Mẹ Lý Seo Say sinh năm 1948, quê ở xã Tả Ngải Chồ, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai (nay là xã Pha Long, tỉnh Lào Cai). Cuộc đời mẹ trải qua nhiều đau thương, mất mát khi lần lượt tiễn chồng và người con trai cả nhập ngũ, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Mẹ Lý Seo Say có 6 người con, gồm 3 trai, 3 gái.

Trong những năm tháng đất nước chìm trong bom đạn, khói lửa chiến tranh, mẹ Say luôn là hậu phương vững chắc, động viên chồng, con lên đường nhập ngũ. Hiện nay, mẹ đang được gia đình người con trai út chăm sóc.

Năm 1963, chồng mẹ là ông Hà Văn Sặn tình nguyện nhập ngũ. Những lá thư từ chiến trường trở thành sợi dây nối người lính với gia đình. Trong thư, ông luôn động viên vợ vững lòng nuôi con và căn dặn các con phải chăm ngoan, biết đỡ đần mẹ. Hứa hẹn một ngày hoàn thành nhiệm vụ sẽ trở về. Nhưng, lời hẹn ấy mãi mãi không thành hiện thực...

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc năm 1979, ông Hà Văn Sặn đã anh dũng hy sinh. Kể từ đó, mẹ Say một mình gánh vác việc gia đình, vừa lao động, vừa nuôi dạy các con khôn lớn trong hoàn cảnh còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.

  Di ảnh liệt sĩ Hà Văn Sặn.

Tiếp bước cha, năm 1986, con trai cả của mẹ là anh Hà Quyết Thắng viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Anh được biên chế vào đơn vị Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai.

Trong ký ức của mẹ Say, anh Thắng là người con hiền lành, ngoan ngoãn, luôn yêu thương, biết đỡ đần mẹ, chăm sóc và bảo ban các em. Trước mỗi lần lên đường thực hiện nhiệm vụ, anh thường căn dặn mẹ giữ gìn sức khỏe, cố gắng chăm lo cho các em. Những lúc được về nhà, anh tranh thủ phụ giúp mẹ việc gia đình rồi mới yên tâm trở lại đơn vị.

Năm 2015, anh Hà Quyết Thắng hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ. Ngày nhận tin dữ, mẹ Say như chết lặng. Nỗi đau mất chồng chưa kịp nguôi ngoai, mẹ lại phải chịu thêm nỗi đau mất con. Hai lần tiễn người thân, là hai lần trái tim người mẹ bị bóp nghẹt, những mất mát tưởng chừng không thể vượt qua ấy, mẹ Lý Seo Say vẫn lặng lẽ gồng mình chịu đựng, làm chỗ dựa tinh thần cho cả gia đình.


  Di ảnh liệt sĩ Hà Quyết Thắng (người đứng ngoài cùng, từ trái sang phải).

Năm tháng trôi qua, nhưng ký ức về chồng, con vẫn luôn hiện hữu trong cuộc sống của mẹ thông qua những kỷ vật được mẹ nâng niu, gìn giữ cẩn thận.

Anh Hà Tấn Thìn, cháu nội của mẹ Say, con trai liệt sĩ Hà Quyết Thắng, xúc động kể: “Mỗi lần xem lại kỷ vật của ông và bố tôi, bà lại rơi nước mắt khi nhớ về giọng nói, nụ cười và hình bóng của những người thân yêu đã mãi mãi đi xa”.

"Những dòng thư viết vội từ chiến trường, dù đã nhuốm màu thời gian, vẫn chứa đựng tình yêu thương, niềm lạc quan và ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ vì Tổ quốc. Với bà, đó không đơn thuần là những kỷ vật lưu giữ ký ức mà còn là một phần "linh hồn" của gia đình. Vì thế, bà luôn trân trọng, gìn giữ từng lá thư, tấm ảnh, đồng thời nhắc nhở con cháu phải biết trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay", anh Thìn cho biết thêm.

  Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lý Seo Say. 

Năm 2016, mẹ Lý Seo Say được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Được biết, những năm qua, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã nhận phụng dưỡng mẹ Lý Seo Say. Hằng năm, vào các dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ và Tết cổ truyền dân tộc, cán bộ, chiến sĩ Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai và lãnh đạo các cấp thường xuyên thăm hỏi, động viên, tri ân và tặng quà mẹ.

Đó không chỉ là tình cảm, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và cấp ủy, chính quyền địa phương đối với người có công với cách mạng, mà còn thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Ăn quả nhớ người trồng cây" của dân tộc. Qua đó, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước, lòng biết ơn đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.