 hộ dân 4.490 ngày công lao động, 49 phương tiện sinh kế, tặng 3,8 tấn gạo, 850 suất quà với tổng giá trị hơn 950 triệu đồng. Hay như mô hình “Trình diễn lúa nước” đã giúp hàng chục hộ đồng bào dân tộc thiểu số trên tuyến biên giới đất liền giải bài toán thiếu đói, thiếu lương thực thời điểm giáp hạt. Chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi Đồn Biên phòng” và mô hình “Bếp ăn tình thương” phần lớn được thực hiện từ nguồn lực đóng góp của cán bộ, chiến sĩ trong BĐBP tỉnh và một phần quỹ vốn từ tăng gia, sản xuất của các đơn vị, tổng số kinh phí thực hiện các chương trình, mô hình từ năm 2015 đến nay hơn 5,3 tỷ đồng.
Các mô hình “Rau xanh biên phòng” đồng hành với học sinh bán trú; “Hũ gạo tình thương” tại Trường Tiểu học Kpă Klơng, xã Ia Nan... đều được nhân dân ghi nhận, đánh giá cao. Không chỉ là lực lượng nòng cốt trong công tác dân vận, BĐBP tỉnh còn phát huy vai trò xung kích trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; kịp thời có mặt tại các địa bàn trọng điểm, sát cánh cùng nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, tiếp tục khẳng định phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ nơi tuyến đầu Tổ quốc.
Có thể khẳng định, những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự điều hành quyết liệt, hiệu quả của UBND tỉnh, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng cùng nhân dân, chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trên địa bàn tỉnh tiếp tục được giữ vững, môi trường ổn định được bảo đảm. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ biên giới gắn với phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống nhân dân trong giai đoạn tiếp theo.