Theo Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) do Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp thực hiện năm 2021, lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt Nam là khoảng 8,1 gam/người/ngày, gần gấp đôi mức dưới 5 gam/ngày mà WHO khuyến nghị. Tỷ lệ người trưởng thành tăng huyết áp tại Việt Nam là 26,2%. Ăn nhiều natri làm tăng huyết áp, qua đó làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt là nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

 GS, TS Lê Danh Tuyên, Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam chia sẻ tại toạ đàm.

Các hội chuyên ngành nhấn mạnh giảm natri là biện pháp dự phòng bệnh không lây nhiễm hiệu quả với chi phí hợp lý. Cùng với đó, chính sách giảm muối cần phối hợp với bảo đảm i-ốt trong muối thực phẩm, nhằm đồng thời giảm nguy cơ bệnh tim mạch và phòng chống các rối loạn do thiếu i-ốt. Giảm lượng muối ăn không có nghĩa là từ bỏ muối i-ốt; cần dùng ít muối hơn nhưng ưu tiên muối có bổ sung i-ốt khi sử dụng.

Năm 2026, WHO đã ban hành ấn bản thứ hai của tài liệu kỹ thuật hướng dẫn chính phủ các quốc gia chuẩn bị, xây dựng, triển khai và giám sát một chương trình giảm lượng natri tiêu thụ toàn diện. Hai hướng can thiệp của chiến lược này đã được trao đổi tại hội thảo, gồm sử dụng muối giảm natri thay thế cho muối ăn thông thường ở những người phù hợp, và áp dụng nhãn dinh dưỡng ở mặt trước bao bì để hiển thị hàm lượng natri của sản phẩm.

 Quang cảnh toạ đàm.

Theo hướng dẫn sử dụng muối giảm natri của WHO năm 2025, nếu lựa chọn sử dụng muối ăn, người trưởng thành (không bao gồm phụ nữ mang thai và trẻ em) có thể cân nhắc thay thế muối thông thường bằng muối giảm natri có chứa kali. Khuyến nghị này không áp dụng cho người bị suy giảm chức năng thận hoặc có các tình trạng sức khỏe khác ảnh hưởng đến khả năng bài tiết kali. Người có bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc cần tư vấn nhân viên y tế trước khi sử dụng.

Thông điệp thực hành cho người dân: Giảm muối, nước mắm, nước tương, bột nêm và các loại gia vị giàu natri trong chế biến; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối; đọc hàm lượng natri trên nhãn thực phẩm; ăn đa dạng rau và quả phù hợp với tình trạng sức khỏe; ưu tiên muối và gia vị i-ốt nhưng vẫn kiểm soát tổng lượng muối tiêu thụ.

 Đại diện các Hội ký Tuyên bố đồng thuận về giảm tiêu thụ natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ.

Muối giảm natri là các sản phẩm thay thế cho muối ăn thông thường với hàm lượng natri thấp hơn. Các sản phẩm này được sản xuất bằng cách thay một phần natri clorua bằng các khoáng chất khác như kali clorua (muối bổ sung kali) hay magiê sulfat (muối bổ sung magiê), trong đó muối bổ sung kali là loại muối giảm natri phổ biến nhất. Trong khi tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim và đột quỵ, kali lại có lợi cho sức khoẻ tim mạch. Muối giảm natri bổ sung kali có tác động kép trong việc giảm lượng natri và tăng lượng kali hấp thụ, giúp điều hòa huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch cũng như đột quỵ.

Phát biểu tại toạ đàm, GS, TS Lê Danh Tuyên, Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam cho biết: “Một chế độ ăn đa dạng và lành mạnh, hạn chế muối, chất béo chuyển hoá, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có đường sẽ giúp giảm đáng kể các nguy cơ về sức khỏe. Bên cạnh đó, muối giảm natri bổ sung kali là một giải pháp có chi phí hợp lý và có thể được cân nhắc trong các chiến lược giảm tiêu thụ natri ở cộng đồng đối với những người phù hợp.”

Tại toạ đàm, Hội Đột quỵ Việt Nam, Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, Hội Người giáo dục bệnh đái tháo đường Việt Nam và Hội Dinh dưỡng Việt Nam đã ký Tuyên bố đồng thuận về giảm natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ.