Bài 5: Làm gì để khai mở sức dân? (tiếp theo và hết)

Nắm lòng dân - biến việc khó thành dễ

Trở lại huyện Hương Sơn-miền quê sơn cước tựa mình bên dòng sông Ngàn Phố, ở đó hồn quê, lòng người hòa quyện vào nhau đẹp tựa trong tranh. Ngồi trên xe vào tham quan mô hình chăn nuôi lợn rừng của một số hộ dân ở thôn 10, xã miền núi Sơn Trường, chúng tôi thấy hai bên đường là những cột đèn cao áp gắn biểu ngữ, cờ Đảng, cờ Tổ quốc cùng với sắc hoa đua thắm làm sáng rực cả vùng quê.

Đồng chí Trần Cao Thế, Trưởng ban Dân vận Huyện ủy Hương Sơn bật mí: “Các đồng chí quan sát, cứ vài chục mét lại có cột đèn cao áp, đến ngã ba, ngã tư có hệ thống camera giám sát. Quê giờ như phố! Cuộc sống nhân dân đã thay đổi và cách nghĩ của người dân cũng vậy!".

Theo anh Thế, để có được kết quả ấn tượng như trên là nhờ các cấp khéo nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của quần chúng qua các tiện ích của mạng xã hội. Từ việc theo dõi, nắm lòng dân trên mạng xã hội, địa phương đã sáng tạo nên các mô hình “Thắp sáng đường quê”, “Hệ thống camera giám sát an ninh”... Bắt nguồn từ xã Sơn Bình, đến nay, các mô hình này được phủ khắp 25/25 xã, thị trấn trên toàn huyện.

Việc xây dựng và đưa vào hoạt động các mô hình đã góp phần bảo đảm, giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương, tạo điều kiện để bà con yên tâm lao động, sản xuất, phát triển kinh tế-xã hội. Qua các kênh thông tin, nắm bắt được nguyện vọng, nhu cầu của nhân dân nên trung bình mỗi năm, huyện xây dựng hơn 130 mô hình, mang lại hiệu quả thiết thực khi triển khai, vận dụng.

Cũng tại huyện Hương Sơn, chúng tôi được biết, cách đây mấy năm, tại xã Sơn Bình, thực hiện Chương trình 135, một số hộ dân nghèo trong xã được hỗ trợ tiền mua bò phát triển chăn nuôi, nhưng cán bộ xã đã tự ý lấy số tiền hàng trăm triệu đồng ấy để sử dụng sai mục đích. Sự việc gây ồn ào dư luận trên mạng xã hội và trong nhân dân. Ngay sau khi nhận được phản ánh, cơ quan chức năng huyện Hương Sơn nhanh chóng vào cuộc kiểm tra, xác minh, yêu cầu trả lại tiền cho các hộ dân và một số cán bộ sai phạm đã bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc.

Gợi lại những câu chuyện trên để thấy rằng, nắm lòng dân, kịp thời giải quyết đúng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của dân là vấn đề cốt lõi xây dựng thế trận lòng dân. Một khi người dân nhận thấy ý kiến của mình được cấp ủy, chính quyền lắng nghe sẽ càng tích cực phản ánh, phản hồi những vấn đề nảy sinh từ cơ sở, đề xuất nguyện vọng chính đáng và có nhiều góp ý mang tính xây dựng dành cho đội ngũ cán bộ; xem việc tham gia xây dựng cấp ủy, chính quyền là phần việc thuộc trách nhiệm của mình.

Theo đồng chí Trương Thanh Huyền, Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Hà Tĩnh, sự phát triển của mạng xã hội đã tác động đến mọi mặt đời sống xã hội, chi phối đến tâm tư, tình cảm, suy nghĩ, hành động của người dân. Các thế lực thù địch lợi dụng khuyết điểm của cán bộ, đảng viên, hay sự việc nào đó nhằm “tạo sóng” trên truyền thông xã hội, hòng hạ thấp uy tín lãnh đạo của Đảng, làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Bởi vậy, Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh tập trung sức lãnh đạo, chỉ đạo các địa phương, ban, ngành thực hiện các hình thức tiếp cận linh hoạt, phù hợp để nắm bắt kịp thời những vấn đề dư luận quan tâm, những diễn biến trên mạng xã hội để có hình thức giải quyết kịp thời. Trong giải quyết, phải quan tâm đến lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Mô hình nuôi lợn rừng của gia đình anh Trần Nam Giang ở xã Sơn Trường, huyện Hương Sơn, mỗi năm cho thu nhập gần 600 triệu đồng. Ảnh: SƠN BÌNH

Để nhân dân thực sự làm chủ

Mươi năm trước, huyện Can Lộc là một trong những địa phương nghèo khó của tỉnh Hà Tĩnh, nhưng hiện nay, Can Lộc trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Huyện đã về đích xây dựng nông thôn mới (NTM) trước một năm và đã triển khai xây dựng NTM nâng cao được gần hai năm qua.

Đồng chí Võ Xuân Linh, Phó bí thư Thường trực Huyện ủy Can Lộc phấn khởi cho hay: Để có diện mạo như ngày hôm nay, huyện đã huy động và phát huy hiệu quả sức dân tham gia xây dựng NTM. Xác định người dân là chủ thể, lãnh đạo, chính quyền các cấp đóng vai trò chỉ đạo, hỗ trợ giám sát và kiểm tra. Ưu tiên những vấn đề dễ làm trước, khó làm sau, làm từ trong từng gia đình đến từng công trình tập thể, từ vườn ngõ đến ngoài đồng. Thống nhất từng tiêu chí, từng thôn, xóm thông qua người dân để họ biết, bàn bạc, tham gia thực hiện, kiểm tra, giám sát, từ đó, người dân phát huy vai trò chủ thể của mình trong xây dựng NTM.

Kiểm chứng khẳng định đó, chúng tôi chủ ý đề xuất khảo sát tại xã Mỹ Lộc-một địa phương không được xác định trong kế hoạch công tác trước đó. Đồng chí Nguyễn Thị Thanh Hoài, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Can Lộc cười hiền: “Ở quê o, xã nào cũng thế, nơi nào cũng vậy. Bất kỳ nơi đâu, người dân cũng thật sự làm chủ. Đến đấy các anh sẽ thấy”.

Quả đúng vậy, khi đi trên những con đường thẳng tắp, hay đến trụ sở UBND xã, đến thăm vườn mẫu của các hộ dân, chúng tôi đều thật sự ấn tượng vì “Mỹ Lộc đẹp quá”. Ông Đặng Cần, 64 tuổi, có 25 năm làm Trưởng thôn, Bí thư Chi bộ thôn Đại Đồng, xã Mỹ Lộc, bộc bạch: Vào thứ tư, thứ bảy hằng tuần, cán bộ huyện, xã lại về theo dõi, tuyên truyền, hướng dẫn, giúp đỡ chúng tôi xây dựng NTM. Qua định hướng của cán bộ các cấp, chúng tôi thành lập các tổ: “Tự quản liên gia”; “Tổ an ninh xã hội”; “Dòng họ tự quản”; “Hội cựu chiến binh tham gia bảo đảm trật tự an toàn giao thông”; “Thôn xóm không có tội phạm và tệ nạn xã hội”... Hầu như gia đình nào cũng có người tham gia vào các mô hình, phong trào trên. Họ tự phân công, tổ chức rất quy củ và hiệu quả.

Để nhân dân thực sự làm chủ và tự tổ chức hành động, đó là cả quá trình dài được đúc rút qua từng giai đoạn, từng phong trào để tiến hành hiệu quả, thực chất. Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh mà chúng tôi được trao đổi, gặp gỡ đều thể hiện rõ sự tâm đắc, tâm huyết trước chủ trương xuyên suốt của Thường trực Tỉnh ủy, xác định “dân là chủ”, “dân làm chủ”, phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở, bởi đây là nơi trực tiếp cụ thể hóa mọi chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước thành hiện thực.

Xây dựng NTM để nhân dân thụ hưởng, bởi thế mọi kế hoạch, nhiệm vụ tại địa phương phải được dân đồng tình ủng hộ, khi triển khai, nhân dân là chủ thể thực hiện, giám sát. Đặc biệt là thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, bảo đảm cho nhân dân được tham gia vào hoạt động lãnh đạo, quản lý của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 12-5-2017 về “Tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong thời gian tới”, theo đó quần chúng nhân dân thực hiện quyết định những vấn đề liên quan trực tiếp tới đời sống của mình; trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến vào quyết định của cấp ủy, chính quyền; kiểm tra, giám sát hoạt động của chính quyền, cán bộ. "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực để khơi dậy sức mạnh và nguồn lực nhân dân trong quá trình hiện thực hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống.

