Tháo “điểm nghẽn” để mở đường cho y tế phát triển

Chuyển động rõ nét

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, Nghị quyết số 72-NQ/TW thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong lĩnh vực y tế mà thời gian dài vừa qua chưa được giải quyết một cách căn cơ. Sau 3 tháng triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW, dưới sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, công tác tổ chức thực hiện đã được thúc đẩy mạnh mẽ, tạo chuyển biến bước đầu. Đáng chú ý, các địa phương đã có chuyển động rõ nét trong quá trình xây dựng nghị quyết, chương trình, kế hoạch nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW; qua đó hình thành các đề án, giải pháp và chính sách thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.

Ki-ốt tiếp nhận khám, chữa bệnh tự động có sử dụng căn cước công dân gắn chip tại Trạm Y tế xã Sóc Sơn (Hà Nội). Ảnh: DUY TUÂN

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, những bất cập về thể chế đã tạo ra nhiều nút thắt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế. Vì vậy, các vấn đề còn vướng mắc cũng như định hướng phát triển ngành y tế trong chặng đường tới sẽ được tập trung giải quyết thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực. Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, Nghị quyết số 72-NQ/TW đặt ra yêu cầu tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế. Tinh thần xuyên suốt là khi ban hành chính sách phải bảo đảm sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và các chủ thể liên quan; đồng thời kết hợp hiệu quả nguồn lực công-tư, phát huy vai trò của người dân trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Cách tiếp cận này nhằm xác lập rõ trách nhiệm của hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với công tác chăm sóc sức khỏe, đồng thời tạo điều kiện để chính sách đi vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả.

Ví dụ như tại Bệnh viện Bạch Mai, PGS, TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện chia sẻ, từ nguồn ngân sách khoảng 1.000 tỷ đồng, Bệnh viện đưa vào vận hành đồng bộ hơn 1.500 thiết bị y tế hiện đại, tiên tiến hàng đầu thế giới, thể hiện bước tiến quan trọng của y tế Việt Nam trong tiến trình hiện đại hóa, số hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế; khẳng định quá trình hiện thực hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW. Các hệ thống thiết bị được đưa vào vận hành tại Bệnh viện bao phủ nhiều lĩnh vực mũi nhọn của y học hiện đại, từ chẩn đoán hình ảnh công nghệ cao, y học hạt nhân, xạ trị đến các nền tảng xét nghiệm, giải trình tự gene phục vụ y học chính xác. Nhiều kỹ thuật cao, kỹ thuật chuyên sâu trước đây người bệnh phải ra nước ngoài điều trị, nay đã có thể thực hiện ngay tại Việt Nam, trong các bệnh viện công lập tuyến cuối, với sự chi trả của bảo hiểm y tế. Đây là bước tiến quan trọng, không chỉ giúp giảm chi phí điều trị mà còn góp phần giữ lại nguồn lực tài chính và trí tuệ cho đất nước.

Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tạo cơ chế để hệ thống y tế cơ sở có sự phát triển. Để triển khai mục tiêu chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở, thời gian vừa qua, Bộ Y tế đã hoàn thành các nhiệm vụ liên quan đến triển khai chăm sóc y tế cho người dân tại tuyến cơ sở. Qua quá trình triển khai thực hiện đã tạo được sự đồng tình, ủng hộ rất lớn, kể cả thay đổi về hình thức cũng như tăng cường chức năng, nhiệm vụ của y tế cơ sở.

Các địa phương cũng ủng hộ và triển khai với nhiều giải pháp. Ví dụ như Hà Nội, Quảng Ninh, TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác đã có giải pháp để triển khai nhiệm vụ nêu trong Nghị quyết số 72-NQ/TW bằng những hoạt động rất cụ thể, được nhân dân đồng tình ủng hộ. Điển hình như hỗ trợ chuyên môn tuyến dưới trực tiếp, ngay từ đầu năm 2026, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông (Hà Nội) đã ký kết hỗ trợ chuyên môn toàn diện với Trạm Y tế xã Bình Minh (Hà Nội). Với sự hỗ trợ này, người dân xã Bình Minh có thể tiếp cận nhiều dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại địa phương, không phải đi xa, không phải chờ đợi lâu, nhất là người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ em và các đối tượng yếu thế. Các trường hợp cần cấp thuốc ngoại trú nhưng Trạm y tế chưa đủ khả năng cung ứng, người bệnh sẽ được cấp giấy chuyển và tiếp đón ngay trên phần mềm quản lý của Bệnh viện, bảo đảm liên thông dữ liệu, rút ngắn thời gian chờ đợi. Trường hợp cần lập bệnh án ngoại trú, việc lập hồ sơ có thể thực hiện ngay tại chỗ. Bệnh nhân cần nhập viện sẽ cấp giấy chuyển. Trường hợp cần can thiệp phẫu thuật, thủ thuật có trì hoãn mà không cần làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu có thể thực hiện lấy mẫu xét nghiệm và hẹn thời gian làm thủ tục nhập viện.

Một ca phẫu thuật tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Ảnh do Bệnh viện cung cấp

Bên cạnh đó, nhiệm vụ nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực khối y tế cũng được đặt ra. Nghị quyết số 72-NQ/TW đưa ra các định hướng, Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về đào tạo, trong đó có nội dung liên quan đến định hướng phát triển đào tạo nhân lực của ngành y tế.

Ngoài ra, theo Bộ trưởng Bộ Y tế, cơ chế về chế độ, chính sách đối với cán bộ, nhân viên ngành y tế và các chính sách sử dụng nhân lực tại các tuyến cơ sở thời gian tới, sẽ có nhiều giải pháp được xây dựng, đưa ra để thu hút đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế nói chung; trong đó tập trung cho các lĩnh vực cần ưu tiên như y tế dự phòng, đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế công tác ở xã, phường-nơi trực tiếp chăm sóc người dân ngay tại cơ sở.

Đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế, ứng dụng khoa học-công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế. Đây là thế mạnh mà Bộ Y tế đã tập trung triển khai trong thời gian vừa qua. Hiện nay, việc xây dựng và áp dụng bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử; xây dựng cơ sở dữ liệu cho ngành y tế; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học; chuyển đổi số trong ngành y tế để thuận lợi hơn, phù hợp hơn và tiếp cận khoa học-công nghệ nhằm tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân đang được Bộ Y tế xây dựng và triển khai rất quyết liệt với các giải pháp cụ thể.

Có thể khẳng định, Nghị quyết số 72-NQ/TW không chỉ là định hướng chiến lược cho phát triển ngành y tế mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc đặt sức khỏe nhân dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách. Khi những “điểm nghẽn” về thể chế, nhân lực, y tế cơ sở và chuyển đổi số được tháo gỡ đồng bộ, cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, nghị quyết sẽ thực sự đi vào cuộc sống, tạo nền tảng vững chắc để ngành y tế phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.