Giữ dân và an dân

Để dân hiểu, dân tin, dân đồng thuận hành động thì vấn đề thông tin chính thống, kịp thời cho dân là giải pháp vừa có tính cấp thiết, vừa là nhiệm vụ xuyên suốt, lâu dài. Khi quần chúng có hiểu biết đầy đủ quyền lợi, nghĩa vụ của mình, hiểu biết chính sách, pháp luật của Nhà nước, trên cơ sở đó sẽ chủ động, tích cực thực hiện một cách hiệu quả các quyền và nghĩa vụ. Thôn Đông, xã Sơn Châu (huyện Hương Sơn) có 98% số hộ là giáo dân, họ có hai niềm tin lớn lao, đó là đức tin tốt đẹp của Chúa và tin vào đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Chính nhờ tuyên truyền, định hướng kịp thời, sự sâu sát, gương mẫu của đội ngũ cán bộ địa phương mà chỉ khi nào hội họp hay đi dự lễ thì cán bộ thôn, xã mới mặc quần áo đẹp, còn lại họ thường xuyên mặc quần áo bảo hộ, hòa mình, lăn lộn cùng với bà con tham gia chỉnh trang đường làng ngõ xóm, xây dựng các công trình phúc lợi của địa phương, nhờ đó đã làm cho dân tin, dân ủng hộ và làm theo đường lối, chủ trương của Đảng. Nhiều đoàn công tác ở các địa phương trong cả nước về tham quan khu dân cư NTM kiểu mẫu ở thôn Đông đều cảm nhận đây là một trong những làng quê tươi đẹp-mẫu hình chuẩn mực của một miền quê thanh bình, giàu sang, hạnh phúc.

Một trong những kinh nghiệm giữ dân và an dân ở Hà Tĩnh chính là đấu tranh quyết liệt với lực lượng thù địch, giữ dân bằng chính sự thuyết phục, cảm hóa. Trung tá Nguyễn Lê Thắng là người có 8 năm trên cương vị Chính trị viên phó Ban CHQS thị xã Kỳ Anh (cuối năm 2021, anh Thắng được bổ nhiệm Chính trị viên Ban CHQS huyện Vũ Quang, Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh) và có được nhiều bài học kinh nghiệm trong công tác vận động quần chúng.

Vẻ tư lự, anh Thắng gợi lại về sự cố môi trường biển do Công ty Formosa gây ra tại Kỳ Anh vào năm 2016. Khi đó, lợi dụng sự kiện này, bà T.T.T là giáo dân ở thôn Bắc Hà, xã Kỳ Hà (Kỳ Anh) cùng một số bà con bị các phần tử chống đối liên hệ, mua chuộc rồi kích động. Bà lên mạng xã hội kêu gọi phụ nữ, trẻ em đi phản đối, biểu tình, gây rối trật tự công cộng, không chấp thuận giá đền bù của Nhà nước...

Trung tá Nguyễn Lê Thắng cùng cán bộ địa phương đến vận động, thuyết phục bà T nhiều lần nhưng ít chuyển biến. Sau khi tìm hiểu, biết được mẹ chồng bà đang đề nghị xét hưởng chính sách đối với dân công hỏa tuyến theo Quy định số 49/2015/QĐ-TTg, ngày 14-10-2015 của Thủ tướng Chính phủ, anh Thắng đến nhà bà T tận tình hướng dẫn, tạo sự gần gũi, tin tưởng. Rồi những lần bà T vi phạm luật giao thông hay đi bán cá ở những khu vực cấm họp chợ bị các lực lượng xử lý, anh Thắng liền tới vận động, khuyên nhủ, giúp đỡ. Sau những lần ấy, bà T đã không tin lời dụ dỗ của các phần tử thù địch. Thời gian qua, bà T là một trong những hộ dân đi đầu trong hiến đất làm đường, tích cực tham gia xây dựng NTM ở xã Kỳ Hà.

Quán triệt các quan điểm, chủ trương của Đảng về phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”, Tỉnh ủy Hà Tĩnh và các cấp đã lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai nhiều cách làm hay, mô hình sáng tạo để huy động sức dân.

Thay lời kết: Những năm qua, Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị phối hợp thực hiện hiệu quả nhiệm vụ công tác dân vận trên địa bàn; quan tâm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác dân vận thành các nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh và các cơ chế, chính sách của tỉnh, với mục tiêu hướng tới vì lợi ích của các tầng lớp nhân dân.

Đặc biệt, trong chỉ đạo triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách có tính nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của nhân dân đã được các cấp thực hiện bài bản, cẩn trọng, đúng quy trình. Tuy nhiên, trong công tác vận động quần chúng, không chỉ ở Hà Tĩnh mà nhiều địa phương khác đang gặp những khó khăn nhất định, cần sự chia sẻ, quan tâm chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương.

 Nhóm PV Báo QĐND